Ngày 27/10, tại xã Hòa Thuận, tỉnh An Giang, Trung tâm Khuyến nông phối hợp với chính quyền địa phương và nông dân tổ chức thu hoạch mô hình nuôi cá đăng quầng trong ruộng ngập lũ với diện tích 5 ha. Mô hình nuôi ghép nhiều loài cá nước ngọt bước đầu mang lại hiệu quả kinh tế tích cực, góp phần khai thác hợp lý diện tích mặt nước mùa lũ, đa dạng hóa sinh kế và nâng cao thu nhập cho người dân địa phương.
Việc tận dụng diện tích ruộng ngập lũ để nuôi cá là hướng đi có ý nghĩa thiết thực, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp, đa dạng hóa nguồn thu nhập và từng bước chuyển đổi phương thức sản xuất theo hướng linh hoạt, thích ứng với điều kiện tự nhiên.
Tại hộ ông Tô Hoàng Giang, ấp Hòa Bình, xã Hòa Thuận, mô hình nuôi cá đăng quầng trong ruộng ngập lũ diện tích 5 ha, với các loài cá nuôi gồm cá lóc, cá trê, cá chép, cá mè, cá rô đồng và cá sặc. Đây là những đối tượng cá nước ngọt quen thuộc, có giá trị thực phẩm và khả năng dễ tiêu thụ trên thị trường. Việc nuôi ghép nhiều loài cá tạo điều kiện đa dạng hóa sản phẩm thu hoạch, đồng thời mở ra cơ hội khai thác các nguồn thức ăn khác nhau trong thủy vực, tùy theo đặc điểm sinh học và tập tính dinh dưỡng của từng loài.
Hình thức nuôi cá đăng quầng sử dụng hệ thống lưới đăng để khoanh giữ cá trong khu vực nuôi, tạo điều kiện thuận lợi cho việc quản lý, chăm sóc và thu hoạch. So với việc thả cá phân tán trên diện tích ngập nước rộng, việc khoanh vùng bằng lưới đăng giúp người nuôi chủ động hơn trong kiểm tra đàn cá, theo dõi mực nước, hạn chế cá thất thoát và tổ chức thu hoạch khi đạt yêu cầu.
Không khí phấn khởi trong buổi thu hoạch:
Trong buổi thu hoạch các cán bộ kỹ thuật cùng nông dân tham gia các hoạt động thu hoạch, kiểm tra sản lượng và đánh giá kết quả thực hiện mô hình. Cùng theo dõi, ghi nhận kết quả, trao đổi quá trình chăm sóc, quản lý nguồn nước, sử dụng thức ăn và những thuận lợi, khó khăn trong suốt vụ nuôi.
Buổi thu hoạch không chỉ là dịp tổng kết kết quả sau một quá trình đầu tư, chăm sóc mà còn là cơ hội để người dân trực tiếp trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ cách làm hay và nhận diện những vấn đề cần khắc phục trong các vụ nuôi tiếp theo. Thông qua việc quan sát thực tế, nông dân có thêm cơ sở để đánh giá hiệu quả của phương thức nuôi cá đăng quầng, từ đó chủ động hơn trong việc lựa chọn đối tượng nuôi, bố trí diện tích và tính toán chi phí sản xuất.
Đây cũng là hình thức chuyển giao kỹ thuật thiết thực của hoạt động Khuyến nông, giúp kiến thức chuyên môn gắn liền với thực tiễn sản xuất, tạo điều kiện để người dân học hỏi trực tiếp từ mô hình và nâng cao khả năng áp dụng tiến bộ kỹ thuật vào điều kiện của gia đình.
Hiệu quả kinh tế bước đầu tạo động lực cho người dân:
Mô hình nuôi cá đăng quầng hộ ông Tô Hoàng Giang với sản lượng thu hoạch được khoảng 5.125 kg, giá bán cá mè 12.000 đồng/kg, giá bán cá lóc, cá trê dao động từ 70.000 đồng đến 100.000 đồng/kg. Trừ hết chi phí lợi nhuận đạt trên 50 triệu đồng. Kết quả này cho thấy mô hình có tiềm năng tạo nguồn thu nhập cho nông dân trong mùa lũ, góp phần đa dạng hóa hoạt động sản xuất và tận dụng hiệu quả diện tích ruộng ngập nước.
Việc lựa chọn nhiều loài cá nuôi trong cùng mô hình giúp đa dạng hóa sản phẩm đầu ra. Tuy nhiên, hiệu quả nuôi ghép phụ thuộc vào việc lựa chọn mật độ, tỷ lệ thả và phương thức chăm sóc phù hợp với đặc điểm sinh trưởng, tập tính dinh dưỡng của từng loài, tránh cạnh tranh thức ăn quá mức hoặc phát sinh rủi ro trong quá trình nuôi.
Đại diện cán bộ Khuyến nông cho biết, để đánh giá đầy đủ hiệu quả kinh tế, người nuôi cần ghi chép cụ thể các khoản chi phí đầu tư. Ngoài ra, người chăn nuôi cần lưu ý lựa chọn con giống khỏe mạnh, có nguồn gốc rõ ràng và phù hợp với điều kiện nguồn nước tại địa phương. Đối với hình thức nuôi ghép cá lóc, cá trê, cá chép, cá mè, cá rô đồng và cá sặc, cần tính toán mật độ, tỷ lệ thả phù hợp; lưu ý đặc tính ăn của từng loài, nhất là các loài cá có tập tính ăn động vật, nhằm hạn chế hiện tượng cá lớn ăn cá nhỏ và giảm tỷ lệ hao hụt.
Trong quá trình nuôi, người dân cần thường xuyên kiểm tra hệ thống lưới đăng, gia cố các vị trí có nguy cơ rò rỉ, hư hỏng; theo dõi mực nước, chất lượng nguồn nước và tình trạng hoạt động của đàn cá. Khi thời tiết diễn biến bất thường, mưa lớn hoặc mực nước thay đổi nhanh, cần chủ động kiểm tra khu vực nuôi, hạn chế nguy cơ cá thoát ra ngoài. Việc sử dụng thức ăn tránh cho ăn dư thừa gây ô nhiễm môi trường nước. Bên cạnh đó, cần theo dõi tình hình tiêu thụ thủy sản, lựa chọn thời điểm thu hoạch hợp lý.
Buổi thu hoạch mô hình nuôi cá đăng quầng trong ruộng ngập lũ là hoạt động có ý nghĩa thiết thực, thể hiện sự phối hợp giữa Khuyến nông, chính quyền địa phương và nông dân trong việc đánh giá kết quả sản xuất, trao đổi kinh nghiệm và tìm kiếm hướng phát triển kinh tế phù hợp với điều kiện tự nhiên. Đây sẽ là cơ sở quan trọng để từng bước nâng cao hiệu quả sản xuất, cải thiện thu nhập và hướng đến phát triển nông nghiệp bền vững tại xã Hòa Thuận, tỉnh An Giang.
Bài và ảnh: Võ Thanh Biển
