Bệnh Dịch tả heo Châu Phi là căn bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do virus gây ra trên heo ở mọi lứa tuổi. Virus xâm nhập làm tổn thương hệ thống mạch máu và các cơ quan nội tạng của heo, khiến heo chết nhanh chóng với tỷ lệ tử vong lên đến 100% ngay khi xuất hiện các triệu chứng lâm sàng. Hiện nay, ngành y tế và thú y vẫn chưa tìm ra thuốc điều trị đặc hiệu cho căn bệnh này. Vì vậy, việc chủ động triển khai các biện pháp phòng bệnh từ xa đóng vai trò then chốt đối với sự an toàn của đàn vật nuôi.
Virus Dịch tả heo Châu Phi có sức sống cực kỳ dai dẳng trong môi trường tự nhiên, đặc biệt là trong các sản phẩm thịt heo tươi, thịt đông lạnh hoặc các thực phẩm chế biến như chà bông, xúc xích. Mầm bệnh lây lan trực tiếp từ heo bệnh sang heo khỏe, hoặc lây nhiễm gián tiếp thông qua con người, phương tiện vận chuyển và dụng cụ chăn nuôi. Qua thực tế ghi nhận tại các ổ dịch chăn nuôi nhỏ lẻ trên địa bàn tỉnh An Giang, việc người dân tận dụng thức ăn thừa, nước bã từ các bếp ăn tập thể hay nhà hàng chưa qua xử lý nhiệt là một trong những nguyên nhân hàng đầu làm bùng phát dịch bệnh.
Để bảo vệ đàn heo và ngăn ngừa nguy cơ dịch bệnh lây lan diện rộng, ngành Thú y khuyến cáo người chăn nuôi tuyệt đối không sử dụng thức ăn thừa hay nước bã bếp ăn chưa qua đun nấu làm thức ăn cho heo. Trong trường hợp bắt buộc phải tận dụng nguồn thức ăn này, hộ chăn nuôi phải đun sôi liên tục ở nhiệt độ 100oC trong ít nhất 30 phút để tiêu diệt hoàn toàn virus. Đồng thời, không mang các sản phẩm thịt heo tái, sống, không rõ nguồn gốc vào khu vực chuồng trại.
Bên cạnh kiểm soát nguồn thức ăn, việc quản lý đầu vào và con giống cũng cần được thực hiện nghiêm ngặt. Hộ chăn nuôi nên sử dụng thức ăn công nghiệp từ các cơ sở uy tín, dùng nguồn nước sạch từ giếng khoan hoặc nước máy và tuyệt đối không sử dụng trực tiếp nước sông, kênh rạch chưa qua xử lý. Khi mua heo giống, người dân chỉ chọn mua ở những nơi uy tín, có nguồn gốc và giấy chứng nhận kiểm dịch rõ ràng, đồng thời tiến hành nuôi cách ly theo dõi ít nhất từ 14 đến 21 ngày trước khi nhập đàn.
Công tác vệ sinh và khử trùng chuồng trại cần được duy trì thường xuyên. Người chăn nuôi nên dọn dẹp vệ sinh cơ học, quét dọn phân rác và rửa sạch chuồng trước khi phun hóa chất sát trùng. Việc phun sát trùng nên duy trì định kỳ 1 đến 2 lần mỗi tuần bằng các chế phẩm an toàn như Iodine, Benkocid hay Cloramin B với liều lượng từ 0,3 đến 0,5 lít/m2. Xung quanh khu vực chuồng nuôi và cổng ra vào cần rải vôi bột định kỳ để chặn đứng mầm bệnh từ bên ngoài.
Ngoài ra, người chăn nuôi cần hạn chế tối đa người lạ, thương lái và các phương tiện vận chuyển vào khu vực nuôi. Người trực tiếp chăm sóc heo phải thay trang phục bảo hộ và sát trùng tay chân trước khi vào chuồng. Hàng ngày, chủ cơ sở cần theo dõi kỹ sức khỏe đàn heo. Khi phát hiện heo có các biểu hiện bất thường như sốt cao, bỏ ăn, nằm chồng lên nhau, da xuất huyết tím tái ở vành tai, bụng hoặc chết bất thường, người dân phải lập tức thông báo cho cán bộ thú y địa phương.
Khi xuất hiện nghi vấn dịch bệnh, hộ chăn nuôi phải nghiêm túc tuân thủ quy tắc năm không: Không giấu dịch; Không mua bán, vận chuyển heo bệnh hay heo chết; Không giết mổ, tiêu thụ heo bệnh; Không vứt xác heo chết ra môi trường như sông, kênh, rạch, cống rãnh; Không sử dụng thức ăn thừa chưa qua xử lý nhiệt. Việc báo cáo kịp thời cho cán bộ Thú y hoặc Ủy ban nhân dân xã, phường gần nhất sẽ giúp cơ quan chuyên môn nắm bắt tình hình, xác minh, lấy mẫu xét nghiệm, xử lý tiêu hủy đúng quy trình kỹ thuật và là một trong những cơ sở giúp người dân tiếp cận với chính sách hỗ trợ khắc phục dịch bệnh động vật khôi phục sản xuất ổn định kinh tế của Nhà nước.
Bài và ảnh: Nguyễn Phúc Minh
