Việc hình thành chuỗi liên kết bền vững giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp là giải pháp căn cơ mở rộng đầu ra ổn định, nâng cao giá trị hạt gạo, phát triển bền vững trong sản xuất, hướng đến mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính.
Ngày 9/7, tại xã Mỹ Thuận, Trung tâm Khuyến nông An Giang tổ chức Hội nghị triển khai và kết nối doanh nghiệp tiêu thụ lúa tại các Hợp tác xã tham gia Đề án “Phát triển bền vững một triệu héc-ta chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030”. Hội nghị đã thu hút trên 40 nông dân, Hợp tác xã (HTX) chính quyền địa phương và doanh nghiệp đến tham dự.
Hội nghị cùng trao đổi nhu cầu, chia sẻ thông tin thị trường và thúc đẩy các hợp đồng liên kết tiêu thụ lúa, minh bạch và bền vững. Đây cũng là bước đi quan trọng nhằm khắc phục tình trạng sản xuất manh mún, tiêu thụ phụ thuộc vào thương lái, hướng đến xây dựng chuỗi giá trị lúa gạo hiện đại, nâng cao giá trị hạt gạo An Giang.
Tại Hội nghị, được nghe bà Trần Thị Cẩm Tú, Phó Trưởng phòng Khuyến nông giới thiệu chung chương trình các nội dung thực hiện sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp theo chuỗi giá trị; Chính sách hỗ trợ và quy trình kỹ thuật áp dụng trong mô hình.
Đề án phát triển bền vững 1 triệu héc-ta sẽ xây dựng vùng chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tổ chức lại hệ thống sản xuất theo chuỗi giá trị, áp dụng các quy trình canh tác bền vững nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất tăng thu nhập và đời sống của người trồng lúa.
Đại diện Công ty TNHH RiceGrowers (SunRice), ông Nguyễn Trường An cho biết: khi Hợp tác xã Nông nghiệp Hiệp Lợi sản xuất theo quy trình mục tiêu của Đề án 1 triệu héc-ta là niền tin cho công ty. Xu hướng tiêu dùng hiện nay nhất là Châu Âu ưu tiên sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, sản xuất theo hướng giảm phát thải, bảo vệ môi trường. Vì vậy, mong muốn xây dựng vùng nguyên liệu ổn định ngay từ đầu vụ để kiểm soát quy trình sản xuất và chất lượng sản phẩm. Qua đó, ông cũng triển khai phương thức nhu cầu tiêu chuẩn thu mua lúa phục vụ xuất khẩu vào các thị trường khó tính.
Trong vụ Hè Thu 2026, Công ty TNHH RiceGrowers (SunRice) đã ký hợp đồng liên kết tiêu thụ 425ha với Hợp tác xã Nông nghiệp Hiệp Lợi. Đây là diện tích khá lớn trong việc ký kết với Hợp tác xã, liên kết từ đầu vụ quản lý quy trình dư lượng thuốc bảo vệ thực vật. Theo thỏa thuận của SunRice sẽ ứng trước 5 triệu đồng/ha cho diện tích đã ký kết. Khi thu hoạch công ty sẽ nhận lúa và kiểm tra chất lượng tại nhà máy nếu đạt chuẩn đã cam kết công ty sẽ thu mua cao hơn với giá thị trường 300 đồng/kg.
Theo ông Nguyễn Trường An, nông dân tham gia liên kết từ đầu vụ Không chỉ giúp doanh nghiệp chủ động nguồn nguyên liệu đạt chuẩn mà còn tạo niềm tin để nông dân mạnh dạn đầu tư sản xuất theo quy trình giảm phát thải, từng bước nâng cao giá trị thương hiệu gạo tại An Giang.
