Tận dụng nguồn rơm rạ sau thu hoạch để trồng nấm không chỉ mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho nông dân xã Vĩnh Gia, tỉnh An Giang, mà còn góp phần tạo việc làm cho lao động nhàn rỗi, hạn chế tình trạng đốt rơm ngoài đồng và giảm tác động đến môi trường. Mô hình đang mở ra hướng đi thiết thực trong phát triển nông nghiệp tuần hoàn, gắn với mục tiêu thực hiện Đề án phát triển bền vững 1 triệu héc-ta chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Tận dụng rơm rạ, nâng cao thu nhập cho nông dân
Nông dân xã Vĩnh Gia tận dụng nguồn phụ phẩm rơm sau khi trồng lúa để phát triển nghề trồng nấm rơm, không những tạo thêm thu nhập và nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên trong sản xuất nông nghiệp, mà còn góp phần giảm phát thải khí nhà kính.
Mô hình được Trung tâm Khuyến nông An Giang triển khai đến vào đầu tháng 9/2026, tại hộ ông La Văn Chí Linh, ấp Vĩnh Lạc, xã Vĩnh Gia. Với quy mô 1.500 m², sử dụng 500 cuộn rơm làm nguyên liệu trồng nấm. Đây là một trong những nội dung thuộc chương trình phục vụ Đề án phát triển bền vững 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long tại An Giang.
Qua thực hiện mô hình đến nay đã giúp hộ ông Linh tổng thu lợi nhuận gần 25 triệu đồng, năng suất nấm tươi bình quân đạt 7,3% so với trọng lượng nguyên liệu thô, sản lượng nấm tươi dự kiến 730 ký nấm. Bên cạnh thu nấm ông Linh còn có nguồn thu 4.000 ký giá thể compost. Có thể thấy việc đưa rơm rạ vào sản xuất nấm giúp gia tăng giá trị phụ phẩm sau thu hoạch, hạn chế lãng phí tài nguyên và giảm nhu cầu xử lý rơm bằng hình thức đốt ngoài đồng, giảm phát thải khí nhà kính, đạt mục tiêu Đề án 1 triệu héc-ta lúa chát lượng cao.
Học viên tâm đắc với mô hình trồng nấm rơm
Là người gắn bó với địa phương cùng tham gia các lớp tập huấn do viên chức Trung tâm Khuyến nông hướng dẫn, ông Đặng Thanh Bình, Bí thư ấp Vĩnh Lạc, xã Vĩnh Gia, cho rằng việc tận dụng rơm rạ để trồng nấm rơm là hướng làm thiết thực, phù hợp với điều kiện sản xuất của nông dân. Mô hình không chỉ tạo thêm nguồn thu mà còn tận dụng được nguồn nguyên liệu sẵn có sau mỗi vụ lúa.
Ông Đặng Thanh Bình chia sẻ: “Tôi thấy mô hình trồng nấm rơm rất có ý nghĩa đối với nông dân địa phương. Rơm rạ sau thu hoạch được tận dụng để sản xuất, tạo thêm thu nhập thay vì bỏ phí. Quá trình trồng và thu hoạch nấm còn tạo công ăn việc làm, giúp bà con có thêm nguồn thu ngay tại quê nhà. Điều tôi tâm đắc là mô hình vừa mang lại lợi ích kinh tế, vừa góp phần bảo vệ môi trường, hạn chế việc đốt rơm rạ ngoài đồng”.
Khuyến nông đồng hành, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn từ rơm rạ.
Bà Trần Thị Cẩm Tú, phó phòng Trồng trọt, Trung tâm Khuyến nông tỉnh An Giang nhận định: Lớp tập huấn bao gồm các nội dung kết hợp lý thuyết với thực hành tại mô hình “Quản lý rơm rạ tuần hoàn”, học viên được hướng dẫn toàn bộ quy trình trồng nấm rơm, từ chọn nền đất, xử lý và ủ rơm, xếp mô, cấy meo, chăm sóc đến thu hoạch, bảo quản.
Ngoài ra, nông dân được hướng dẫn ủ giá thể compost từ phụ phẩm rơm đả sử dụng. Thông qua tập huấn nhằm nâng cao kỹ năng sản xuất cho nông dân, đồng thời thúc đẩy tận dụng rơm rạ làm nguyên liệu sản xuất nấm và giá thể compost, góp phần nâng cao giá trị phụ phẩm, giảm lãng phí và phát triển sản xuất lúa theo hướng xanh, tuần hoàn và bền vững.
Để mô hình đạt hiệu quả, bà Tú cũng lưu ý nông dân cần chú ý lựa chọn nguồn rơm phù hợp, chuẩn bị nguyên liệu đúng kỹ thuật, quản lý độ ẩm, nhiệt độ và vệ sinh khu vực trồng nấm. Việc chăm sóc, theo dõi sự phát triển của nấm phải được thực hiện thường xuyên bảo đảm năng suất và chất lượng sản phẩm.
Góp phần thực hiện Đề án 1 triệu héc-ta lúa chất lượng cao, phát thải thấp
Mô hình trồng nấm rơm mang ý nghĩa thiết thực trong việc thay đổi cách nhìn nhận và sử dụng phụ phẩm sau thu hoạch lúa. Đây cũng là một trong những nội dung có ý nghĩa đối với Đề án phát triển bền vững 1 triệu héc-ta chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long tại tỉnh An Giang.
Thời gian tới, để nhân rộng mô hình Trung tâm Khuyến nông tiếp tục tăng cường hướng dẫn kỹ thuật, hỗ trợ nông dân tiếp cận thị trường, phát triển liên kết tiêu thụ.
Bài và ảnh: Trang Nghiêm
