Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến ngày càng phức tạp, việc phát triển các mô hình sản xuất nông – lâm – ngư nghiệp bền vững đang trở thành yêu cầu cấp thiết. Trong đó, mô hình nuôi tôm sú kết hợp cua xanh dưới tán rừng phòng hộ ven biển đang được nhiều địa phương áp dụng nhờ tính hiệu quả kinh tế cao, giảm rủi ro và thân thiện với môi trường.
Hộ dân tham gia mô hình nuôi tôm sú kết hợp cua xanh được hỗ trợ 50% chi phí tôm sú giống, cua giống, thức ăn tôm giai đoạn nuôi, chế phẩm vi sinh, tổng giá trị đầu tư của Trung tâm Khuyến nông cho mô hình là 11.740.000 đồng/ha, các chi phí còn do hộ dân tự đầu tư. Mô hình thuộc chương trình “Phát triển mô hình nuôi thuỷ sản kết hợp theo hướng nâng cao năng suất và giá trị sản phẩm” năm 2025.
Mô hình được triển khai tại hộ Nguyễn Thái Hiền, ấp Bình Hoà, xã Bình Giang, với diện tích ao – rừng 01 ha. Hộ nuôi đã nhận và thả giống vào ngày 30/9/2025 và nhận vật tư bao gồm 05 lít chế phẩm vi sinh EM – Gốc, 140 kg thức ăn GALAXY 8300, 01 hộp test pH, 01 test kH (độ kiềm), 01 test DO, 01 tỷ trọng kế.
Sau hơn 02 tháng thả giống tôm sú và cua xanh phát triển ổn định, có tốc độ tăng trưởng tốt, phản xạ nhanh, bơi lội tự nhiên, trọng lượng khoảng 70 – 80 con/kg, mức độ hao hụt thấp. Cua khỏe, hoạt động mạnh về chiều tối, đúng với đặc tính sinh học, trọng lượng trung bình khoảng 12 – 13 con/kg. Đối với môi trường ao dưới tán rừng giữ được nhiệt độ mát, pH dao động 7,5 – 8,5, kH khoảng 90 – 100 mg/LCaCO3, độ mặn 1‰, DO khoảng 5 mg/L.
Tán rừng phòng hộ hạn chế ánh nắng trực tiếp, từ đó kìm hãm sự phát triển của tảo. Hệ sinh thái tự nhiên phong phú tôm sú tận dụng sinh vật phù du và thức ăn bổ sung. Riêng cua xanh khai thác nguồn thức ăn đáy nên ít cạnh tranh với tôm làm giảm đáng kể nhu cầu sử dụng thức ăn công nghiệp từ đó tiết kiệm chi phí. Đồng thời, mô hình tạo sinh kế bền vững gắn với bảo vệ rừng phòng hộ.
Việc duy trì độ che phủ rừng giúp tăng khả năng phòng hộ ven biển, hạn chế xói lở. Hệ sinh thái đa dạng còn nâng cao an toàn sinh học, giảm nguy cơ dịch bệnh và hạn chế tối đa việc sử dụng hóa chất, kháng sinh.
Mô hình nuôi tôm sú kết hợp cua xanh dưới tán rừng phòng hộ ven biển cho thấy tốc độ phát triển ổn định, phù hợp với điều kiện tự nhiên của địa phương, yêu cầu phát triển nông nghiệp xanh và thích ứng biến đổi khí hậu. Kỳ vọng đến thời điểm thu hoạch sẽ mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn so với nuôi đơn tôm sú, ổn định nguồn thu quanh năm nhờ thu tôm xen canh và cua xanh, tạo sản phẩm sạch, dễ tiêu thụ do đáp ứng tiêu chí sinh thái.
Bài và ảnh: Võ Chí Hậu
