Ngày 21/10, đoàn công tác của Sở Nông nghiệp và Môi trường An Giang phối hợp Tổ chức WWF – Việt Nam đến tham quan, trao đổi kinh nghiệm về mô hình trữ cá mùa lũ và bảo vệ nguồn lợi thủy sản dựa vào cộng đồng tại xã Tân Thạnh, tỉnh Đồng Tháp.
Đoàn do ông Trần Thanh Hiệp, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường An Giang, làm trưởng đoàn. Cùng đi có bà Huỳnh Đào Nguyên, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông An Giang, đại diện các phòng, ban, đơn vị trực thuộc Sở và lãnh đạo UBND các xã, phường trong tỉnh. Phía Tân Thạnh có ông Võ Văn Phất, Phó Chủ tịch UBND xã, đón tiếp và làm việc với đoàn. Qua chuyến đi, ngành nông nghiệp và chính quyền cơ sở của An Giang có thêm cơ sở thực tiễn để đề xuất đăng ký tham gia Dự án Mekong NbS – WWF tại địa phương giai đoạn 2026-2029.
Tân Thạnh có sông, kênh, rạch chằng chịt, mùa lũ nước ngập khắp đồng ruộng. Trước đây, một bộ phận người dân dùng kích điện, giàn cào, dớn và đú mắt lưới nhỏ để khai thác thủy sản, làm nguồn lợi suy giảm. Địa bàn rộng, nhiều tuyến sông giáp ranh nên việc kiểm tra, xử lý cũng gặp khó khăn.
Theo báo cáo của Hội Nông dân xã, mô hình đồng quản lý được hình thành từ chính những khó khăn đó. Hạt nhân là Tổ Cộng đồng bảo vệ nguồn lợi thủy sản với 56 thành viên, đều là hộ dân sinh sống trong khu vực. Tổ làm việc theo quy chế công khai, minh bạch. Tại các miệng cống, tổ dùng tràm và lưới vây để giữ cá tự nhiên, lắp 08 đú ở 08 miệng cống, thả thêm con giống để phục hồi nguồn lợi. Xã còn lập 02 tổ tuần tra gồm 12 thành viên, phối hợp với Công an xã và Tổ công tác liên ngành để theo dõi các tuyến sông trọng điểm.
Công tác tuyên truyền được làm song hành, địa phương đã tổ chức 47 cuộc với 2.561 lượt người dự. Kết quả, nhiều hộ tự nguyện tháo gỡ 67 trường hợp đặt dớn, 63 rọ dớn vô chủ được thu giữ. Hơn 500 ký cá, tôm, tép các loại được thả lại môi trường tự nhiên. Mô hình trữ cá còn gắn với du lịch trải nghiệm như giăng lưới, dỡ chà, thưởng thức ẩm thực đồng quê, giúp người dân có thêm nguồn thu trên cùng diện tích canh tác.
Đại diện địa phương cũng nói rõ những vướng mắc, việc khai thác hiện do từng hộ tự làm và tự hưởng, chưa có phương án phân chia lợi ích chung. Một số thành viên ngại nhắc nhở người quen vi phạm. Địa hình rộng, đối tượng vi phạm lại thường chọn ban đêm hoặc lúc thời tiết xấu để hoạt động nên tuần tra không dễ.
Từ thực tế đó, Tân Thạnh rút ra ba bài học. Trước hết, bảo vệ nguồn lợi phải gắn với sinh kế thiết thực thì người dân mới tự giác tham gia. Thứ hai, Hội Nông dân giữ vai trò nòng cốt trong vận động và tổ chức mô hình, còn chính quyền xã và công an hỗ trợ về pháp lý, phương tiện, lực lượng. Thứ ba, quy chế của tổ cộng đồng cần ghi rõ quyền lợi khai thác đi đôi với trách nhiệm bảo vệ.
Phát biểu tại buổi làm việc, ông Trần Thanh Hiệp cảm ơn sự đón tiếp chu đáo và những chia sẻ cởi mở của chính quyền, Hội Nông dân và Tổ cộng đồng xã Tân Thạnh. Ông cho rằng đây là những kinh nghiệm thực tế, các địa phương của An Giang có thể nghiên cứu, vận dụng phù hợp với điều kiện của mình.
Tin và ảnh: Nguyễn Hữu An Khương
