Cá Dứa là loài đặc sản có giá trị kinh tế cao tại Đồng bắng sông Cửu Long (ĐBSCL). Mới đây, hộ ông Phạm Thành Chiên (xã Chợ Mới) đã nghiên cứu nuôi vỗ và cho sinh sản nhân tạo thành công loài cá dứa, giúp chủ động nguồn con giống chất lượng, giảm bớt áp lực khai thác cá giống từ tự nhiên.
Cá Dứa (tên khoa học phổ biến là Pangasius kunyit) thuộc họ cá tra (Pangasiidae), bộ cá da trơn (Siluriformes). Đây là loài cá đặc sản có giá trị kinh tế rất cao ở vùng ĐBSCL, được người tiêu dùng ưu chuộng nhờ chất lượng thịt thơm ngon, giàu dinh dưỡng. Cá Dứa ưa sống trong môi trường nước chảy mạnh, có khả năng thích ứng độ mặn cao (thường sống ở vùng nước ngọt pha nước lợ, cửa sông và rừng ngập mặn).
Để phát triển nghề nuôi cá Dứa thương phẩm bền vững, khâu then chốt là phải chủ động được nguồn con giống nhân tạo chất lượng cao. Trong các mô hình nuôi lồng bè hoặc ao đất, cá Dứa lớn nhanh và duy trì được chất lượng thịt nhờ chế độ dinh dưỡng hợp lý, cho ăn đúng cách và điều chỉnh khẩu phần ăn theo từng giai đoạn phát triển của đàn cá.
Sau hơn 2 năm mày mò nghiên cứu, hộ ông Phạm Thành Chiên ngụ ấp Phú Thượng 3, xã Chợ Mới đã thành công trong việc nuôi vỗ đàn cá Dứa bố mẹ và cho sinh sản nhân tạo.
Cá Dứa bố mẹ đạt độ thành thục được kích thích sinh sản bằng các loại kích dục tố chuyên dùng trong nuôi trồng thủy sản. Cá bột sau khi nở được đưa vào bể ương nuôi đến giai đoạn cá hương và cá giống. Trong suốt quá trình nuôi vỗ và ương cá, trại cá của ông Chiên luôn tuân thủ nghiêm ngặt quy trình cải tạo ao, xử lý vệ sinh và quản lý chất lượng nước. Hệ thống cấp – thoát nước được thiết kế thuận tiện nhằm chủ động kiểm soát tốt các yếu tố môi trường như nhiệt độ, pH, hàm lượng Oxy hòa tan cũng như hạn chế sự tích tụ chất hữu cơ ở đáy ao.
Kết quả cho thấy, với đợt nuôi vỗ 1.000 ký cá bố mẹ, sức sinh sản đạt khoảng 400.000 – 500.000 trứng. Tỷ lệ thụ tinh đạt từ 60 – 80%, tỷ lệ nở sau 24 giờ đạt 70 – 80% và tỷ lệ sống đạt khoảng 30%. Nhờ xây dựng và hoàn thiện quy trình kỹ thuật phù hợp, tỷ lệ thành thục của cá bố mẹ trong ao nuôi đã đạt trên 80%. Cá bột sau khi nở trải qua giai đoạn ương nuôi cẩn thận, thích nghi tốt với thức ăn cũng như điều kiện môi trường để phát triển thành cá giống khỏe mạnh.
Đến nay, sau 2 năm kiên trì thực hiện, trại giống của ông Phạm Thành Chiên đã sản xuất thành công trung bình 1.000.000 con cá giống mỗi đợt, kích cỡ cá xuất bán trung bình đạt 6 – 7 cm. Thành công từ mô hình sản xuất giống cá Dứa nhân tạo tại xã Chợ Mới không chỉ giúp người nuôi cá thương phẩm trong và ngoài địa phương chủ động nguồn giống chất lượng, nâng cao hiệu quả kinh tế mà còn góp phần bảo vệ nguồn lợi thủy sản tự nhiên.
Bài và ảnh: Nguyễn Thị Hằng
