Sáng ngày 04/08, tại nhà ông Nguyễn Kha Vân (ấp Thạnh Trị, xã Thạnh Đông), Trung tâm Khuyến nông An Giang (TTKN An Giang) phối hợp cùng công ty Bayer tổ chức buổi hội thảo sơ kết Mô hình Canh tác lúa thông minh và phát thải thấp thuộc chương trình “Hành trình lúa xanh đồng hành vì 1 triệu ha bền vững”. Đại diện TTKN An Giang có ông Lê Văn Dũng – Phó Giám đốc TTKN An Giang tham dự và chỉ đạo. Hội thảo còn có sự tham dự của đại diện các lãnh đạo địa phương, đại diện công ty Bayer Việt Nam và gần 50 nông dân trong và ngoài địa bàn xã Thạnh Đông.
Theo bà Nguyễn Thị Xuân Hương viên chức phòng Trồng trọt – Trung tâm Khuyến nông cho biết mô hình được triển khai trên diện tích 10ha với giống lúa OM5451 cấp xác nhận, mật độ gieo sạ 80kg/ha. Trong quá trình thực hiện, nông dân được hướng dẫn áp dụng đồng bộ các giải pháp kỹ thuật tiên tiến như gieo sạ hợp lý, quản lý nước theo phương pháp ngập – khô xen kẽ (AWD), bón phân cân đối theo nhu cầu cây trồng, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật theo nguyên tắc “4 đúng” và tăng cường cơ giới hóa trong các khâu sản xuất.
Điểm nổi bật của mô hình là việc áp dụng đồng bộ quy trình quản lý nước ngập – khô xen kẽ (AWD), kết hợp sử dụng ống cảm biến mực nước để theo dõi và điều tiết nước tưới theo từng giai đoạn sinh trưởng của cây lúa. Cùng với đó, nông dân áp dụng giải pháp quản lý dịch hại tổng hợp Much More Rice do Công ty TNHH Bayer Việt Nam hỗ trợ, góp phần giảm số lần sử dụng thuốc bảo vệ thực vật nhưng vẫn bảo đảm hiệu quả phòng trừ sâu bệnh. Thu hoạch được thực hiện bằng cơ giới hóa, góp phần giảm tổn thất sau thu hoạch và nâng cao hiệu quả sản xuất.
Kết quả bước đầu cho thấy mô hình mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt. So với phương thức canh tác truyền thống, nông dân giảm khoảng 3 triệu đồng chi phí sản xuất trên mỗi ha, đồng thời tăng lợi nhuận khoảng 4,7 triệu đồng/ha. Đặc biệt, chất lượng hạt lúa được nâng cao, đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu sang thị trường EU nên được doanh nghiệp thu mua với giá cao hơn khoảng 200 đồng/kg so với lúa sản xuất ngoài mô hình.
Không chỉ mang lại lợi ích về kinh tế, mô hình còn cho thấy hiệu quả tích cực về môi trường. Việc giảm sử dụng phân đạm, không đốt rơm rạ sau thu hoạch và quản lý nước theo quy trình AWD đã góp phần giảm đáng kể lượng phát thải khí nhà kính trong sản xuất lúa. Theo phương pháp tính của Viện Môi trường Nông nghiệp, lượng phát thải của mô hình đạt khoảng 4,5 tấn CO2e/ha, giảm 1,3 tấn CO2e/ha so với phương thức quản lý nước truyền thống giữa vụ.
Theo ông Lê Văn Dũng, các giải pháp kỹ thuật được áp dụng trong mô hình không chỉ giúp sử dụng hiệu quả tài nguyên đất, nước mà còn giảm phát thải khí nhà kính, phù hợp với định hướng phát triển nền nông nghiệp xanh và mục tiêu thực hiện Đề án phát triển bền vững 1 triệu héc-ta chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Để tiếp tục phát huy hiệu quả của mô hình, Phó Giám đốc TTKN An Giang đề nghị tăng cường sự phối hợp giữa cơ quan chuyên môn, doanh nghiệp và các hợp tác xã trong việc mở rộng diện tích áp dụng quy trình canh tác lúa thông minh, phát thải thấp. Đồng thời, đẩy mạnh công tác tập huấn, chuyển giao kỹ thuật, hướng dẫn nông dân thực hiện đồng bộ các giải pháp như giảm lượng giống gieo sạ, quản lý nước theo phương pháp ngập – khô xen kẽ, sử dụng phân bón cân đối và thuốc bảo vệ thực vật hợp lý.
Thông qua buổi hội thảo, từ những hiệu quả mà mô hình mang lại đã cho thấy việc ứng dụng đồng bộ các giải pháp kỹ thuật tiên tiến vào sản xuất lúa. Đây sẽ là cơ sở quan trọng để ngành nông nghiệp địa phương tiếp tục nhân rộng mô hình, góp phần nâng cao thu nhập cho nông dân, xây dựng vùng nguyên liệu lúa chất lượng cao và hướng đến nền sản xuất nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu, phát triển bền vững.
Bài và ảnh: Nguyễn Hữu An Khương
