Sản xuất theo hướng nâng cao chất lượng, phát triển sản phẩm chế biến và khai thác du lịch sinh thái là những giải pháp được các nhà khoa học, cơ quan quản lý và doanh nghiệp đề xuất nhằm gia tăng giá trị cho xoài thơm Vĩnh Hòa – giống xoài đặc sản của tỉnh An Giang.
Sáng 7/7, Trường Đại học An Giang (Đại học Quốc gia TP.HCM) tổ chức hội thảo “Nâng cao năng lực sản xuất, kết hợp chế biến và du lịch sinh thái cho vườn xoài thơm Vĩnh Hòa”. Hội thảo nằm trong khuôn khổ nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp tỉnh “Nghiên cứu phát triển sản xuất và tiêu thụ xoài thơm Vĩnh Hòa gắn với phát triển du lịch sinh thái tỉnh An Giang” do TS. Nguyễn Thị Mỹ Duyên, Trưởng Bộ môn Công nghệ sinh học, Khoa Nông nghiệp – Tài nguyên thiên nhiên làm chủ nhiệm.
Tham dự hội thảo có đại diện các sở, ngành, Trung tâm Khuyến nông An Giang, Hội Nông dân tỉnh, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, các nhà khoa học, giảng viên, học viên, sinh viên cùng đông đảo nông dân trồng xoài trên địa bàn. Đây là dịp để các bên cùng trao đổi, chia sẻ kết quả nghiên cứu và đề xuất giải pháp phát triển bền vững ngành hàng xoài thơm Vĩnh Hòa theo chuỗi giá trị.
Phát biểu khai mạc, TS. Nguyễn Duy Tân, Phó Trưởng Khoa Nông nghiệp – Tài nguyên thiên nhiên, Trường Đại học An Giang cho rằng trong bối cảnh ngành nông nghiệp đang chuyển mạnh sang phát triển theo chuỗi giá trị và thích ứng với nhu cầu thị trường, việc gắn kết sản xuất với chế biến và phát triển du lịch sinh thái là hướng đi cần thiết nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và gia tăng giá trị cho các sản phẩm nông nghiệp đặc trưng của địa phương.
Tại hội thảo, các chuyên gia đã trình bày nhiều kết quả nghiên cứu và giải pháp nhằm phát triển toàn diện ngành hàng xoài thơm Vĩnh Hòa. Trong đó, nội dung về hoàn thiện quy trình canh tác được đặc biệt quan tâm.
Theo TS. Nguyễn Thị Mỹ Duyên, để nâng cao năng suất và chất lượng xoài thơm Vĩnh Hòa cần đồng bộ nhiều giải pháp từ tuyển chọn giống, quản lý dinh dưỡng, tưới nước, cắt tỉa, xử lý ra hoa đến phòng trừ sâu bệnh theo hướng an toàn. Việc áp dụng đồng bộ các quy trình kỹ thuật không chỉ giúp nâng cao chất lượng trái mà còn đáp ứng tốt hơn yêu cầu của thị trường, tạo nền tảng để xây dựng thương hiệu cho giống xoài đặc sản của địa phương.
Bên cạnh nâng cao chất lượng sản xuất, nhiều ý kiến cho rằng phát triển công nghiệp chế biến là giải pháp quan trọng nhằm gia tăng giá trị và mở rộng thị trường tiêu thụ. TS. Trần Nghĩa Khang, Phó Bộ môn Công nghệ thực phẩm, phân tích tiềm năng phát triển các sản phẩm chế biến từ xoài thơm Vĩnh Hòa như xoài sấy, nước ép, mứt và nhiều sản phẩm giá trị gia tăng khác. Theo các chuyên gia, đa dạng hóa sản phẩm không chỉ góp phần giảm áp lực tiêu thụ trái tươi trong thời gian thu hoạch rộ mà còn kéo dài thời gian bảo quản, nâng cao hiệu quả kinh tế và từng bước xây dựng thương hiệu xoài thơm Vĩnh Hòa trên thị trường.
Một trong những nội dung thu hút nhiều sự quan tâm tại hội thảo là định hướng phát triển du lịch sinh thái gắn với vùng trồng xoài. Theo ThS. Nguyễn Phong Vũ, Khoa Du lịch và Văn hóa – Nghệ thuật, Trường Đại học An Giang, bên cạnh giá trị của trái xoài, các vườn xoài còn có thể trở thành điểm đến trải nghiệm hấp dẫn nếu được đầu tư xây dựng sản phẩm phù hợp.
Theo đó, du khách không chỉ tham quan, thưởng thức trái cây tại vườn mà còn có cơ hội tìm hiểu quy trình sản xuất, trải nghiệm các hoạt động canh tác, khám phá văn hóa địa phương và thưởng thức các món ăn đặc trưng. Mô hình này được kỳ vọng sẽ góp phần đa dạng hóa sinh kế, nâng cao thu nhập cho người dân, đồng thời bảo tồn giống xoài đặc sản và gìn giữ cảnh quan sinh thái của địa phương. Để hiện thực hóa mục tiêu này, người trồng xoài cần được hỗ trợ nâng cao kỹ năng làm du lịch, xây dựng sản phẩm và quảng bá điểm đến.
Thảo luận tại hội thảo, nhiều đại biểu cho rằng việc phát triển xoài thơm Vĩnh Hòa cần có sự liên kết chặt chẽ giữa nhà khoa học, cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người sản xuất. Bên cạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và xây dựng thương hiệu, việc hình thành các chuỗi liên kết tiêu thụ và khai thác tiềm năng du lịch nông nghiệp sẽ góp phần nâng cao giá trị ngành hàng.
Bà Huỳnh Đào Nguyên, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông An Giang, đánh giá cao những kết quả bước đầu của nhiệm vụ nghiên cứu, đồng thời đề nghị nhóm thực hiện tiếp tục nghiên cứu các giải pháp khắc phục hạn chế của giống xoài trong xử lý ra hoa trái vụ. Bà cũng đề xuất xây dựng các tuyến du lịch kết nối vùng trồng xoài với các điểm du lịch sinh thái, tâm linh và làng nghề trên địa bàn nhằm hình thành những tour trải nghiệm đặc sắc, góp phần quảng bá hình ảnh địa phương và gia tăng giá trị cho ngành hàng xoài.
Đại diện người trồng xoài cũng bày tỏ mong muốn tiếp tục nhận được sự hỗ trợ của các cấp, các ngành trong công tác phục tráng giống, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, tiếp cận nguồn vốn và xây dựng các mô hình liên kết sản xuất thông qua tổ hợp tác hoặc hợp tác xã để nâng cao hiệu quả sản xuất và tiêu thụ.
Các ý kiến tại hội thảo được kỳ vọng sẽ góp phần hoàn thiện quy trình sản xuất, phát triển sản phẩm chế biến, xây dựng mô hình liên kết giữa sản xuất – tiêu thụ và du lịch sinh thái. Đây cũng là cơ sở quan trọng để bảo tồn, phát huy giá trị giống xoài thơm Vĩnh Hòa, hướng đến xây dựng thương hiệu nông sản đặc trưng của An Giang gắn với phát triển nông nghiệp bền vững và nâng cao thu nhập cho người dân.
Bài và ảnh: Nguyễn Ngọc Trâm
