Trong bối cảnh chuyển đổi số đang tác động ngày càng sâu rộng đến sản xuất nông nghiệp, việc ứng dụng AI không chỉ góp phần thay đổi phương thức xử lý thông tin, tổng hợp tài liệu và xây dựng báo cáo mà còn mở ra nhiều khả năng đổi mới hoạt động truyền thông, đào tạo, tư vấn kỹ thuật và chuyển giao tiến bộ khoa học, công nghệ đến người sản xuất.
Ông Lê Văn Dũng, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông An Giang, đối với hệ thống khuyến nông, AI có thể trở thành công cụ hỗ trợ thiết thực trong quá trình xây dựng tài liệu tập huấn, biên soạn nội dung hướng dẫn kỹ thuật, thiết kế sản phẩm truyền thông đa phương tiện và tổ chức các hoạt động tương tác với nông dân. Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả, viên chức cần có kỹ năng sử dụng công cụ phù hợp, biết kiểm chứng thông tin và bảo đảm tính chính xác của nội dung chuyên môn trước khi áp dụng hoặc phổ biến rộng rãi.
Việc ứng dụng AI trong các công việc có thể góp phần rút ngắn thời gian xử lý thông tin, hỗ trợ hệ thống hóa nội dung và tạo cơ sở để viên chức tập trung hơn vào công tác phân tích, đánh giá thực tiễn. Tuy nhiên, các văn bản hành chính, báo cáo kết quả mô hình và tài liệu chuyên môn vẫn cần được kiểm tra, chỉnh sửa và chịu trách nhiệm bởi người được giao nhiệm vụ trước khi trình duyệt hoặc phát hành.
PGS.TS. Đoàn Thanh Nghị, Trường Đại học An Giang nhận định, ứng dụng AI trong khuyến nông góp phần đổi mới phương thức quản lý, điều hành, tư vấn và chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật đến nông dân. Thông qua các nền tảng công nghệ số, AI có khả năng thu thập, phân tích, tổng hợp và cung cấp nhiều nguồn thông tin thiết thực, giúp cán bộ khuyến nông và nông dân chủ động nắm bắt tình hình sản xuất, nâng cao hiệu quả kinh tế và hướng đến phát triển nông nghiệp bền vững.
Việc đa dạng hóa hình thức góp phần tăng khả năng tiếp cận thông tin, tạo điều kiện để nông dân tiếp nhận kiến thức kỹ thuật linh hoạt hơn. Tuy nhiên, nội dung truyền thông cần bảo đảm tính chính xác, dễ hiểu, phù hợp với điều kiện sản xuất thực tế và tránh đưa ra những khuyến cáo kỹ thuật thiếu căn cứ.
Áp dụng AI dựa trên tài liệu chuyên môn có ý nghĩa quan trọng đối với ngành khuyến nông, bởi thông tin sử dụng trong tư vấn và chuyển giao kỹ thuật cần có cơ sở rõ ràng, phù hợp với điều kiện địa phương và đặc điểm của từng đối tượng sản xuất. Khi được tổ chức hợp lý, nguồn tài liệu chuyên ngành có thể hỗ trợ viên chức tra cứu nhanh hơn, hệ thống hóa kiến thức và chuẩn bị nội dung phục vụ các hoạt động chuyên môn.
Tuy nhiên, AI vẫn có thể tạo ra thông tin chưa chính xác, số liệu không có nguồn kiểm chứng hoặc nội dung chưa phù hợp với thực tế. Do đó, người sử dụng cần xác định rõ mục tiêu công việc, cung cấp dữ liệu đầu vào phù hợp, kiểm tra kết quả và chủ động điều chỉnh nội dung trước khi sử dụng. Đối với tài liệu nội bộ hoặc thông tin có tính bảo mật, việc lựa chọn công cụ và dữ liệu đưa vào hệ thống AI cũng cần tuân thủ các quy định hiện hành.
Từ góc độ tổ chức công việc, hiệu quả ứng dụng AI không chỉ được đánh giá qua số lượng công cụ được sử dụng mà cần xem xét khả năng giải quyết những nhiệm vụ cụ thể, chất lượng sản phẩm đầu ra và mức độ cải thiện hiệu quả công tác. Việc xây dựng quy trình làm việc có AI hỗ trợ sẽ giúp xác định rõ khâu nào có thể ứng dụng công nghệ, khâu nào cần sự kiểm tra của con người và trách nhiệm của từng cá nhân trong quá trình thực hiện.
Việc nâng cao kỹ năng ứng dụng AI cho cán bộ Khuyến nông sẽ góp phần hỗ trợ chuẩn hóa dữ liệu và nâng cao chất lượng tài liệu phục vụ tập huấn, tư vấn kỹ thuật, xây dựng mô hình và thông tin tuyên truyền. Khi được triển khai phù hợp, các công cụ số sẽ hỗ trợ viên chức đổi mới phương thức làm việc, nâng cao hiệu quả phối hợp và cải thiện khả năng chuyển tải thông tin đến nông dân nhanh nhất. Với định hướng gắn chuyển đổi số với nhiệm vụ thực tiễn, Khuyến nông An Giang tiếp cận phương thức làm việc mới, nâng cao năng lực chuyên môn và từng bước đổi mới hoạt động thông tin tuyên truyền, đào tạo, chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật, đáp ứng yêu cầu phát triển nông nghiệp trong giai đoạn hiện nay./.
Bài và ảnh: Trương Thanh Phong
