Tận dụng rơm rạ sau thu hoạch để trồng nấm, đồng thời sử dụng phần phụ phẩm còn lại làm phân hữu cơ là hướng đi giúp nâng cao giá trị tài nguyên sẵn có trong sản xuất lúa. Tại xã Bình Giang, Trung tâm Khuyến nông An Giang đang đẩy mạnh chuyển giao kỹ thuật trồng nấm rơm và ủ phân compost, giúp nông dân từng bước phát triển sản xuất theo hướng tuần hoàn, đa dạng hóa sinh kế.
Tiếp nối hoạt động triển khai mô hình trồng nấm rơm tại địa phương, Trung tâm Khuyến nông An Giang tổ chức các lớp tập huấn chuyển giao quy trình kỹ thuật trồng nấm rơm và ủ phân compost cho 30 nông dân vào các ngày 21/9, 29/9 và 15/10/2026. Các buổi tập huấn diễn ra tại nhà ông Châu Văn Tài, ấp Tám Ngàn, xã Bình Giang, tỉnh An Giang; do ông Nguyễn Lê Vinh và ông Võ Hoàng Nhã, viên chức Trung tâm Khuyến nông An Giang, trực tiếp hướng dẫn.
Hoạt động thuộc chương trình “Sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp phục vụ Đề án phát triển bền vững 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long tại tỉnh An Giang năm 2026”. Nội dung tập huấn kết hợp giữa hướng dẫn lý thuyết và thực hành tại mô hình, giúp nông dân nắm vững quy trình sản xuất, nâng cao khả năng tận dụng rơm rạ sau thu hoạch.
Tại buổi tập huấn ngày 21/9, nông dân được giới thiệu về đặc điểm sinh học của nấm rơm, điều kiện tự nhiên phù hợp, cách lựa chọn nền đất, chọn nguyên liệu và kỹ thuật ủ rơm. Học viên còn được hướng dẫn ghi chép nhật ký sản xuất, thực hành lựa chọn nền đất và chuẩn bị nguyên liệu tại mô hình.
Đến ngày 29/9, nội dung tập huấn tập trung vào kỹ thuật xếp mô rơm, cấy meo giống, chăm sóc và nhận biết các đối tượng dịch hại trên nấm rơm. Thông qua thực hành và trao đổi trực tiếp, nông dân được củng cố kiến thức, nắm rõ hơn các thao tác kỹ thuật, đồng thời biết cách theo dõi quá trình sinh trưởng của nấm để kịp thời xử lý những vấn đề phát sinh.
Ngày 15/10, học viên tiếp tục được hướng dẫn kỹ thuật thu hoạch, bảo quản nấm sau thu hoạch và ủ phân hữu cơ từ phụ phẩm rơm. Nội dung liên kết tiêu thụ sản phẩm và định hướng phát triển ngành nấm cũng được giới thiệu nhằm giúp nông dân có thêm thông tin trong tổ chức sản xuất, tìm kiếm đầu ra. Các hoạt động thực hành, thảo luận và ghi chép nhật ký sản xuất được lồng ghép để người dân có thể vận dụng kiến thức vào điều kiện thực tế của gia đình.
Thông qua các lớp tập huấn, nông dân được hướng dẫn kỹ thuật xuyên suốt từ khâu chuẩn bị nguyên liệu, tạo mô, cấy meo, chăm sóc đến thu hoạch, bảo quản nấm và tận dụng phụ phẩm làm phân hữu cơ. Việc chuyển giao đồng bộ các khâu giúp người dân hiểu rõ hơn cách khai thác giá trị của rơm rạ, thay vì chỉ xem đây là phụ phẩm sau thu hoạch lúa.
Trong mô hình sản xuất tuần hoàn, rơm rạ được sử dụng làm nguyên liệu trồng nấm; phần phụ phẩm sau quá trình trồng nấm có thể tiếp tục được xử lý, ủ thành phân hữu cơ khi đáp ứng yêu cầu kỹ thuật. Cách làm này góp phần tận dụng nguồn nguyên liệu tại chỗ, hạn chế lãng phí phụ phẩm và tạo thêm nguồn vật liệu phục vụ sản xuất nông nghiệp.
Tuy nhiên, để mô hình phát huy hiệu quả, nông dân cần tuân thủ quy trình kỹ thuật, chú trọng chất lượng nguyên liệu, vệ sinh trong sản xuất và điều kiện chăm sóc nấm. Đồng thời, việc tổ chức sản xuất cần gắn với nhu cầu thị trường, chất lượng sản phẩm và khả năng tiêu thụ, bảo đảm hiệu quả kinh tế cho người tham gia.
Thông qua hoạt động tập huấn và hướng dẫn thực hành, Trung tâm Khuyến nông An Giang tiếp tục hỗ trợ nông dân tiếp cận tiến bộ kỹ thuật, nâng cao hiệu quả sử dụng phụ phẩm trong sản xuất lúa. Đây là hướng đi có tiềm năng giúp đa dạng hóa sinh kế, gia tăng giá trị sản xuất và thúc đẩy phát triển nông nghiệp tuần hoàn tại xã Bình Giang.
Bài và ảnh: Vũ Thị Xuân Nhường
