Quản lý và chăm sóc tôm thẻ chân trắng trong mùa lạnh

Trời lạnh nhiệt độ nước ao nuôi xuống thấp, trong khi đó tôm nuôi chỉ thích hợp nhất với nhiệt độ từ 28 – 320C, khi nhiệt độ xuống dưới 200C tôm sẽ ngừng sinh trưởng, cường độ bắt mồi thấp, tôm giảm ăn, tốc độ tăng trưởng chỉ đạt 0,2gram/con/ngày (so với mùa nắng là 0,3 gram/con/ngày), điều này có nghĩa thời gian nuôi sẽ bị kéo dài hơn khoảng 1,5 lần. Cường độ bắt mồi và chuyển hóa thức ăn kém, trong khi độ mặn, pH, kiềm thay đổi làm tôm khi lột xác thường bị chết do mềm vỏ.

Kiểm tra tôm nuôi

 

Cùng với đó, nhiệt độ xuống thấp làm cho hoạt động si phon vệ sinh đáy của công nhân thường không đảm bảo. Lượng chất thải, thức ăn dư thừa, xác chết và vỏ tôm còn dư lại trong ao khi trời nắng ấm, nhiệt độ tăng trở lại sẽ phân hủy nhanh tạo nên các khí độc làm ảnh hưởng đến tôm. Đồng thời, sau mỗi đợt lạnh kéo dài lại là lúc trời nắng, nhiệt độ nước ao nuôi tăng, tảo phát triển mạnh làm tăng độ pH, tăng sự hình thành NH3 gây hại đối với tôm. Bên cạnh đó, nhiệt độ nước tăng giúp cho các vi khuẩn gây bệnh bùng phát nhanh chóng làm cho tôm dễ dàng bị nhiễm bệnh (đốm trắng, phân trắng…) và có thể gây chết hàng loạt. Do đó, nếu đã thả nuôi hoặc có kế hoạch chuẩn bị nuôi mà thời tiết bất lợi như hiện nay thì cần lưu ý những vấn đề sau:

Chuẩn bị ao: Ao cũng được cải tạo và vệ sinh như ao nuôi tôm bình thường, nhưng lưu ý thời gian phơi đáy dài hơn (do trời ít nắng), không lấy nước vào ao nuôi trong những ngày gió mùa. Nếu cần nên lấy vào ao lắng trong 3 – 5 ngày để lắng và ổn định môi trường, sau đó mới cấp vào ao.

Thiết kế ao: Một trong những biện pháp hữu hiệu nuôi tôm giai đoạn đầu khi nhiệt độ thấp là thiết kế ương tôm trong hồ, ao nhỏ trải bạt (50 – 200 m2) trong nhà lán quây kín bằng nilon lắp đặt hệ thống sục khí 24/24, nhằm ổn định nhiệt độ cùng các yếu tố khác như pH, độ kiềm, khí độc… trong ngưỡng cho phép và xi phon đáy hàng ngày.

Thả giống: Trước khi thả giống 30 phút nên chạy máy quạt khí để tăng cường ôxy hòa tan và nhiệt độ được đảo đều giữa các tầng nước ao, tránh tôm bị sốc. Cần chọn thời điểm thả có nhiệt độ nước ấm nhất trong ngày. Ao, bể ương tôm trong nhà bạt khi chuyển tôm ra ao nuôi cần chọn ngày nắng ấm, tránh gió mùa. Chỉ thả giống khi nhiệt độ thực sự ổn định, không thả khi đang mùa gió lạnh tràn về. Nhiệt độ nước cần được trại giống thuần cho đúng nhiệt độ môi trường trước khi thả.

Kiểm tra môi trường ao nuôi tôm

Thức ăn: Cho ăn đúng lượng và đủ chất, khi nhiệt độ giảm 20C thì lượng thức ăn cần giảm 30 – 50% lượng thức ăn hàng ngày do lạnh làm tôm giảm ăn và khi nhiệt độ ổn định lại cần theo dõi khả năng bắt mồi để điều chỉnh cho phù hợp. Giảm và kiểm soát chặt chẽ lượng thức ăn đưa vào ao nuôi, không để dư thừa ảnh hưởng xấu đến chất lượng nước. Bổ sung thêm các chất hỗ trợ như Vitamin C, men tiêu hóa, khoáng chất, bổ gan định kỳ nhằm tăng sức đề kháng cũng như hấp thu của tôm. Sau mỗi đợt lạnh, trời chuyển nắng, nhiệt độ nước tăng, người nuôi chưa nên tăng ngay lượng thức ăn cho tôm mà thay vào đó cần thay nước, diệt khuẩn và cấy lại men vi sinh, tăng lượng thức ăn từ từ theo sức ăn của tôm nhằm tránh dư thừa gây ô nhiễm môi trường nước ao nuôi.

Trong quá trình nuôi: Kiểm tra hoạt động của tôm và môi trường nước thường xuyên: Kiểm tra hình dạng sắc thái bên ngoài, phản xạ, kiểm tra đường ruột của tôm, thức ăn trong sàn… Kiểm tra pH, độ kiềm, độ trong, độ mặn, khí độc,…Theo dõi thường xuyên các yếu tố môi trường nước trong ao và điều chỉnh cho thích hợp như: pH từ 7,5-8,5, độ kiềm từ 100-150 mg/lít, độ trong 25-30 cm, oxy hòa tan lớn hơn hoặc bằng 6 mg/lít, nhiệt độ từ 28-32oC, NO2 nhỏ hơn 0,05 mg/lít, NH3 nhỏ hơn 0,1 mg/lít,….

Chuyển tôm sang ao nuôi

Lưu ý người nuôi cần thường xuyên theo dõi kết quả quan trắc: Môi trường nước ao nuôi được xem là yếu tố rất quan trọng trong nuôi tôm. Theo dõi diễn biến tình hình thời tiết, chất lượng môi trường nước quan trắc trước khi thả giống; khi các yếu tố môi trường biến động cần điều chỉnh kịp thời để hạn chế tối đa gây sốc cho tôm nuôi; khí độc NH3, NO2 tăng cao, cần sử dụng chế phẩm sinh học xử lý khí độc trong ao; tăng cường bổ sung vitamin, khoáng chất, giải độc gan và men vi sinh đường ruột vào thức ăn để tăng sức đề kháng cho tôm nuôi. Ngoài ra, người nuôi tôm cần áp dụng các biện pháp phòng bệnh tổng hợp. Người nuôi nên thả tôm với mật độ phù hợp và áp dụng tiến bộ kỹ thuật, công nghệ vào quá trình nuôi phù hợp với điều kiện của từng vùng./.

Bài và ảnh: Nguyễn Thị Thúy Nga