Trong bối cảnh sản xuất nông nghiệp đang đứng trước nhiều thách thức do biến đổi khí hậu, giá cả nông sản bấp bênh và yêu cầu phát triển theo hướng bền vững, mô hình trồng tre lấy măng tại xã Bình Hòa đang từng bước khẳng định hiệu quả kinh tế. Không chỉ mang lại nguồn thu nhập ổn định, mô hình còn góp phần bảo vệ môi trường, tận dụng diện tích đất và mở ra hướng phát triển nông nghiệp bền vững cho địa phương.
Theo thống kê, trên địa bàn xã Bình Hòa hiện có nhiều hộ chuyển đổi sang mô hình trồng tre Đài Loan lấy măng. Lợi thế của giống tre này là loại cây dễ trồng, thích nghi tốt với điều kiện thổ nhưỡng của xã, có khả năng chịu hạn, chịu ngập tương đối tốt, ít sâu bệnh, cho năng suất cao, đầu ra ổn định, ít tốn công lao động và chi phí đầu tư không quá cao. Nếu chăm sóc tốt, sau khi trồng khoảng 8–10 tháng cây bắt đầu cho thu hoạch măng và có thể khai thác liên tục trong nhiều năm nếu được chăm sóc đúng kỹ thuật.
Anh Nguyễn Thanh Điền, nông dân ấp Bình Phú II là người có nhiều kinh nghiệm trong việc chuyển đổi mô hình từ đất lúa kém hiệu quả sang trồng tre lấy măng, anh Điền cho biết “Điểm nổi bật của mô hình là có thể cho thu hoạch quanh năm, nhất là vào mùa nghịch sẽ mang lại giá trị kinh tế cao hơn. Tre là loại cây dễ trồng, ít tốn công chăm sóc, chỉ cần đảm bảo nguồn nước tưới và bón phân hợp lý là cây phát triển ổn định. Đặc biệt, cây ít sâu bệnh nên giảm đáng kể chi phí thuốc bảo vệ thực vật, phù hợp với hướng sản xuất nông nghiệp an toàn, thân thiện môi trường. Từ đó, giúp người dân có thu nhập ổn định thay vì chỉ phụ thuộc vào hai hay ba vụ lúa trong năm”.
Cũng nhiều năm kinh nghiệm trong trồng tre lấy măng, để mô hình cho hiệu quả cao và năng suất măng ổn định vào mùa nghịch anh Nguyễn Văn Em, nông dân ấp Bình Phú I chia sẻ: Cần đánh rãnh giúp thoát nước tốt và có đê bao bên ngoài để áp dụng phương pháp tưới tràn. Trước khi trồng cần làm sạch cỏ dại, đào hố với kích thước 30cm, bón lót bằng phân chuồng hoai mục để tạo điều kiện cho bộ rễ phát triển. Với 01 hec-ta trồng 500 cây giống, mật độ hàng x hàng 3,5mét, cây x cây 3,5mét. Trong giai đoạn cây còn nhỏ và mùa khô cần tưới đủ ẩm. Không để đất khô kéo dài hoặc ngập úng vì đều ảnh hưởng đến khả năng ra măng, giai đoạn thu hoạch tùy điều kiện giữ ẩm của đất, có thể 5-7 ngày áp dụng biện pháp tưới tràn giúp tăng ẩm độ cho đất”.
Việc bón phân hữu cơ và tạo độ tơi xốp xung quanh gốc là rất quan trọng, hầu hết các hộ đều tập trung nguồn phân hữu cơ đã ủ vi sinh và tro trấu để bón định kỳ cho cây. Ngoài phân hữu cơ, sau mỗi đợt thu hoạch măng cần bổ sung thêm dinh dưỡng như đạm, lân, kali để cây phục hồi và tiếp tục cho măng mới. Ngoài ra, cần thường xuyên làm cỏ, vun gốc, tỉa bỏ thân tre già, thân sâu bệnh hoặc mọc quá dày để bụi tre thông thoáng, tập trung dinh dưỡng nuôi măng.
Cũng theo anh Điền “Cần quan sát cây tre sau khi trồng khoảng 8-10 tháng, khi cây đủ sức mới bắt đầu khai thác măng. Để đạt được năng suất cao, nên thu hoạch măng khi có trọng lượng trung bình từ 1,2-2kg/mụt. Lưu ý, khi thu hoạch dùng dụng cụ sắc bén để cắt sát gốc, tránh làm tổn thương mầm mới, vì vậy khi thu hoạch phải chừa lại những “mắt tre” thì măng mới tiếp tục mọc ra được từ nơi này”.
Theo kinh nghiệm của nhiều hộ, thu hoạch măng vào mùa nghịch từ tháng 10 đến tháng 06 năm sau sẽ được giá cao từ 20.000-25.000 đồng/ký. Thời gian mưa nhiều giá măng thị trường sẽ giảm, các hộ tranh thủ 3 tháng này sẽ ngưng thu hoạch để măng lớn thành tre và dưỡng cây đủ sức để chuẩn bị cho một mùa măng mới.
Việc nhân rộng mô hình trồng tre lấy măng không chỉ giúp đa dạng hóa cơ cấu cây trồng mà còn tạo thêm việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân nông thôn, góp phần thực hiện hiệu quả mục tiêu tái cơ cấu ngành nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới của xã Bình Hòa. Có thể khẳng định, mô hình trồng tre lấy măng là hướng đi phù hợp với điều kiện tự nhiên của địa phương và xu thế phát triển nông nghiệp bền vững./.
Bải và ảnh: Phạm Thị Như