Ông Trình Thanh Danh, chủ tịch Hội đồng quản trị Hợp tác xã Nông nghiệp Hiệp Lợi chia sẻ: HTX đang từng bước thay đổi phương thức sản xuất theo hướng hiện đại và bền vững. Nhờ áp dụng đồng bộ các giải pháp như giảm lượng giống gieo sạ, sử dụng phân bón hợp lý, tưới ngập khô xen kẽ, quản lý dịch hại tổng hợp và cơ giới hóa đồng bộ, chi phí sản xuất giảm đáng kể, trong khi lúa phát triển đều, cứng cây.
Ông Danh cũng cho biết thêm, khi Công ty SunRice tham gia ngay từ đầu vụ, nông dân trong HTX không còn lo đầu ra. Việc ký hợp đồng trước khi xuống giống giúp bà con chủ động kế hoạch sản xuất, hạn chế tình trạng bị ép giá khi thu hoạch rộ, nông dân trong HTX rất vui mừng.
Là một trong những xã viên tham gia mô hình của HTX Hiệp Lợi, chị Nguyễn Thị Phượng, phấn khởi: Vào Hợp tác xã thực hiện theo đề án nhận được sự hỗ trợ từ Trung tâm Khuyến nông như giống, phân bón và chế phẩm xử lý rơm rạ, và được tập huấn những tiến bộ kỹ thuật. Những hỗ trợ này giúp nông dân tự tin áp dụng quy trình sản xuất mới, kỳ vọng vừa giảm chi phí vừa nâng cao năng suất.
Còn nông dân ông Lê Văn Châm, thành viên HTX cho biết: trước đây tôi sạ từ 150 ký/ha nên sử dụng lượng phân bón rất nhiều, lúa thường xuyên bị bệnh. Vụ Hè Thu này tham gia Đề án nên tôi chỉ sạ 80 ký/ha, tôi giảm lượng giống rất nhiều nhưng lúa vẫn nở bụi đều, đẹp, ít sâu bệnh nên lượng phân bón giảm rõ rệt mà lúa vẫn phát triển tốt.
Với góc nhìn địa phương, ông Phạm Minh Khởi, Phó Chủ tịch UBND xã Mỹ Thuận, phấn khởi vui mừng khi nghe Trung tâm Khuyến nông An Giang triển khai chương trình đến bà con nông dân xã được hỗ trợ chính sách khi tham gia Đề án 1 triệu héc-ta trong vụ Hè Thu này. Về chủ trương của Đảng và Nhà nước ta hiện nay là sản xuất nông nghiệp phải tăng giá trị sản phẩm, đồng thời giảm phát thải khí nhà kính.
Phó Chủ tịch UBND xã Mỹ Thuận nhấn mạnh, khi công ty Sunrise tham gia liên kết tiêu thụ là động lực để người nông dân nơi đây nhiệt quyết hơn tạo động lực thực hiện thành công Đề án 1 triệu hécta lúa chất lượng cao, phát thải thấp. Ông mong muốn doanh nghiệp chia sẻ nhiều thông tin, công khai minh bạch, niềm tin và trong thời gian tới có nhiều doanh nghiệp tham gia liên kết tiêu thụ cho nông dân để góp phần nâng cao giá trị hạt gạo, giảm phát thải và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Kết thúc hội nghị, biên bản ghi nhớ và thỏa thuận hợp tác giữa Công ty SunRice và Hợp tác xã đã được ký kết, mở ra cơ hội hình thành các vùng nguyên liệu tập trung, sản xuất đồng bộ theo tiêu chuẩn của Đề án 1 triệu héc-ta chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp.
Ông Lê Văn Dũng, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông An Giang nhận định: kết nối tiêu thụ lúa giữa nông dân HTX và doanh nghiệp được kỳ vọng trở thành động lực quan trọng để nhân rộng Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp trên toàn tỉnh. Đề án 1 triệu héc-ta lúa chất lượng cao, phát thải thấp không chỉ hướng đến mục tiêu tăng năng suất và chất lượng sản phẩm mà còn đặt trọng tâm vào việc giảm phát thải khí nhà kính, thích ứng với biến đổi khí hậu và nâng cao thu nhập cho người trồng lúa thông qua liên kết chuỗi giá trị.
Bài và ảnh: Trang Nghiêm
