Vừa qua, Trung tâm Dịch vụ Tổng hợp phối hợp cùng UBND xã Long Điền đón tiếp đoàn công tác của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang đến kiểm tra, đánh giá thực tế mô hình “Canh tác lúa chất lượng cao và phát thải thấp” trên địa bàn xã. Mô hình thuộc Đề án “Phát triển bền vững 1 triệu hecta chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030”.
Tại buổi làm việc, cán bộ kỹ thuật báo cáo tình hình sinh trưởng của ruộng mô hình và ruộng đối chứng đang trong giai đoạn chuẩn bị thu hoạch. Qua theo dõi cho thấy, cả hai ruộng đều phát triển tốt; tuy nhiên, ruộng mô hình có nhiều ưu điểm như mật độ thiên địch cao hơn, bông lúa to, tỷ lệ chắc hạt tốt hơn. Về tình hình sâu bệnh, cả hai ruộng đều xuất hiện một số đối tượng như đạo ôn, rầy phấn trắng, sâu cuốn lá, muỗi hành và hiện tượng vàng lá. Tuy nhiên, mức độ gây hại trên ruộng mô hình thấp hơn so với ruộng đối chứng. Ước tính năng suất của cả hai ruộng đều đạt trên 7 tấn/ha. Với giá lúa hiện tại khoảng 5.900 đồng/kg, ruộng mô hình cho lợi nhuận cao hơn ruộng đối chứng trên 5 triệu đồng/ha nhờ giảm lượng giống gieo sạ, tiết kiệm chi phí phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và công lao động.
Tại buổi làm việc, ông Đặng Thiện Đức – Phó Chủ tịch UBND xã Long Điền đã trao đổi một số khó khăn của địa phương trong quá trình triển khai mô hình. Cụ thể, diện tích sản xuất còn nhỏ lẻ, bình quân khoảng 0,25 ha/hộ; hệ thống kênh mương nội đồng và mặt ruộng chưa thật sự bằng phẳng, gây khó khăn trong việc tưới tiêu đồng loạt. Có những khu vực đất không đồng đều dễ làm giảm tỷ lệ sống của lúa khi áp dụng sạ thưa. Bên cạnh đó, tập quán canh tác của nông dân vẫn còn quen với sạ dày (khoảng 180 kg/ha), trong khi ruộng mô hình áp dụng sạ thưa chỉ từ 80–100 kg/ha. Sự chênh lệch này khiến nhiều nông dân còn e ngại khi thay đổi phương thức canh tác, nên việc thay đổi phương thức còn gặp nhiều trở ngại.
Phát biểu tại buổi làm việc, ông Trần Thanh Hiệp – Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang nhấn mạnh, thời gian tới cần tăng cường công tác giám sát, hướng dẫn nông dân trong suốt quá trình canh tác để đảm bảo mô hình đạt hiệu quả cao. Đồng thời, cuối vụ cần tổ chức hội thảo đầu bờ nhằm tuyên truyền, giúp nông dân trực tiếp thấy được hiệu quả của mô hình, từ đó tạo sự lan tỏa và nhân rộng trong các vụ tiếp theo.
Sau buổi làm việc, đoàn công tác đã trực tiếp xuống ruộng thăm mô hình và trao đổi với nông dân. Bà Phan Thị Bé Sáu, hộ tham gia mô hình, chia sẻ: “Lúc đầu sạ thưa theo hướng dẫn, thấy ruộng thưa quá cũng lo lắm, bà con xung quanh còn nói không thấy lúa. Nhưng khoảng 25–30 ngày sau lúa nở bụi mạnh, đến khi trổ thì bông to, đẹp. Nếu vụ này hiệu quả, tôi sẽ tiếp tục áp dụng và vận động các hộ xung quanh cùng làm theo”.
Qua thực tế cho thấy, mô hình canh tác lúa chất lượng cao, phát thải thấp không chỉ giúp giảm chi phí sản xuất, nâng cao lợi nhuận cho nông dân mà còn góp phần bảo vệ môi trường, hướng đến nền nông nghiệp bền vững. Đây là cơ sở quan trọng để địa phương tiếp tục tuyên truyền, nhân rộng mô hình trong thời gian tới.
Bài và ảnh: Đặng Bảo Ngọc
