Bệnh Dại là một căn bệnh chết người do vi rút tấn công hệ thần kinh gây ra. Vi rút được tiết ra trong nước bọt và thường được truyền sang người và động vật qua vết cắn của động vật bị nhiễm bệnh. Ngoài ra, bệnh Dại có thể lây truyền khi nước bọt của động vật bị dại tiếp xúc với vết cắt hở trên da hoặc mắt, mũi hoặc miệng của người hoặc động vật. Một khi các dấu hiệu bên ngoài của bệnh xuất hiện, người bệnh sẽ tử vong.
Vi rút dại lây truyền qua nước bọt, các chất bài tiết có nhiễm vi rút Dại ở vết cắn, vết liếm của động vật mắc bệnh Dại, thường là chó (trên 95%) và mèo. Thời gian ủ bệnh Dại có thể từ vài ngày đến vài tháng. Các biểu hiện lâm sàng điển hình của bệnh Dại ở người bao gồm: sợ nước, sợ gió, co giật, liệt và dẫn đến tử vong. Một khi các triệu chứng lâm sàng đã xuất hiện, tỷ lệ tử vong là 100% đối với cả động vật và con người.
Theo các báo cáo và thông tin của ngành y tế tỉnh An Giang, số liệu về bệnh Dại trong những năm gần đây trên địa bàn tỉnh An Giang vào cuối năm 2025 đã ghi nhận 3 trường hợp tử vong do bệnh Dại, tất cả đều lây từ chó. Trong đó, 2 trường hợp bị chó nuôi trong nhà cắn và 100% nạn nhân không tiêm vắc xin dự phòng sau phơi nhiễm. Đầu năm 2026 xuất hiện 4 ổ dịch bệnh Dại trên chó và ghi nhận 1 trường hợp tử vong ở người
Để chủ động phòng, chống bệnh Dại trên động vật là biện pháp quan trọng để bảo vệ cả con người và vật nuôi. Do đó, ngành Thú y khuyến cáo người dân cần thực hiện các bước sau đây:
– Tiêm phòng vắc xin dại đầy đủ cho chó, mèo theo quy định và tiêm nhắc lại hằng năm.
– Quản lý vật nuôi chặt chẽ: đăng ký nuôi chó, không thả rông, khi đưa chó ra nơi công cộng cần đeo rọ mõm và có dây dắt theo quy định của địa phương.
– Theo dõi sức khỏe vật nuôi: nếu chó, mèo có biểu hiện bất thường như hung dữ, cắn người vô cớ, chảy nhiều nước dãi, sợ nước hoặc chết không rõ nguyên nhân, cần báo ngay cho cơ quan thú y.
– Không tiếp xúc với động vật nghi mắc bệnh Dại hoặc động vật hoang dã có biểu hiện bất thường.
– Vệ sinh và khử trùng khu vực nuôi để hạn chế nguy cơ lây lan các bệnh truyền nhiễm.
– Phối hợp với cơ quan Thú y khi có chương trình tiêm phòng hoặc khi phát hiện ổ dịch.
Biện pháp cần thực hiện khi bị chó, mèo hoặc động vật nghi mắc bệnh Dại cắn, cào hoặc liếm lên vùng da bị tổn thương:
– Rửa ngay vết cắn dưới vòi nước chảy liên tục bằng xà phòng đặc (nếu có) trong vòng 15 phút. Đây là biện pháp sơ cứu hiệu quả nhất để phòng lây nhiễm vi rút Dại.
– Sát trùng vết cắn với thuốc sát trùng như cồn y tế, cồn I-ốt (nếu có), cầm máu và băng bó cho người bị chó, mèo cắn.
– Hạn chế làm dập vết thương; không băng kín vết thương.
– Đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được tư vấn và điều trị dự phòng bệnh Dại kịp thời.
– Tuyệt đối không tự chữa trị hoặc nhờ thầy lang chữa bệnh.
Việc tiêm phòng đầy đủ cho vật nuôi, quản lý chó, mèo có trách nhiệm và xử trí đúng khi bị động vật cắn là những biện pháp hiệu quả nhất để phòng, chống bệnh Dại.
Bài và ảnh: Nguyễn Thị Út Em
