Tại ấp Vĩnh An, xã Vĩnh Gia, Ban quản lý mô hình nuôi cá sinh thái kết hợp lúa mùa nổi đã tiến hành kiểm tra kỹ thuật và chính thức bung vèo, thả cá giống ra diện tích 25 ha ruộng nuôi. Đây là hoạt động trọng tâm nằm trong chương trình hỗ trợ sinh kế thích ứng biến đổi khí hậu do Tổ chức Quốc tế về Bảo tồn Thiên nhiên (WWF) phối hợp cùng Uỷ Ban Nhân Dân xã Vĩnh Gia triển khai.
Trước khi thả cá ra diện tích 25ha ruộng rộng lớn, các cán bộ kỹ thuật Khuyến nông tỉnh An Giang và địa phương đã tiến hành kiểm định chất lượng nước và cân mẫu, đánh giá tình trạng sức khỏe đàn cá nuôi giai đoạn ương vèo.
Môi trường nước: Nhiệt độ nước đạt 31∘C, pH ở mức lý tưởng 6,5, hàm lượng oxy hòa tan đạt 6 mg/l, nồng độ NH4 duy trì mức an toàn 0,5 mg/l, mực nước ruộng hiện đạt 90 cm. Các chỉ số này hoàn toàn đáp ứng tốt cho sinh trưởng của cá.
Chất lượng cá giống: Qua kiểm tra ngẫu nhiên, cá lội linh hoạt, nhanh nhẹn, bắt mồi tốt, không có biểu hiện xây xát hay nhiễm bệnh. Cá trê đạt trọng lượng trung bình 61,73 g/con (chiều dài 17,48 cm); cá lóc đạt trọng lượng trung bình 27,9 g/con (chiều dài 14,1 cm).Đặc biệt, hiệu quả ương vèo giai đoạn đầu đạt kết quả vô cùng khả quan. Tổng số lượng cá thả ban đầu là 50.000 con (bao gồm 35.000 con cá lóc và 15.000 con cá trê). Sau thời gian ương nuôi và theo dõi sát sao, tỷ lệ sống của cá trê đạt tới 99,50% (hao hụt chỉ 75 con), cá lóc đạt 96,04% (hao hụt 1.387 con). Đây là tỷ lệ sống vượt trội so với các quy trình nuôi thông thường.
Do diện tích 25 ha rất rộng và nước lũ vùng An Giang thường lên cao, việc quản lý rào chắn quyết định trực tiếp đến tránh thất thoát cá (nhất là cá lóc có đặc tính nhảy và cá trê có thói quen trườn/rúc đáy).
Hệ thống lưới rào xung quanh bờ đê/bờ ao:
Chiều cao rào: Lưới rào phải cao hơn mực nước lũ đỉnh dự kiến ít nhất 0,8 – 1,0 m.
Xử lý chân lưới: Chôn chân lưới sâu xuống đất bờ đê từ 20 – 30 cm và đầm chặt. Phía dưới chân lưới gia cố thêm nẹp trúc/gỗ hoặc đè bao cát để tránh cá trê rúc đất chui ra ngoài.
Chống cá lóc nhảy: Phía mép trên của lưới rào nên làm “vành vát” ngửa vào trong ruộng nghiêng một góc 45 độ khoảng 20-30 cm để ngăn cá lóc phóng vọt qua rào khi nước lớn hoặc bão giông.
Kiểm tra định kỳ: Phân công thành viên đi kiểm tra chu vi rào chắn 2 ngày/lần, đặc biệt là các đoạn kênh/mương tiếp giáp nước chảy xiết và sau các đợt mưa bão và thường xuyên kiểm tra các chỉ tiêu môi trường để có hướng xử lý ruộng nuôi kịp thời.
Mô hình lúa mùa nổi kết hợp nuôi cá không chỉ giúp khôi phục hệ sinh thái tự nhiên, giảm thiểu chi phí phân bón hóa học cho vụ lúa sau nhờ nguồn phân cá giàu dinh dưỡng, mà còn tạo thêm nguồn thu nhập đáng kể cho bà con trong mùa nước nổi.
Phấn khởi trước kết quả kiểm tra đạt chuẩn để thả cá ra diện tích 25ha, anh Nguyễn Văn Nâu– Tổ trưởng tổ Lúa- Cá ấp Vĩnh An chia sẻ:
“Được sự quan tâm của lãnh đạo địa phương, cán bộ kỹ thuật Trung tâm Dịch vụ Tổng hợp xã, cùng sự hỗ trợ tận tình từ lãnh đạo Trung tâm Khuyến nông tỉnh và dự án WWF, tôi và các thành viên được thực hiện mô hình rất thuận lợi. Xin chân thành cảm ơn sự hỗ trợ kịp thời, thiết thực của chính quyền các cấp và dự án.”
Sự đồng thuận của bà con cùng sự đồng hành sát sao từ các chuyên gia khuyến nông và tổ chức bảo tồn là tín hiệu tích cực hứa hẹn một mùa vụ bội thu, góp phần lan tỏa tư duy sản xuất nông nghiệp thuận thiên, bền vững tại vùng rốn lũ An Giang.
Bài và ảnh: Ngô Huyền Trang
