Dự án “Chuyển đổi chuỗi giá trị lúa gạo ứng phó với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long” (TRVC) là một chương trình góp phần thực hiện quá trình chuyển đổi sang nền nông nghiệp có hàm lượng carbon thấp và thích ứng với biến đổi khí hậu cũng như sinh kế của các hộ nông dân sản xuất nhỏ (SHF) ở Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL).
Nhằm đánh giá tình hình triển khai các mô hình sản xuất lúa bền vững, ngày 17/6, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông An Giang Huỳnh Đào Nguyên cùng đoàn công tác SNV Ban quản lý Dự án TRVC đến thăm và làm việc với Hợp tác xã Nông nghiệp (HTX) Kênh 5A và HTX Nông nghiệp Thạnh Hoà tham gia Dự án (TRVC). Với mục tiêu hướng đến nền sản xuất lúa gạo phát thải thấp, nâng cao thu nhập cho nông dân và phát triển bền vững ngành hàng lúa gạo vùng ĐBSCL.
Tại các Hợp tác xã Nông nghiệp, đoàn đã tìm hiểu sâu về quy trình sản xuất của nông dân, ứng dụng các giải pháp canh tác tiên tiến như “1 phải 5 giảm”, tưới ngập khô xen kẽ (AWD), sử dụng giống chất lượng cao, quản lý dinh dưỡng hợp lý và các biện pháp giảm phát thải khí nhà kính trong sản xuất lúa.
HTX Nông nghiệp Kênh 5A có tổng diện tích sản xuất lúa 592ha, hiện sản xuất lúa 2 vụ/năm, thuỷ lợi nội đồng được thuận lợi, nên chi phí tưới tiêu thấp. Việc tham gia dự án TRVC đã giúp nông dân HTX của Kênh 5A từng bước thay đổi tư duy sản xuất chú trọng chất lượng, hiệu quả kinh tế và bảo vệ môi trường. Tham gia mô hình sản xuất tiên tiến không chỉ giúp giảm lượng giống gieo sạ, tiết kiệm phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và nước tưới mà còn góp phần giảm chi phí đáng kể và đặc biệt là giảm phát thải khí nhà kính.
Tại buổi làm việc, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Huỳnh Đào Nguyên lưu ý trong việc sản xuất lúa để có hàm lượng carbon thấp và thích ứng với biến đổi khí hậu, thì việc canh tác phải tuân thủ theo các biện pháp giảm giống từ 60-80 ký/ha, giảm phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và giảm nước tưới. Đặc biệt việc xử lý rơm rạ phải thực hiện đúng theo khuyến cáo thu rơm ra khỏi ruộng bằng máy cuốn rơm và công cụ khác hoặc sử dụng tuần hoàn rơm tại địa phương cũng là giải pháp tăng thêm thu nhập.
Mô hình triển khai từ vụ Hè Thu năm 2024, theo đánh giá ban đầu, nhiều hộ nông dân tham gia áp dụng đã giảm từ 10-20% chi phí đầu vào nhưng năng suất, chất lượng lúa vẫn tăng, đặc biệt là giảm được khí phát thải nhà kính. Ông Đỗ Văn Luông, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Kênh 5A, cho biết: Khi tham gia dự án TRVC, bà con nông dân trong HTX được tập huấn kỹ thuật rất bài bản và áp dụng các quy trình canh tác làm sao giảm khí phát thải một cách tốt nhất. Vụ đầu tiên thực hiện dự án nhiều bà con nông dân trong HTX còn e ngại sợ ảnh hưởng đến năng suất, nhưng sau khi thấy hiệu quả rõ rệt giảm chi phí và tăng lợi nhuận thì ngày càng nhiều thành viên đăng ký tham gia.
Đại diện nông dân tham gia mô hình, ông Phạm Văn Mạnh chia sẻ: Trước đây tôi thường sạ dày 180-200kg/ha và bón rất nhiều phân, trong đó bón đạm là nhiều nhất vì nghĩ như vậy lúa sẽ xanh tốt cho năng suất cao. Sau khi được Khuyến nông tập huấn hướng dẫn kỹ thuật, cách chăm sóc quản lý nước hợp lý nên tôi sạ giảm gần 50% lượng giống so với trước. Vì vậy số lần bón phân và thuốc bảo vệ thực vật cũng giảm theo. Kết quả là chi phí giảm đáng kể, lúa khỏe, cứng cây, ít sâu bệnh mà năng suất tăng hơn trước. Điều quan trọng hơn là tôi thấy mình đang góp phần bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Bà Huỳnh Đào Nguyên, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông An Giang ghi nhận những nỗ lực của nông dân, HTX trong quá trình thực hiện ứng dụng các tiến bộ kỹ thuật vào thực tiễn. Dự án TRVC không chỉ hỗ trợ sản xuất theo quy trình canh tác hiện đại giảm chi phí mà còn góp phần thực hiện mục tiêu phát triển nông nghiệp xanh, có hàm lượng carbon thấp và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Đoàn công tác đến làm việc đã tạo thêm động lực cho các HTX và nông dân tiếp tục thực hiện hiệu quả các giải pháp canh tác tiên tiến, góp phần phát triển bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu hướng đến nền sản xuất lúa gạo phát thải thấp.
Bài và ảnh: Trang Nghiêm
