Những năm gần đây, bên cạnh các mô hình chăn nuôi truyền thống, nhiều nông dân đã mạnh dạn tìm kiếm những vật nuôi mới nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế trên cùng diện tích sản xuất. Trong đó, mô hình nuôi dúi sinh sản đang được nhiều hộ dân quan tâm nhờ chi phí đầu tư không quá lớn, ít công chăm sóc và mang lại nguồn thu nhập khá ổn định.
Tại ấp Sơn Lập, anh Bùi Chánh Huỳnh Long là một trong những hộ tiên phong phát triển mô hình nuôi dúi sinh sản. Nhận thấy nhu cầu thị trường đối với dúi giống và dúi thương phẩm ngày càng tăng, anh Long đã mạnh dạn đầu tư 50 cặp dúi sinh sản để phát triển kinh tế gia đình.
Theo anh Long, dúi là loài gặm nhấm có nguồn gốc từ tự nhiên, thức ăn chủ yếu là tre, nứa, trúc, mía, cỏ voi, thân cây bắp và các loại củ. Đây đều là những nguồn thức ăn dễ tìm tại địa phương nên chi phí chăn nuôi khá thấp. Người nuôi có thể tận dụng phụ phẩm nông nghiệp sẵn có để làm thức ăn, góp phần giảm đáng kể giá thành sản xuất.
“Dúi có tập tính sống trong hang nên chuồng nuôi phải đảm bảo yên tĩnh, thoáng mát và hạn chế ánh nắng trực tiếp. Nhiệt độ thích hợp dao động từ 25 – 30°C. Vì vậy tôi đầu tư hệ thống phun sương, quạt thông gió và thiết bị làm mát để tạo môi trường nuôi phù hợp”, anh Long chia sẻ.
Để tiết kiệm chi phí xây dựng chuồng trại, anh Long tận dụng gạch men loại để thiết kế các ô nuôi riêng biệt. Mỗi ô có kích thước khoảng 50 x 50 cm đối với dúi sinh sản, nền được lát gạch phẳng nhằm ngăn dúi đào hang thoát ra ngoài. Mỗi ô chuồng đều được đánh số và ghi chép theo dõi đầy đủ nhằm quản lý đàn giống, hạn chế tình trạng phối giống cận huyết.
Theo kinh nghiệm của anh Long, dúi là vật nuôi có sức đề kháng khá tốt, ít mắc bệnh nếu được chăm sóc đúng kỹ thuật. Tuy nhiên, người nuôi cần thường xuyên vệ sinh chuồng trại, giữ môi trường khô ráo, sạch sẽ và hạn chế tiếng động lớn để tránh gây stress cho vật nuôi.
Một trong những ưu điểm nổi bật của mô hình là khả năng sinh sản khá cao. Dúi bắt đầu sinh sản khi đạt từ 8 – 10 tháng tuổi. Mỗi năm, một con cái có thể sinh sản từ 2 – 3 lứa, mỗi lứa từ 2 – 5 con. Nếu được chăm sóc tốt, tỷ lệ sống của dúi con có thể đạt trên 90%.
Đối với dúi mang thai, người nuôi cần tách riêng sang ô chuồng khác để thuận tiện chăm sóc và bổ sung thêm nguồn thức ăn giàu dinh dưỡng. Thời gian mang thai trung bình khoảng 45 ngày. Dúi con sau khi sinh được nuôi cùng mẹ khoảng 45 ngày tuổi thì tiến hành tách đàn để nuôi thương phẩm hoặc tuyển chọn làm giống.
Sau khoảng 12 tháng nuôi, dúi đạt trọng lượng từ 1,2 – 2 kg/con và có thể xuất bán. Hiện nay, giá dúi thương phẩm dao động từ 500.000 – 700.000 đồng/kg, trong khi dúi giống có giá từ 1,5 – 3 triệu đồng/cặp tùy theo độ tuổi và chất lượng con giống.
Theo tính toán thực tế, với quy mô khoảng 20 cặp dúi sinh sản, mỗi năm người nuôi có thể cung cấp từ 120 – 180 con giống hoặc dúi thương phẩm ra thị trường. Sau khi trừ các khoản chi phí, lợi nhuận đạt khoảng 50 triệu đồng/năm.
Không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế, mô hình nuôi dúi còn tận dụng hiệu quả nguồn phụ phẩm nông nghiệp tại địa phương, giảm chi phí thức ăn và tạo việc làm cho lao động nông thôn. Với ưu điểm dễ nuôi, ít dịch bệnh, vốn đầu tư vừa phải và đầu ra tương đối ổn định, đây được xem là hướng phát triển kinh tế phù hợp cho nhiều hộ nông dân trong quá trình chuyển đổi cơ cấu sản xuất, góp phần nâng cao thu nhập và xây dựng nông thôn mới bền vững.
Bài và ảnh: Diên Thị Thu Thuỳ
