Khi những cánh đồng lúa vụ Đông Xuân năm 2025-2026 đang chuẩn bị thu hoạch, ngày 20/3, bà Huỳnh Đào Nguyên, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông An Giang cùng các phòng chuyên môn có chuyến thăm thực tế tại mô hình “Cánh đồng lớn đáp ứng vùng nguyên liệu và ứng phó biến đổi khí hậu” tại xã Giang Thành, tỉnh An Giang. Chuyến đi không chỉ nhằm kiểm tra quy trình sản xuất mà còn lắng nghe ý kiến từ nông dân, Hợp tác xã để tiếp tục hoàn thiện mô hình theo tiêu chuẩn, hướng đến sản xuất lúa chất lượng cao phát thải thấp.
Tại cánh đồng lớn, điều dễ nhận thấy là sự đồng bộ trong sản xuất, từ khâu làm đất, gieo sạ đến chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh đều được thực hiện theo quy trình thống nhất. Nông dân sử dụng cùng một giống lúa chất lượng cao DS1, áp dụng kỹ thuật canh tác tiên tiến như “1 phải 5 giảm”, tưới nước ngập khô xen kẽ, sử dụng phân bón cân đối và ưu tiên chế phẩm sinh học.
Mô hình cánh đồng lớn đã giúp nông dân thay đổi tư duy sản xuất. Thay vì canh tác nhỏ lẻ, manh mún, bà con đã liên kết lại để hình thành vùng nguyên liệu tập trung, đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp thu mua.
AnhTrần Văn Hai, Giám đốc Hợp tác xã Phú Nông Xanh chia sẻ: “Trước đây mỗi hộ làm một kiểu nên chất lượng không đồng đều, khó bán giá cao. Từ khi tham gia mô hình cánh đồng lớn, chúng tôi sản xuất theo quy trình chung, có doanh nghiệp bao tiêu nên bà con rất yên tâm. Lợi nhuận tăng lên rõ rệt, chi phí lại giảm.” Không chỉ dừng lại ở việc tổ chức sản xuất, mô hình ngày càng giảm chi phí, tăng lợi nhuận, giảm ô nhiễm môi trường do sử dụng phân bón Đầu Trâu Biocanxi
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến ngày càng phức tạp, Đồng bằng sông Cửu Long đang đối mặt với nhiều thách thức như hạn hán, xâm nhập mặn, mưa trái mùa và dịch hại gia tăng. Chính vì vậy, mô hình cánh đồng lớn không chỉ hướng đến hiệu quả kinh tế mà còn phải đảm bảo khả năng thích ứng.
Qua thực tế thăm đồng, Giám đốc Huỳnh Đào Nguyên ghi nhận nhiều giải pháp đang được triển khai hiệu quả. Nông dân đã giảm lượng giống gieo sạ, sử dụng giống lúa ngắn ngày, chống chịu tốt với điều kiện bất lợi. Việc áp dụng tưới nước ngập khô xen kẽ có ống theo dõi giúp tiết kiệm nước, giảm phát thải khí nhà kính. Nông dân tham gia mô hình, cho biết những năm gần đây thời tiết thất thường lắm, nếu làm theo cách cũ rất dễ thất bại. Nhờ được tập huấn kỹ thuật, chúng tôi biết cách điều chỉnh lịch thời vụ, giảm lượng phân thuốc nên lúa vẫn phát triển tốt, chi phí lại thấp hơn. Đặc biệt, việc sử dụng phân bón Biocanxi trong sản xuất đã góp phần cải thiện độ phì nhiêu của đất, giảm chi phí thân thiện với môi trường.
Trong chuyến thăm, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Huỳnh Đào Nguyên đã trực tiếp xuống ruộng, kiểm tra tình hình sinh trưởng của lúa, trao đổi với nông dân về kỹ thuật canh tác và những khó khăn còn tồn tại.
Đại diện anh Đoàn Trọng Hiếu, Phó Giám đốc Hợp tác xã Phú Nông Xanh cũng đề xuất được tiếp cận các chương trình đào tạo tập huấn cho thành viên Hợp tác xã về nâng cao kỹ thuật, chuyển đổi số trong nông nghiệp đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.
Phát biểu tại buổi làm việc, bà Huỳnh Đào Nguyên, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh An Giang, nhấn mạnh cánh đồng lớn không chỉ là mô hình sản xuất mà còn là nền tảng để xây dựng vùng nguyên liệu bền vững. Trung tâm Khuyến nông sẽ tiếp tục đồng hành cùng nông dân và hợp tác xã, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, hỗ trợ tổ chức sản xuất.
Theo bà Nguyên, trong thời gian tới, Trung tâm sẽ tập trung vào một số nhiệm vụ trọng tâm như: nhân rộng mô hình cánh đồng lớn, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý sản xuất, tăng cường sử dụng vật tư nông nghiệp thân thiện môi trường và nâng cao năng lực cho hợp tác xã. Chúng tôi xác định thích ứng với biến đổi khí hậu không phải là lựa chọn mà là yêu cầu bắt buộc. Do đó, mọi hoạt động khuyến nông đều phải hướng đến mục tiêu này.
Thực tế cho thấy, mô hình cánh đồng lớn đã và đang mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Năng suất lúa ổn định, chất lượng được nâng cao, chi phí sản xuất giảm từ 10–15%, lợi nhuận tăng từ 15–20% so với sản xuất truyền thống. Quan trọng hơn, mô hình đã góp phần thay đổi tư duy sản xuất của nông dân theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại.
Không dừng lại ở đó, việc giảm sử dụng phân bón hóa học, thuốc bảo vệ thực vật và tăng cường sử dụng chế phẩm sinh học đã góp phần bảo vệ môi trường, cải thiện sức khỏe đất và giảm phát thải khí nhà kính.
Kết thúc chuyến thăm mô hình, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông đánh giá cao những kết quả đạt được của mô hình, mong thời gian tới diện tích sẽ mở rộng lan tỏa, thu hút thêm nông dân tham gia. Sự thành công của mô hình cánh đồng lớn không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần xây dựng nền nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu – một mục tiêu quan trọng trong chiến lược phát triển nông nghiệp của cả nước.
Bài và ảnh: Trang Nghiêm
