Ngành chăn nuôi nước ta chủ yếu tập trung trong các nông hộ sản xuất nhỏ, với đa dạng loài vật nuôi như heo, gà, vịt, trâu, bò, dê, thỏ. Tuy nhiên, lợi nhuận chăn nuôi trong quy mô sản xuất nhỏ vẫn dựa chính trên việc tận dụng các nguồn tài nguyên sẵn có của nông hộ như lao động nhàn rỗi, phụ và phế phẩm nông nghiệp hay nguồn thức ăn xanh có sẵn ở địa phương.
Trong số các vật nuôi kể trên thì con dê có nhiều ưu điểm: thú nhai lại nhỏ nên dễ quản lý và chăm sóc, có phổ thức ăn rộng, nên tận dụng được nhiều nguồn thức ăn sẵn có tại nông hộ, và thịt dê dễ tiêu thụ trên thị trường nội địa. Với các ưu điểm trên con dê có thể phù hợp trong những nông hộ nhỏ với việc tận dụng nguồn thức ăn xanh hiện có. Mai Dương, tên khoa học là Mimosa pigra thuộc chi Mimosa và thuộc họ Mimosaceae có nhiều tên gọi khác như: cây ma vương, cốt khí có gai, trinh nữ thân gỗ, trinh nữ gai, … có tên khoa học là Mimosa pigra L. là một trong những loài sinh vật ngoại lai xâm hại nguy hiểm hiện đã xuất hiện ở nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước đe dọa hệ sinh thái, môi trường cũng như nguy cơ xâm lấn đất nông nghiệp.
Mai Dương là loài cây bụi, thân gỗ có nhiều gai cứng, mọc ở các vùng đất xáo trộn (đất trống, bờ ao, bờ sông, bờ ruộng, ven đường, bờ kênh mương…) đây là loài sinh vật ngoại lai có khả năng phát tán rất nhanh và sống tốt trên nhiều loại đất khác nhau cần phải tiêu diệt. Tuy nhiên, cũng có nhiều báo cáo cây Mai Dương có thể dùng làm thức ăn bổ sung đạm cho dê.
Ngoài những nghiên cứu để tìm ra giải pháp phòng ngừa sự gây hại của cây Mai Dương còn có những nghiên cứu để tận dụng loại cây này như một biện pháp đối đầu với nó về lâu dài như chống xói mòn, làm phân xanh, thuốc chữa bệnh, đặc biệt là làm thức ăn gia súc. Chăn nuôi dê ở đồng bằng sông Cửu Long còn phụ thuộc vào cỏ tự nhiên và phụ phẩm cây trồng, vì vậy việc sử dụng cây Mai Dương có tác dụng bổ sung nguồn thức ăn cho dê, nhất là nguồn thức ăn cung cấp hàm lượng protein thô cao. Người chăn nuôi dê cần thu cắt cả cây Mai Dương để lấy thân già làm củi và sử dụng lá và thân non làm thức ăn cho dê. Như vậy, ngoài việc bổ sung nguồn cây thức ăn, người nuôi dê còn góp phần hạn chế sự xâm lấn gây ảnh hưởng đến hệ sinh thái và kinh tế – xã hội tại những nơi cây Mai Dương mọc./.
Bài và ảnh: Trương Thanh Phong
