An Giang đặt mục tiêu chuyển đổi hơn 92.000 ha đất trồng lúa sang các mô hình sản xuất phù hợp trong giai đoạn 2026–2030, hướng đến nâng cao hiệu quả sử dụng đất, thích ứng với biến đổi khí hậu và phát triển nền nông nghiệp theo hướng bền vững. Đây là nội dung trọng tâm được thống nhất tại Hội nghị đánh giá kết quả chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi trên đất trồng lúa giai đoạn 2021–2025 và định hướng thực hiện giai đoạn 2026–2030, do UBND tỉnh An Giang tổ chức chiều 30/06/2026.
Tham dự hội nghị có ông Lê Minh Hoan, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội; ông Ngô Công Thức – Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang; ông Lê Hữu Toàn – Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang, cùng đại diện các Sở, Ban, Ngành, địa phương, Hợp tác xã, doanh nghiệp và nông dân trên địa bàn tỉnh.
Phát biểu khai mạc hội nghị, ông Trần Thanh Hiệp chia sẻ, trong những năm qua tỉnh An Giang đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng trong công tác chuyển đổi cơ cấu cây trồng. Hơn 26.000 ha đất lúa kém hiệu quả đã được chuyển sang trồng rau màu, cây ăn trái và thủy sản, giúp nâng cao thu nhập của nông dân tăng gấp 3-5 lần so với trước đây. Do đó, việc chuyển các mô hình chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi trên đất trồng lúa không chỉ là giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất mà còn là động lực thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn, nâng cao thu nhập cho người dân và từng bước xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, thích ứng với biến đổi khí hậu và đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Trong đó, diện tích chuyển đổi sang cây hàng năm đạt trên 27.131 ha, bằng 98,43% kế hoạch; cây lâu năm đạt hơn 5.455 ha, bằng 29,46% kế hoạch; mô hình lúa kết hợp nuôi trồng thủy sản đạt khoảng 9.060 ha, tương đương 70,3% kế hoạch. Thực tiễn cho thấy nhiều mô hình chuyển đổi, đặc biệt là rau màu, cây ăn trái và lúa kết hợp nuôi thủy sản, đã mang lại giá trị kinh tế cao hơn so với sản xuất lúa thuần, mở ra hướng phát triển phù hợp với điều kiện từng địa phương.
Kết quả chuyển đổi cũng có sự khác biệt giữa các vùng sinh thái. Vùng Tứ giác Long Xuyên tiếp tục là khu vực có quy mô chuyển đổi lớn nhất; vùng Tây sông Hậu và vùng giữa sông Tiền – sông Hậu tập trung phát triển rau màu, cây ăn trái theo hướng sản xuất hàng hóa; trong khi vùng U Minh Thượng phát huy lợi thế với các mô hình lúa kết hợp nuôi thủy sản, thích ứng với điều kiện biến đổi khí hậu.
Bên cạnh những kết quả đạt được, hội nghị cũng thẳng thắn nhìn nhận nhiều khó khăn, hạn chế như quy mô sản xuất còn nhỏ lẻ, liên kết chuỗi giá trị chưa thật sự bền vững, hạ tầng phục vụ sản xuất chưa đồng bộ và việc ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số trong sản xuất nông nghiệp vẫn chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn.
Từ thực tế đó, các đại biểu cho rằng việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi trong giai đoạn tới cần được triển khai theo hướng đồng bộ hơn, gắn chặt với quy hoạch vùng sản xuất, nhu cầu thị trường, năng lực chế biến và tiêu thụ, đồng thời phát huy vai trò của Hợp tác xã và doanh nghiệp trong tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị.
Theo định hướng được thông qua tại hội nghị, giai đoạn 2026–2030, An Giang phấn đấu chuyển đổi hơn 92.000 ha đất trồng lúa sang các mô hình sản xuất phù hợp. Trong đó, ưu tiên phát triển cây trồng hàng năm, cây lâu năm, mô hình lúa kết hợp nuôi thủy sản và nuôi thủy sản chuyên canh tại những khu vực có điều kiện thuận lợi.
Định hướng mới cũng xác định phát triển nông nghiệp theo hướng hàng hóa tập trung; tăng cường liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp; đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số trong sản xuất; xây dựng mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường trong nước và xuất khẩu. Đây được xem là những giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao giá trị gia tăng của nông sản và phát triển nông nghiệp bền vững trong bối cảnh biến đổi khí hậu.
Thông qua hội nghị, có thể thấy là cơ hội quan trọng để địa phương và trung ương cùng phối hợp, tạo nền tảng cho quá trình chuyển đổi nông nghiệp An Giang theo hướng hiện đại, hiệu quả và bền vững, nâng cao thu nhập cho nông dân và tiến đến xây dựng thương hiệu nông sản của tỉnh.
Bài và ảnh: Phan Huỳnh Giang San
