An Giang chủ động ứng phó hạn hán, xâm nhập mặn, bảo vệ sản xuất vụ Đông Xuân 2026–2027

Trước nguy cơ hạn hán, xâm nhập mặn diễn biến phức tạp trong mùa khô 2026–2027, ngành Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang đang tập trung chỉ đạo các địa phương rà soát nguồn nước, bố trí lịch thời vụ phù hợp, lựa chọn cơ cấu cây trồng thích ứng và triển khai đồng bộ các giải pháp kỹ thuật nhằm bảo vệ sản xuất, hạn chế thiệt hại cho người dân.

Theo kịch bản nguồn nước trên lưu vực sông Cửu Long mùa cạn năm 2026–2027 (từ tháng 11/2026 đến tháng 5/2027), hiện tượng El Niño có khả năng duy trì, lượng mưa thiếu hụt, dòng chảy sông Mê Công tại Kratie dự báo thấp hơn trung bình nhiều năm khoảng 25–35%. Đáng chú ý, nguồn nước từ Biển Hồ bổ sung cho Đồng bằng sông Cửu Long có thể giảm mạnh từ nửa cuối tháng 1/2027.

Trước những diễn biến này, xâm nhập mặn được dự báo có khả năng gay gắt, tương đương mùa cạn năm 2019–2020. Nguy cơ thiếu nước nghiêm trọng tập trung trong khoảng thời gian từ tháng 2 đến tháng 5/2027, nhất là tại các khu vực ven biển, cửa sông, vùng cuối nguồn và những vùng trồng cây ăn quả nhạy cảm với độ mặn.

Tình trạng thiếu nước và xâm nhập mặn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch sản xuất lúa, rau màu, cây ăn quả và cây công nghiệp lâu năm trên địa bàn tỉnh. Do đó, việc xây dựng phương án sản xuất thích ứng, sử dụng hiệu quả nguồn nước và kiểm soát diện tích xuống giống theo điều kiện thủy lợi là yêu cầu cấp thiết.

dfhfhfhheherheherh
Cần tuân thủ các thông báo và quy định của ngành chuyên môn trong canh tác lúa vụ Đông Xuân 2026-2027.

Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang đề nghị các địa phương rà soát nguồn nước, hệ thống thủy lợi, xác định diện tích có nguy cơ thiếu nước, xâm nhập mặn để xây dựng phương án sản xuất phù hợp. Đối với vụ Đông Xuân 2026–2027, cần tuân thủ lịch thời vụ, tổ chức xuống giống tập trung, đồng loạt kết hợp né rầy; ưu tiên gieo sạ sớm tại những vùng có nguy cơ xâm nhập mặn và thiếu nước vào cuối vụ.

Các địa phương cũng cần khẩn trương thu hoạch diện tích lúa Thu Đông; chủ động tiêu thoát nước, hạn chế thiệt hại do mưa lũ và triều cường. Về cơ cấu giống, ưu tiên các giống ngắn ngày, chất lượng cao, có khả năng chống chịu hạn, mặn, phèn như OM18, OM5451, OM4900, OM6976, OM2517, OM7347, Đài Thơm 8, ST24, ST25 và những giống phù hợp với điều kiện từng vùng sinh thái.

Song song với điều chỉnh lịch thời vụ và cơ cấu giống, ngành Nông nghiệp khuyến cáo nông dân tăng cường áp dụng tiến bộ kỹ thuật nhằm giảm chi phí, nâng cao hiệu quả sử dụng nước và thích ứng với điều kiện thời tiết bất lợi. Đối với cây lúa, cần giảm lượng giống gieo sạ, bón phân cân đối, áp dụng quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), quản lý sức khỏe cây trồng tổng hợp (IPHM), tưới ngập – khô xen kẽ và quản lý rơm rạ sau thu hoạch. Đặc biệt, nông dân cần kiểm tra độ mặn trước khi lấy nước vào ruộng, tránh đưa nước không bảo đảm chất lượng vào sản xuất.

Đối với rau màu và cây trồng cạn, cần ưu tiên giống ngắn ngày, có khả năng chịu hạn; áp dụng phương pháp tưới tiết kiệm và điều chỉnh diện tích gieo trồng theo khả năng cung cấp nước. Riêng vùng trồng cây ăn quả, cây công nghiệp lâu năm, cần chủ động tích trữ nước ngọt, củng cố hệ thống ngăn mặn, bảo vệ vườn cây hiện có; hạn chế trồng mới, mở rộng diện tích tại những khu vực chưa bảo đảm nguồn nước phục vụ sản xuất.

Đối với vụ Hè Thu và các vụ tiếp theo trong năm 2027, các địa phương cần xây dựng phương án sản xuất theo từng tiểu vùng sinh thái và các kịch bản nguồn nước. Trên cơ sở đó, xác định cụ thể khu vực đủ điều kiện xuống giống, khu vực cần lùi thời vụ, giảm diện tích hoặc không bố trí sản xuất khi nguồn nước không bảo đảm.

Cần chủ động tích trữ nước ngọt để đề phòng thiếu hụt nước tưới tiêu trong nông nghiệp.

Đáng lưu ý, không nên chủ quan trước những cơn mưa đầu mùa hoặc dấu hiệu phục hồi nguồn nước trong thời gian ngắn. Việc xuống giống chỉ nên thực hiện khi có cơ sở xác định nguồn nước đáp ứng nhu cầu tưới tiêu trong suốt quá trình sản xuất, tránh tình trạng thiếu nước giữa vụ gây thiệt hại cho nông dân.

Về lâu dài, thích ứng với hạn hán, xâm nhập mặn cần trở thành yêu cầu thường xuyên trong tổ chức sản xuất nông nghiệp. Chính quyền địa phương, hợp tác xã và hộ nông dân cần chủ động cập nhật thông tin khí tượng, thủy văn, nguồn nước và độ mặn; sử dụng nước tiết kiệm, lựa chọn giống phù hợp, tăng cường liên kết trong sản xuất và tiêu thụ nông sản.

Với sự chủ động trong chỉ đạo, điều hành của ngành Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang, sự phối hợp của chính quyền địa phương cùng tinh thần thích ứng của người dân, An Giang hướng đến hạn chế thấp nhất thiệt hại do hạn hán, xâm nhập mặn, bảo đảm an toàn sản xuất vụ Đông Xuân 2026–2027 và duy trì hiệu quả sản xuất nông nghiệp trong điều kiện biến đổi khí hậu.

Bài và ảnh: Phan Phi Hùng