Những kết quả đạt được sau hơn hai năm triển khai Đề án “Phát triển bền vững một triệu héc-ta chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long” đã khẳng định hướng đi đúng đắn của tỉnh trong tái cơ cấu ngành hàng lúa gạo theo hướng xanh và bền vững.
Giai đoạn 2024 – 2025, việc triển khai Đề án trên địa bàn tỉnh đã đạt nhiều kết quả nổi bật về mở rộng diện tích sản xuất, áp dụng quy trình canh tác bền vững, giảm phát thải khí nhà kính, nâng cao hiệu quả kinh tế và tăng cường liên kết chuỗi giá trị.
Năm 2024, toàn tỉnh thực hiện 74.835 ha, đạt 92,8% kế hoạch. Đến năm 2025, diện tích lúa chất lượng cao phát thải thấp được mở rộng lên 150.151 ha, vượt 4% kế hoạch đề ra, với sản lượng trên 900.000 tấn. Kết quả này cho thấy sự vào cuộc tích cực của các địa phương, hợp tác xã, doanh nghiệp và nông dân trong việc chuyển đổi phương thức sản xuất lúa theo hướng chất lượng cao, thích ứng với biến đổi khí hậu.
Cùng với việc mở rộng diện tích, các biện pháp kỹ thuật giảm phát thải được áp dụng ngày càng rộng rãi. Trong năm 2025, có trên 150.000 ha thực hiện đồng thời các tiêu chí giảm lượng giống gieo sạ, giảm phân bón hóa học, giảm thuốc bảo vệ thực vật và quản lý nước theo phương pháp tưới ngập khô xen kẽ (AWD).
Đặc biệt, diện tích thực hiện đầy đủ 5 tiêu chí của Đề án, bao gồm cả thu gom rơm rạ sau thu hoạch, đạt hơn 43.400 ha. Đây là bước tiến quan trọng trong sản xuất lúa phát thải thấp, hướng tới mục tiêu tăng trưởng xanh và kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp.
Bên cạnh đó, tỉnh đã cấp mã số vùng trồng cho hơn 22.000 ha lúa tham gia Đề án, góp phần truy xuất nguồn gốc, đáp ứng yêu cầu thị trường xuất khẩu.
Trong năm 2024 – 2025, toàn tỉnh triển khai 100 mô hình trình diễn với tổng diện tích trên 2.569 ha. Qua đánh giá thực tế, lượng giống gieo sạ giảm bình quân 67 kg/ha so với tập quán sản xuất trước đây. Chi phí đầu vào giảm từ 3,3 đến 5 triệu đồng/ha. Nhờ giảm chi phí và nâng cao hiệu quả sản xuất, lợi nhuận của nông dân tăng thêm từ 3,6 đến 9,3 triệu đồng/ha, tương đương lợi nhuận tăng 32% so với ruộng đối chứng.
Không chỉ mang lại lợi ích kinh tế, các mô hình còn góp phần giảm phát thải khí nhà kính từ 7,56 đến 8,11 tấn CO2 tương đương/ha, đóng góp tích cực vào mục tiêu giảm phát thải của ngành nông nghiệp.
Tổng diện tích có hợp đồng bao tiêu và liên kết đạt 30.656 ha. Khoảng 41 doanh nghiệp lớn đã tham gia đồng hành cùng Đề án thông qua cung ứng vật tư, hỗ trợ kỹ thuật và bao tiêu sản phẩm.
Song song đó, tỷ lệ cơ giới hóa đồng bộ đạt 100% diện tích, từ làm đất, gieo sạ, chăm sóc đến thu hoạch và vận chuyển, góp phần giảm chi phí lao động và nâng cao hiệu quả sản xuất.
Những kết quả bước đầu đạt được đang tạo nền tảng quan trọng để An Giang trở thành vùng trọng điểm sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp, góp phần nâng cao giá trị hạt gạo trên thị trường quốc tế, đồng thời thực hiện hiệu quả phát triển nông nghiệp xanh, bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Bài và ảnh: Phan Phi Hùng
