Giữa vùng đất đầu nguồn xã Phú Hữu, tỉnh An Giang những khu nhà màng trắng muốt hiện lên sừng sững như một nét chấm phá hiện đại giữa bát ngát ruộng đồng truyền thống. Ít ai ngờ rằng, bên trong hệ thống nhà kính với dây nhợ chằng chịt, máy cảm biến nhấp nháy liên hồi ấy là cả gia tài bạc tỷ của ông Lê Văn Trung – một lão nông thuần chất đã chọn cách làm giàu bằng việc đưa tri thức và công nghệ vào từng luống đất.
Dám nghĩ khác giữa muôn trùng lối cũ
Thuở nhỏ thường gắn với ruộng đồng. gốc rạ, ông Trung thấu hiểu đến tận cùng nỗi nhọc nhằn của người nông dân. Cảnh “bán mặt cho đất, bán lưng cho trời”, phó mặc số phận hạt lúa, cọng rau cho sự đỏng đảnh của thời tiết và điệp khúc “được mùa mất giá” luôn là nỗi trăn trở canh cánh trong lòng ông suốt nhiều năm trời.
Bước ngoặt đến khi địa phương triển khai chuyển đổi sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao theo chủ trương chung của tỉnh và huyện (lúc chưa sáp nhập). Giữa lúc nhiều nông dân còn e dè, hoài nghi trước những khái niệm mới lạ, ông Trung đã có một quyết định khiến không ít người bấy giờ gọi là “liều lĩnh”: dồn hết vốn liếng, đổ hơn 400 triệu đồng để dựng 1.000m² nhà màng trồng dưa lưới công nghệ cao.
Nhớ lại những ngày đầu chập chững, ông Trung bộc bạch: “Trước đây gia đình chỉ biết cấy lúa, tỉa màu theo lối thủ công, sâu bệnh hay mưa bão một đợt là coi như trắng tay. Thấy người ta làm nhà màng cho hiệu quả vượt trội, tôi lặn lội đi khắp nơi học hỏi. Khó khăn nhiều vô kể, nhưng tôi tự nhủ nếu cứ bám vào lối cũ thì nghèo mãi. Muốn khá lên, bắt buộc phải làm nông bằng cái đầu chứ không thể chỉ dựa vào sức bắp chân bắp tay”.
Hơn 400 triệu đồng ban đầu được ông đầu tư đồng bộ: nhà màng khung sắt kiên cố với lưới chắn côn trùng, hệ thống tưới nhỏ giọt tự động dẫn dinh dưỡng đến từng gốc cây, quạt thông gió và các cụm cảm biến đo chuẩn xác nhiệt độ, độ ẩm. Đất cằn hóa thành một “nhà xưởng” sinh học khép kín, nơi mỗi mầm xanh được chăm sóc theo công thức số học rành mạch.
“Số hóa” kinh nghiệm đồng ruộng
Để vận hành trơn tru cỗ máy công nghệ ấy, người nông dân ngoài ngũ tuần bắt đầu tự học như một sinh viên nông học. Không ngại tuổi tác, ông Trung mày mò lên mạng Internet, tham gia các diễn đàn nông nghiệp công nghệ cao, kết nối trực tiếp với các kỹ sư và đi thực tế tại các mô hình thành công trong lẫn ngoài tỉnh để chắt lọc kinh nghiệm.
Theo ông Trung, trồng dưa lưới trong nhà màng tưởng nhàn nhưng lại đòi hỏi tính kỷ luật và sự tỉ mỉ cực kỳ khắt khe. Mô hình khép kín giúp triệt tiêu hầu hết sâu bệnh từ bên ngoài, song chỉ cần lơ là trong khâu khử khuẩn đất và giá thể trước khi xuống giống, mầm bệnh bùng phát từ bên trong sẽ gây thiệt hại khó lường.
Quy trình quản lý người ra vào vườn được kiểm soát nghiêm ngặt nhằm tránh mang theo mầm bệnh. Dinh dưỡng hòa tan cùng tỷ lệ nước tưới được ông căn chỉnh theo từng giai đoạn phát triển của trái thông qua hệ thống tưới vi sinh nhỏ giọt. Cây dưa lưới dưới bàn tay chăm sóc kỹ lưỡng của ông lớn đều tăm tắp, quả nào quả nấy vân lưới nổi rõ, ngọt thanh và giòn rụm.
Hiệu quả kinh tế đến như một lẽ tất yếu. Trung bình mỗi năm, mô hình mang về cho gia đình ông nguồn lợi nhuận ổn định từ 250 đến 300 triệu đồng – con số mơ ước gấp nhiều lần so với độc canh cây lúa trước đây.
Thừa thắng xông lên, trong hai năm gần đây, ông mạnh dạn đầu tư thêm 2 nhà màng mới, nâng tổng diện tích canh tác lên hơn 2.000m². Trong vụ thu hoạch mới nhất từ 2 nhà màng, ông xuất bán gần 8 tấn dưa với mức giá ổn định 27.000 đồng/kg. Sau khi trừ toàn bộ chi phí vật tư và nhân công, gia đình bỏ túi gọn gàng hơn 150 triệu đồng lợi nhuận; khu nhà màng còn lại cũng chuẩn bị bước vào đợt cắt trái với năng suất hứa hẹn.
Ngọn gió đổi mới trên cánh đồng Phú Hữu
Thành công của ông Lê Văn Trung không dừng lại ở khuôn khổ một hộ gia đình làm giàu, mà còn thổi một luồng sinh khí mới vào tư duy sản xuất của bà con xã Phú Hữu. Từ chỗ nghi ngại, nhiều nông dân quanh vùng đã chủ động tìm đến khu nhà màng của ông để “mục sở thị”, học hỏi kỹ thuật và cách thức vận hành.
Ông Nguyễn Thanh Bình, Phó Chủ tịch UBMTTQVN xã, Chủ tịch Hội Nông dân xã Phú Hữu, nhận định: “Ông Lê Văn Trung là tấm gương sáng, người tiên phong đi đầu trong phong trào thi đua sản xuất kinh doanh giỏi của địa phương. Từ thành công thực tế của mô hình dưa lưới nhà màng do ông Trung khởi xướng, Hội Nông dân xã đã tích cực tuyên truyền, vận động và hỗ trợ bà con nhân rộng. Đến nay, toàn xã đã phát triển được 5 nhà màng trồng dưa lưới với diện tích 4.800m², cùng hàng loạt mô hình ươm giống và trồng nấm bào ngư công nghệ cao, mở ra hướng đi bền vững cho kinh tế hộ”.
Chia tay vùng đất giáp biên trong ánh hoàng hôn rực rỡ, nhìn người nông dân với nụ cười sảng khoái bên những giàn dưa lưới trĩu quả chuẩn bị xuất bán, chúng tôi hiểu rằng diện mạo nông thôn đang đổi thay từ chính những con người như thế. Không còn là hình ảnh người nông dân thụ động chờ trời thương, ông Lê Văn Trung chính là đại diện tiêu biểu cho thế hệ nông dân số: dám nghĩ, dám làm, làm chủ công nghệ để kiến tạo nên những vụ mùa bạc tỷ trên chính mảnh đất quê hương.
Bài và ảnh: Bảo Phong – Nghĩa Thanh
