Tháo gỡ vướng mắc trong cấp mã số vùng trồng, thúc đẩy xuất khẩu nông sản

Sáng ngày 15/05/2026, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng chủ trì cuộc họp trực tiếp kết hợp trực tuyến với các bộ, ngành, địa phương nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong công tác cấp, quản lý mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói và kiểm nghiệm nông sản, thủy sản phục vụ xuất khẩu.

Cuộc họp có sự tham dự của lãnh đạo nhiều bộ, ngành Trung ương như Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương, Bộ Tài chính, Bộ Công an, Bộ Ngoại giao; cùng đại diện các hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp và UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.

Theo đánh giá của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, thời gian qua, việc triển khai cấp mã số vùng trồng (MSVT), mã số cơ sở đóng gói (CSĐG) đã góp phần quan trọng nâng cao năng lực quản lý chất lượng nông sản, đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc của thị trường nhập khẩu. Nhiều địa phương đã chủ động xây dựng vùng nguyên liệu đạt chuẩn, tạo điều kiện thúc đẩy xuất khẩu chính ngạch sang các thị trường khó tính như Hoa Kỳ, EU, Hàn Quốc, New Zealand, Trung Quốc…

Khảo sát thực tế vườn sầu riêng và măng cụt nhằm đánh giá tiềm năng về mã số vùng trồng.

Tại An Giang, đến nay toàn tỉnh đã được cấp 1.436 mã số vùng trồng với tổng diện tích hơn 46.251 ha. Trong đó, có 874 mã số phục vụ xuất khẩu với diện tích trên 23.327 ha, tập trung ở các ngành hàng chủ lực như lúa, cây ăn trái và rau màu. Địa phương cũng đã có 22 mã số cơ sở đóng gói phục vụ xuất khẩu sang nhiều thị trường quốc tế.

Các sản phẩm đã được cấp mã số xuất khẩu gồm xoài, chuối, mít, khóm, sầu riêng, dứa và nhiều loại rau màu khác. Việc hình thành các vùng sản xuất đạt chuẩn không chỉ giúp nâng cao giá trị nông sản mà còn thay đổi nhận thức của nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp trong tổ chức sản xuất an toàn, bền vững.

Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn còn nhiều khó khăn. Đại diện các địa phương cho biết, một số quy định mới tại Nghị định số 38/2026/NĐ-CP còn phát sinh vướng mắc trong quá trình thực hiện, nhất là về phân cấp quản lý, quy trình giám sát và duy trì điều kiện mã số vùng trồng.

Bên cạnh đó, năng lực kiểm nghiệm phục vụ xuất khẩu tại nhiều địa phương còn hạn chế. Một số tỉnh chưa có phòng kiểm nghiệm đạt chuẩn đối với nông sản nhập khẩu, thiếu cán bộ chuyên môn và hệ thống phối hợp liên ngành tại cửa khẩu chưa đồng bộ, gây khó khăn trong quá trình kiểm tra, thông quan hàng hóa.

Theo UBND tỉnh An Giang, hiện địa phương chưa có đội ngũ chuyên trách thực hiện kiểm tra an toàn thực phẩm tại khu vực cửa khẩu; đồng thời còn thiếu phòng kiểm nghiệm đạt chuẩn phục vụ công tác kiểm tra nhanh nông sản, thủy sản xuất nhập khẩu.

Đề án 1 triệu ha có liên quan mật thiết và bắt buộc gắn liền với mã số vùng trồng.

Tại cuộc họp, nhiều ý kiến đề xuất Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục hoàn thiện quy định pháp luật liên quan đến cấp và quản lý mã số vùng trồng; tăng cường tập huấn chuyên môn cho địa phương, hợp tác xã và doanh nghiệp; đồng thời hỗ trợ đầu tư hệ thống kiểm nghiệm đạt chuẩn nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường nhập khẩu.

Các địa phương cũng kiến nghị sớm xây dựng cơ chế phối hợp liên ngành tại cửa khẩu giữa lực lượng kiểm dịch, hải quan, biên phòng và cơ quan quản lý chuyên ngành nhằm rút ngắn thời gian thông quan nhưng vẫn bảo đảm kiểm soát chất lượng hàng hóa.

Phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh, việc quản lý chặt chẽ mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói là yêu cầu bắt buộc trong bối cảnh hội nhập sâu rộng và xuất khẩu nông sản ngày càng cạnh tranh. Các bộ, ngành và địa phương cần phối hợp đồng bộ, kịp thời tháo gỡ khó khăn, bảo đảm tính minh bạch trong truy xuất nguồn gốc, qua đó nâng cao uy tín nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Tin và ảnh: Lê Giang