Sáng 25/9, tại ấp Thị 2, xã Hội An, Trung tâm Khuyến nông An Giang tổ chức tham quan, trải nghiệm ngày hội thu hoạch bắp thu trái non tại hộ ông Nguyễn Hoài Thanh. Đây là hoạt động nằm trong chương trình thông tin tuyên truyền năm 2026, nhằm tạo điều kiện để các hợp tác xã, tổ hợp tác, nông dân và cán bộ kỹ thuật tham quan, trao đổi kinh nghiệm về mô hình trồng bắp thu trái non gắn với liên kết tiêu thụ.
Theo chương trình, mô hình được lựa chọn để giới thiệu, tham quan thực tế là mô hình trồng bắp thu trái non tại xã Hội An. Nội dung ngày hội không chỉ tập trung vào khâu thu hoạch mà còn hướng đến chia sẻ kỹ thuật chăm sóc, quản lý sâu bệnh, sử dụng phân bón và những điều kiện cần thiết để mô hình có thể phát triển, nhân rộng phù hợp với từng địa phương.
Mô hình tham quan có diện tích sản xuất không lớn, chỉ khoảng 1 ha, nhưng được tổ chức theo hướng chuyên canh bắp thu trái non. Theo thông tin được ông Thanh chia sẻ từ mô hình, diện tích này cho sản lượng khoảng 3 tấn bắp non sau mỗi vụ thu hoạch.
Khác với bắp lấy hạt, bắp thu trái non được thu hoạch khi trái còn ở giai đoạn non, yêu cầu người trồng phải chủ động theo dõi sinh trưởng và xác định đúng thời điểm thu hái. Chất lượng trái, độ đồng đều và thời điểm thu hoạch có ý nghĩa quan trọng đối với khả năng tiêu thụ.
Tại ngày hội, nông dân có dịp trực tiếp tham quan ruộng bắp, trải nghiệm thu hoạch và tìm hiểu quá trình sản xuất. Theo chương trình, bên cạnh tham quan vùng sản xuất, đại biểu còn được trực tiếp thu hoạch bắp non và trao đổi kinh nghiệm về kỹ thuật trồng, chăm sóc cây.
Đối với nông dân, việc chuyển từ sản xuất đơn thuần sang những mô hình có đầu ra tương đối rõ ràng là yếu tố được quan tâm. Bởi hiệu quả của cây trồng không chỉ nằm ở năng suất mà còn phụ thuộc vào khả năng tiêu thụ sản phẩm, yêu cầu chất lượng và cách tổ chức sản xuất.
Điểm đáng chú ý hơn của mô hình bắp non tại HTX Nông sản An toàn Hội An là cách tận dụng phần còn lại của cây sau thu hoạch. Sau khi thu hoạch bắp non, thân và lá cây bắp không bỏ đi mà được tận dụng làm thức ăn cho bò. Cách làm này tạo nên sự liên kết giữa trồng trọt và chăn nuôi ngay trong cùng hệ thống sản xuất.
Nếu với cách sản xuất thông thường, phần thân lá sau thu hoạch có thể trở thành phụ phẩm cần xử lý thì việc tận dụng làm thức ăn chăn nuôi giúp kéo dài giá trị của cây bắp. Sản phẩm chính là bắp non được thu hoạch để tiêu thụ; phần thân, lá sau đó tiếp tục được đưa vào phục vụ chăn nuôi.
Mô hình vì vậy không chỉ được nhìn ở sản lượng khoảng 3 tấn bắp non/ha mà còn ở khả năng khai thác nhiều giá trị trên cùng diện tích đất. Đây cũng là hướng tiếp cận phù hợp với yêu cầu tăng cường sử dụng hiệu quả phụ phẩm nông nghiệp, giảm lượng vật chất bị bỏ phí sau sản xuất.
Từ một cánh đồng bắp, giá trị sản xuất được kéo dài qua nhiều công đoạn: trồng và chăm sóc, thu hoạch trái non, tiêu thụ sản phẩm, sau đó tận dụng thân lá làm thức ăn cho bò. Cách tổ chức này tạo thêm sự gắn kết giữa các hoạt động sản xuất thay vì tách rời trồng trọt và chăn nuôi.
Mục tiêu của hoạt động tham quan không chỉ giới thiệu một mô hình cụ thể mà còn tạo điều kiện để nông dân ở các địa phương khác trực tiếp quan sát, trao đổi và đánh giá khả năng áp dụng.
Tham gia chương trình có đại diện các hợp tác xã, tổ hợp tác và nông dân đến từ Vĩnh Thông, Thạnh Lộc, Mỹ Thuận và U Minh Thượng. Đây là những đối tượng có thể tiếp nhận kinh nghiệm từ mô hình để xem xét khả năng áp dụng vào điều kiện sản xuất thực tế của địa phương mình.
Điều đáng quan tâm là bắp non không được đặt riêng trong câu chuyện về năng suất. Mô hình cho thấy khi sản xuất được tổ chức gắn với tiêu thụ và tận dụng phụ phẩm, cùng một diện tích đất có thể tạo ra nhiều giá trị hơn.
Tuy nhiên, để nhân rộng, việc lựa chọn giống, quy trình chăm sóc, quản lý sâu bệnh, sử dụng phân bón, thời điểm thu hoạch và đặc biệt là đầu ra sản phẩm cần được tính toán phù hợp. Đây cũng là những nội dung được đưa vào chương trình trao đổi tại ngày hội, với sự tham gia của cán bộ kỹ thuật, nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp.
Từ câu chuyện về cây bắp non tại xã Hội An không chỉ dừng ở một vụ thu hoạch, trái bắp được đưa ra thị trường, thân lá tiếp tục trở thành nguồn thức ăn cho bò, tạo thành một vòng sử dụng sản phẩm khép kín hơn trong sản xuất nông nghiệp. Đây cũng là hướng mà hoạt động khuyến nông có thể tiếp tục theo dõi, đánh giá và hoàn thiện, nhất là trong tổ chức sản xuất theo nhóm hộ, hợp tác xã và liên kết với doanh nghiệp. Khi đầu ra được xác lập, kỹ thuật được chuẩn hóa và phụ phẩm được khai thác hợp lý, cây bắp non có thêm cơ hội trở thành một lựa chọn trong quá trình đa dạng hóa cây trồng, nâng cao hiệu quả sử dụng đất tại địa phương.
Bài và ảnh:Lê Giang
