An Giang là địa phương có tiềm năng lớn về phát triển kinh tế thủy sản, đặc biệt là các mô hình nuôi thủy sản ven biển. Với hệ thống sông, rạch, vùng cửa sông và vùng biển rộng, địa phương có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển các đối tượng nuôi có giá trị kinh tế, trong đó có các loài nhuyễn thể.
Nhằm tìm hiểu, trao đổi và học tập những cách làm hay, mô hình sản xuất hiệu quả. Vừa qua, đoàn công tác của tỉnh An Giang đã tổ chức tham quan, học tập kinh nghiệm mô hình ương dưỡng giống hàu tại hộ kinh doanh Ngô Thị Thu Huyền ngụ tại Phường Phước Thắng, thành phố Hồ Chí Minh là một trong những mô hình có nhiều nội dung thiết thực, phù hợp để nghiên cứu và vận dụng vào điều kiện sản xuất tại An Giang.
Thông qua thực tế tham quan mô hình, đoàn đã có thêm nhiều kinh nghiệm về lựa chọn con giống, kỹ thuật ương dưỡng, quản lý môi trường nước, chăm sóc, phòng ngừa hao hụt và tổ chức sản xuất.
Hàu là đối tượng nuôi có giá trị kinh tế, có khả năng thích nghi với điều kiện môi trường vùng ven biển và được thị trường tiêu thụ khá tốt. Tuy nhiên, hiệu quả nuôi hàu phụ thuộc rất lớn vào chất lượng con giống và kỹ thuật chăm sóc trong giai đoạn đầu. Mô hình tập trung vào việc tiếp nhận con giống ở kích thước nhỏ, quản lý và chăm sóc trong điều kiện thích hợp để con giống sinh trưởng khỏe mạnh, đạt kích thước phù hợp trước khi chuyển sang giai đoạn nuôi thương phẩm.
Hơn 10 năm kinh nghiệm với quy mô tại địa phương chị Huyền có 12 bể ương dưỡng hàu giống, mỗi bể 6m2. Tại đây, Chị chia sẻ cho Đoàn về những kinh nghiệm trong quá trình sản xuất, đồng thời cũng giới thiệu thêm về các giống hàu bố, mẹ và quy trình ương dưỡng tại cơ sở. Lúc đầu phải nhập giống hàu bố, mẹ tại Đài Loan chi phí rất cao. Sau một khoảng thời gian nuôi và rút ra kinh nghiệm nhận thấy giống hàu bố, mẹ dễ thuần và có thể thuần hóa cho sinh sản được nên chị quyết định từ nguồn giống ban đầu chị nuôi một thời gian, tới giai đoạn thành thục thì mới chuyển vào bể nuôi cho sinh sản.
Theo chị Huyền để có được quy trình sản xuất hàu giống ổn định, chị vừa làm vừa học hỏi kinh nghiệm từ những người đi trước rồi quyết định chuyển đổi sang ương hàu giống. Thời gian sản xuất hàu giống mỗi đợt khoảng 40 ngày.
Hàu bố mẹ được lựa chọn có kích thước lớn, hình dáng đẹp, vỏ không bị trầy xước, thành thục sinh dục chọn lọc từ các vùng nuôi đưa về xử lý rồi cho vào bể đẻ. Từ nguồn giống ban đầu chị đem nuôi lồng bè một thời gian đến giai đoạn thành thục thì chọn những con đạt tiêu chuẩn mới chuyển sang nuôi bể với mục đích sản xuất giống.
Với cách làm này giúp chị giảm được chi phí mua giống một khoảng rất nhiều. Sau một thời gian nuôi với mục đích vừa sản xuất giống để tránh cận huyết thì chị mới nhập giống bố mẹ mới và tiếp tục ương dưỡng đến thời điểm hiện tại.
Con giống đưa vào ương cần có nguồn gốc rõ ràng, khỏe mạnh, kích thước phù hợp và tương đối đồng đều. Khi tiếp nhận giống người nuôi cần kiểm tra tình trạng sức khỏe, khả năng bám và phản ứng của con giống trước khi đưa vào hệ thống ương. Đặc biệt, con giống mới vận chuyển từ nơi khác đến cần được thuần hóa từ từ để thích nghi với điều kiện môi trường tại cơ sở ương. Việc thay đổi môi trường đột ngột có thể làm con giống bị sốc, giảm sức khỏe và tăng tỷ lệ hao hụt.
Bên cạnh đó, nguồn nước phải bảo đảm sạch và phù hợp với nhu cầu sinh trưởng của con giống. Các yếu tố như nhiệt độ, độ mặn, pH, độ trong và tình trạng ô nhiễm cần được theo dõi thường xuyên.
Trong giai đoạn ương, việc duy trì mật độ phù hợp có ý nghĩa quan trọng. Nếu mật độ quá cao, con giống dễ cạnh tranh về không gian và thức ăn, đồng thời làm chất lượng môi trường nước suy giảm nhanh hơn. Do đó, người nuôi cần thường xuyên kiểm tra tốc độ sinh trưởng để thực hiện phân cỡ, san thưa và điều chỉnh mật độ khi cần thiết.
Những con giống yếu, chết hoặc có biểu hiện bất thường cần được phát hiện và loại bỏ kịp thời. Việc theo dõi thường xuyên giúp đàn giống phát triển đồng đều, khỏe mạnh và nâng cao tỷ lệ sống.
Việc ương dưỡng giống đúng kỹ thuật cũng giúp người nuôi giảm tỷ lệ hao hụt ở giai đoạn đầu, nâng cao hiệu quả sử dụng con giống và giảm những rủi ro trong quá trình nuôi.
Ngoài ra, mô hình còn góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người sản xuất và hình thành chuỗi liên kết giữa cơ sở sản xuất giống, cơ sở ương dưỡng và hộ nuôi thương phẩm.
Đây là hướng sản xuất có thể nghiên cứu phát triển tại các vùng ven biển có điều kiện phù hợp của An Giang.
Những kinh nghiệm học được từ Thành Phố Hồ Chí Minh là cơ sở để An Giang tiếp tục nghiên cứu, đánh giá khả năng áp dụng vào điều kiện thực tế của địa phương. Nếu được triển khai phù hợp, mô hình ương dưỡng giống hàu có thể góp phần đa dạng hóa đối tượng nuôi, nâng cao hiệu quả kinh tế và tạo thêm sinh kế cho người dân vùng ven biển.
Qua chuyến tham quan, đoàn cũng nhận thức được việc học tập, trao đổi kinh nghiệm giữa các địa phương là rất cần thiết, giúp người sản xuất tiếp cận những cách làm hiệu quả, từ đó từng bước hoàn thiện phương thức sản xuất và hướng đến phát triển nuôi thủy sản theo hướng an toàn, hiệu quả và bền vững.
Tin và ảnh: Lý Thị Viễn
