Thời gian qua, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đã phổ biến nhiều các văn bản pháp luật hiện hành, quy định của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về việc thiết lập, quản lý, giám sát và sử dụng mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói. Đồng thời phổ biến các yêu cầu về ghi nhãn, truy xuất nguồn gốc và các tiêu chuẩn của thị trường nội địa cũng như thị trường xuất khẩu…
Mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói trước hết là công cụ quản lý chất lượng và an toàn thực phẩm hiệu quả, giúp nông dân theo dõi, kiểm soát toàn bộ quy trình sản xuất từ khâu gieo trồng, chăm sóc, thu hoạch đến đóng gói. Việc thực hiện mã số đòi hỏi người sản xuất phải ghi chép nhật ký sản xuất, quản lý chặt chẽ nguồn giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, từ đó thay đổi dần tư duy sản xuất theo kinh nghiệm truyền thống sang sản xuất theo quy trình chuẩn, có kiểm soát, đảm bảo đúng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và tiêu chuẩn quốc tế. Đây chính là nền tảng để nông sản Bình Hòa khẳng định chất lượng, xây dựng uy tín lâu dài với người tiêu dùng.
Đồng thời, mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói góp phần xây dựng thương hiệu nông sản địa phương. Khi sản phẩm có mã số, có nguồn gốc minh bạch, nông dân tự tin khẳng định chất lượng, tạo dựng uy tín và niềm tin cho người tiêu dùng, từng bước hình thành thương hiệu nông sản Bình Hòa, tạo lợi thế cạnh tranh bền vững trên thị trường. Mã số trở thành “thẻ căn cước” của sản phẩm, giúp người tiêu dùng nhận biết, tin dùng và sẵn sàng trả mức giá cao hơn cho sản phẩm có chất lượng, an toàn, có nguồn gốc rõ ràng.
Thực tế cho thấy, mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói giúp mở rộng thị trường tiêu thụ, không còn giới hạn. Đây là điều kiện tiên quyết để nông sản được xuất khẩu ra các thị trường đòi hỏi tiêu chuẩn cao như EU, Mỹ, Nhật, Hàn Quốc và nhiều thị trường khác. Ngay cả thị trường nội địa, các hệ thống siêu thị lớn, doanh nghiệp thu mua, chuỗi cửa hàng thực phẩm sạch hiện nay đều ưu tiên và chỉ chấp nhận sản phẩm có mã số, có nguồn gốc rõ ràng. Có mã số đồng nghĩa với việc nông dân có thêm nhiều kênh tiêu thụ, không còn phụ thuộc vào thương lái, không còn lo tình trạng “được mùa mất giá”, bị ép giá khi bán sản phẩm. Sản phẩm có mã số có thể đi xa hơn, đến với những thị trường đòi hỏi tiêu chuẩn cao và mang lại giá trị kinh tế tốt hơn.
Bên cạnh đó, việc thực hiện mã số giúp nâng cao giá trị sản phẩm, tăng thu nhập cho người nông dân. Sản phẩm có mã số vùng trồng, có quy trình sản xuất chuẩn, an toàn thường có giá bán cao hơn từ 10 đến 30% so với sản phẩm cùng loại không có mã số. Việc quản lý sản xuất theo quy trình giúp giảm thiểu chi phí đầu vào, hạn chế sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, phân bón không hợp lý, giảm tổn thất sau thu hoạch, từ đó giảm giá thành sản xuất, nâng cao hiệu quả kinh tế cho từng vụ sản xuất. Chỉ riêng việc tiết kiệm chi phí đầu vào và bán được giá tốt hơn đã giúp tăng thu nhập đáng kể cho nông dân.
Không chỉ vậy, mã số còn giúp nông dân chủ động trong quản lý và truy xuất nguồn gốc, giảm rủi ro trong sản xuất. Khi có mã số, nông dân nắm rõ quy trình, tiêu chuẩn sản xuất, dễ dàng theo dõi, ghi chép nhật ký sản xuất, kiểm soát chất lượng từ khâu gieo trồng đến thu hoạch. Khi có vấn đề về chất lượng, an toàn thực phẩm, có thể xác định chính xác nguyên nhân, phạm vi ảnh hưởng, xử lý kịp thời, tránh tổn thất lan rộng. Ngược lại, khi sản phẩm đạt tiêu chuẩn, mã số là bằng chứng xác thực giúp khẳng định chất lượng, tạo sự tin tưởng tuyệt đối cho người mua. Việc quản lý theo quy trình cũng giúp nông dân tích lũy kinh nghiệm, cải thiện kỹ năng sản xuất qua từng vụ, nâng cao năng suất và chất lượng theo thời gian.
Đặc biệt, mã số tạo điều kiện để nông dân dễ dàng tiếp cận các chính sách hỗ trợ, đầu tư phát triển sản xuất. Các chương trình, dự án hỗ trợ phát triển nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới, hỗ trợ vốn vay ưu đãi, hỗ trợ kỹ thuật, xây dựng mô hình sản xuất tiên tiến hiện nay đều ưu tiên cho các tổ chức, cá nhân đã thực hiện mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói. Có mã số, nông dân xã Bình Hòa sẽ dễ dàng tiếp cận các nguồn lực hỗ trợ, đầu tư nâng cao quy mô và chất lượng sản xuất, ứng dụng công nghệ mới, tham gia chuỗi liên kết sản xuất – tiêu thụ sản phẩm với các doanh nghiệp lớn, tạo sự phát triển bền vững trong dài hạn.
Ông Nguyễn Ngọc Lợi, người dân ấp An Phú, xã Bình Hòa, cho biết: Trước đây, nhiều người còn chưa hiểu rõ về mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói, cho rằng đó chỉ là thủ tục hành chính. Nhưng sau khi nghe Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh An Giang phổ biến, chúng tôi mới nhận ra đây chính là giải pháp giúp sản phẩm của mình có giá trị cao hơn, bán được thị trường rộng lớn hơn. Chúng tôi sẽ nhanh chóng hoàn thiện hồ sơ, đăng ký mã số vùng trồng cho diện tích canh tác của gia đình, đồng thời vận động bà con cùng thực hiện, để nông sản Bình Hòa ngày càng có vị thế tốt hơn trên thị trường.”
Có thể nói, thực hiện mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói đóng gói mang lại ý nghĩa sâu sắc và lợi ích thiết thực cho nông dân xã Bình Hòa. Đây không chỉ là việc thực hiện quy định pháp luật mà còn là bước đột phá quan trọng, giúp người nông dân thay đổi nhận thức, nâng cao năng lực sản xuất, tự chủ trong kinh doanh, xây dựng thương hiệu nông sản địa phương, giúp nông sản Bình Hòa khẳng định vị thế trên thị trường, nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống người dân và góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế — xã hội địa phương một cách bền vững trong thời gian tới.
Doãn Hiếu
