Hướng dẫn phòng chống dịch tả heo Châu Phi theo hướng an toàn sinh học nông hộ

Bệnh dịch tả heo Châu Phi (ASF) là một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do vi-rút gây ra ở heo, có tỷ lệ chết lên đến 100%. Hiện tại, bệnh chưa có thuốc điều trị đặc hiệu và vắc-xin thương mại vẫn đang được áp dụng thận trọng, do đó an toàn sinh học được xem là “bức tường lửa” duy nhất và quyết định để bảo vệ đàn heo của nông hộ.

Dưới đây là các biện pháp cốt lõi giúp bà con nông hộ chủ động chăn nuôi an toàn:

Chăn nuôi an toàn sinh sinh học là bảo vệ đàn vật nuôi

Kiểm soát ra vào trại (vòng bảo vệ ngoài cùng)

Hạn chế người lạ: Tuyệt đối không cho thương lái, người không phận sự ra vào khu vực chuồng nuôi. Nếu bắt buộc phải vào, phải đổi ủng, mặc quần áo bảo hộ của trại và sát trùng tay.

Xe vận chuyển: Xe chở thức ăn, heo, phân phải được phun khử trùng kỹ lưỡng trước khi vào khu vực chăn nuôi (đặc biệt là khu vực cổng chính).

Hố sát trùng: Bố trí hố sát trùng chứa vôi bột hoặc dung dịch hóa chất tại cổng ra vào trại và trước cửa mỗi dãy chuồng; thay mới thuốc sát trùng định kỳ.

Quản lý con giống và thức ăn an toàn

Con giống rõ nguồn gốc: Chỉ mua heo giống từ các cơ sở uy tín, khỏe mạnh, có giấy kiểm dịch động vật rõ ràng. Heo mua về phải được cách ly ít nhất 14 – 21 ngày ở chuồng riêng trước khi nhập đàn.

Nói “Không” với thức ăn thừa: Tuyệt đối không sử dụng thức ăn thừa từ nhà hàng, quán ăn, bếp ăn tập thể hoặc thức ăn thừa chưa qua nấu chín kỹ để cho heo ăn. Vi-rút dịch tả heo rất bền trong môi trường và có thể tồn tại lâu trong các sản phẩm thịt heo đông lạnh, thịt muối.

Nước uống sạch: Sử dụng nguồn nước đảm bảo đã xử lý lắng lọc, sát trùng định kỳ.

Vệ sinh, khử trùng và tiêu độc chuồng trại

Vệ sinh hằng ngày: Quét dọn phân, rác thải và cọ rửa nền chuồng sạch sẽ. Phân và chất thải phải được thu gom xử lý (ủ nhiệt sinh học hoặc ủ biogas) để tiêu mầm bệnh, không xả thải trực tiếp ra môi trường.

Chủ hộ phun xịt sát trùng khu chăn nuôi phòng bệnh cho đàn heo

Phun thuốc định kỳ: Phun thuốc sát trùng (như Iodine, vôi bột, hoặc các loại hóa chất chuyên dụng theo khuyến cáo của cơ quan thú y) xung quanh khu vực chuồng nuôi, lối đi, và bên trong chuồng ít nhất 1–2 lần/tuần.

Kiểm soát trung gian truyền bệnh: Thường xuyên phát quang bụi rậm, khơi thông cống rãnh, đồng thời áp dụng các biện pháp diệt côn trùng, chuột, ruồi, muỗi, và ngăn chặn chim hoang dã xâm nhập vào khu vực chăn nuôi.

Theo dõi sức khỏe và xử lý khi có dịch

Quan sát hằng ngày: Theo dõi kỹ lượng thức ăn tiêu thụ, trạng thái vận động và thân nhiệt của đàn heo.

Triệu chứng nghi ngờ: Heo bị sốt cao đỏ da, nằm chụm lại, bỏ ăn, khó thở, xuất huyết da hoặc có triệu chứng thần kinh, tiêu chảy ra máu… cần đặc biệt cảnh giác.

Nguyên tắc “4 không” khi có dịch:

Không giấu dịch.

Không mua bán, vận chuyển heo bệnh, heo chết.

Không vứt xác heo chết ra môi trường (sông suối, đường làng).

Không mổ thịt heo ốm, chết để tiêu thụ.

Báo cáo ngay: Khi phát hiện heo có biểu hiện nghi ngờ mắc bệnh, nông hộ phải lập tức báo cáo cho xã phường, thú y xã hoặc chính quyền địa phương để được hướng dẫn xử lý kịp thời, không để dịch bệnh lây lan rộng ra cộng đồng.

Bài và ảnh: Lý Thị Viễn