Nhằm đa dạng sản phẩm và tối ưu hóa chuỗi giá trị từ cây sen, vừa qua tại khóm Tân Biên, phường Tịnh Biên, tỉnh An Giang Trung tâm Khuyến nông tổ chức lớp tập huấn kỹ thuật làm tranh vẽ trên lá sen khô cho các hộ nông dân vùng trồng sen. Lớp tập huấn diễn ra với trải nghiệm nghệ thuật độc đáo cho đông đảo học viên. Không chỉ là hoạt động học tập kỹ năng, lớp tập huấn còn mở ra hướng đi mới trong việc bảo tồn, phát huy giá trị của cây sen, loài hoa gắn bó mật thiết với đời sống văn hóa từ loại cây truyền thống.
Nông dân không chỉ gắn bó với cây sen trong sản xuất nông nghiệp mà còn mong muốn khai thác sâu hơn giá trị kinh tế, việc chuyển giao kỹ thuật sẽ tạo ra ngành nghề phụ mới, độc đáo tại chỗ, giúp nông dân không chỉ là người trồng trọt mà còn là người sản xuất, từ đó nâng cao vai trò và vị thế trong chuỗi cung ứng phát triển các sản phẩm đặc trưng của địa phương.
Tranh lá sen khô đã hình thành trong những năm gần đây từ ý tưởng tận dụng phế phẩm nông nghiệp, nâng cao giá trị cây sen. Ban đầu là tranh phong cảnh, Phật giáo, trang trí; dần phát triển thành sản phẩm thủ công mỹ nghệ độc đáo, được giới thiệu tại các hội chợ OCOP, triển lãm và làm quà tặng lưu niệm.
Nội dung đào tạo bao gồm toàn bộ quy trình từ khâu chuẩn bị nguyên liệu đến khâu hoàn thiện sản phẩm. Học viên sẽ được chuyên gia trực tiếp hướng dẫn nông dân cách chọn lá, xử lý hóa học hoặc sinh học để bảo quản lá sen tăng độ bền, chống nấm mốc, và các kỹ thuật vẽ tranh cơ bản và nâng cao chọn màu, phối màu, vẽ chi tiết trên bề mặt lá mỏng.
Ngay từ ban đầu học viên được giới thiệu tổng quan về dòng tranh vẽ trên lá sen khô, một loại hình thủ công mỹ nghệ sáng tạo, tận dụng nguyên liệu tự nhiên gắn với đời sống nông nghiệp. Qua đó, học viên không còn nhìn lá sen chỉ là phụ phẩm nông nghiệp mà nhận thức được đây là nguyên liệu có giá trị nghệ thuật và tiềm năng kinh tế cao.
Một trong những nội dung quan trọng nhất của khóa tập huấn là quy trình xử lý lá sen khô. Nông dân được hướng dẫn chi tiết, thực hành trực tiếp từng công đoạn; nông dân hiểu rõ vì sao cùng một nguyên liệu lá sen nhưng chất lượng sản phẩm lại khác nhau, đồng thời biết cách chủ động xử lý để tạo ra nền tranh đạt chuẩn. Đặc biệt, học viên được chia sẻ về thị trường tiêu thụ, xu hướng sản phẩm thủ công mỹ nghệ, cách gắn tranh lá sen với du lịch, quà tặng và định hướng khởi nghiệp tại địa phương.
Lớp tập huấn đã mở ra hướng mới giúp nông dân có thêm tư duy làm kinh tế, không chỉ dừng ở sản xuất nông nghiệp truyền thống, mà biết thay đổi nhận thức và mở ra hướng sinh kế mới.
Kết thúc lớp tập huấn, mỗi học viên đều hoàn thành ít nhất một tác phẩm của riêng mình. Những bức tranh được trưng bày ngay tại lớp học, tạo nên một “triển lãm mini” đầy màu sắc. Nhiều học viên bày tỏ mong muốn sẽ tiếp tục theo đuổi loại hình nghệ thuật này, không chỉ để thỏa niềm đam mê mà còn góp phần gìn giữ, lan tỏa nét đẹp văn hóa truyền thống.
Thông qua khóa tập huấn, nông dân không chỉ học được kỹ thuật vẽ tranh trên lá sen khô mà còn thay đổi cách nhìn về cây sen và vai trò của bản thân trong chuỗi giá trị.
Bài và ảnh: Trương Thanh Phong
