Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, ngành hàng lúa gạo trước yêu cầu phải đổi mới tư duy sản xuất, tổ chức lại thị trường tiêu thụ theo hướng bền vững. Thực tiễn những năm gần đây cho thấy, xúc tiến thương mại gắn với liên kết tiêu thụ lúa gạo đang trở thành hướng đi chiến lược, góp phần nâng cao giá trị lúa gạo, ổn định đời sống nông dân và thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn của tỉnh.
Từ sản xuất manh mún đến yêu cầu liên kết chuỗi.
An Giang có diện tích và sản lượng lúa lớn nhất từ lâu đã được xem là một trong những “vựa lúa” quan trọng của cả nước. Tuy nhiên, nhiều năm qua, việc tiêu thụ lúa gạo phụ thuộc lớn vào thương lái nên giá cả thường xuyên biến động. Khi thị trường xuất khẩu gặp khó khăn, người chịu thiệt thòi đầu tiên chính là nông dân. Do đó, xây dựng các mô hình liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ, gắn nông dân với hợp tác xã và doanh nghiệp được xem là hướng đi tất yếu.
Ông Trần Thanh Hiệp, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường An Giang nhấn mạnh, xúc tiến liên kết chuỗi không chỉ giúp ổn định đầu ra mà còn góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm. Điều quan quan trọng hơn nữa là xây dựng mối liên kết bền vững giữa nông dân, Hợp tác xã sản xuất và doanh nghiệp. Ngành nông nghiệp An Giang xác định, mọi định hướng mục tiêu chính là nâng cao giá trị sản phẩm hạt gạo, đảm bảo đầu ra ổn định, giảm thiểu rủi ro cho người nông dân, và phát triển một nền nông nghiệp hiện đại, quy mô lớn giúp nông dân yên tâm sản xuất, doanh nghiệp yên tâm đầu tư lâu dài vào thu mua nông sản lúa gạo.
Điểm nghẽn cần tháo gỡ
Theo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật An Giang cho biết, kế hoạch sản xuất lúa trên địa bàn tỉnh An Giang năm 2026 là 1.342.911 ha, sản lượng trên 8,7 triệu tấn, trong đó tỷ lệ lúa chất lượng cao chiếm 68,21%. Ông Trần Thanh Hiệp, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường An Giang nhận định, vụ Đông Xuân 2025-2026 với quy mô diện tích lớn và thời gian thu hoạch tập trung sẽ tạo áp lực rất lớn lên công tác thu mua, chế biến và tiêu thụ lúa gạo, nhất là trong bối cảnh thị trường xuất khẩu biến động và giá lúa đang ở mức không cao. Thực tế cho thấy, vụ mùa 2025–2026 năng suất cao hơn so với kế hoạch, nhưng hiệu quả kinh tế thấp do thu hoạch tập trung ngay lúc giá lúa giảm cho thấy rõ “điểm nghẽn” cốt lõi là sản lượng lúa lớn, thu hoạch tập trung và tiêu thụ phân tán. Vì vậy ông Trần Thanh Hiệp yêu cầu các đơn vị khẩn trương phối hợp tháo gỡ ngay từ bây giờ để việc liên kết tiêu thụ vụ Đông xuân được thuận lợi bền vững để nâng cao giá trị lúa gạo của tỉnh. Lợi nhuận cho mỗi hecta không dừng lại ở mức 2 – 3 triệu đồng mà phải nâng lên từ 4-5 triệu đồng. Đồng thời các doanh nghiệp tiếp tục kết nối sâu rộng hơn nữa giữa nông dân, Tổ hợp tác, Hợp tác xã.
Hướng đến phát triển bền vững
Xúc tiến, liên kết tiêu thụ lúa gạo không chỉ mang lại lợi ích kinh tế trước mắt mà còn góp phần thay đổi tư duy sản xuất của nông dân theo hướng bền vững, hiện đại. Khi có đầu ra ổn định, nông dân yên tâm đầu tư sản xuất, áp dụng khoa học kỹ thuật, giảm chi phí và bảo vệ môi trường.
Có thể khẳng định, trong chiến lược nâng cao giá trị hạt gạo của tỉnh nhà, xúc tiến thương mại gắn với liên kết tiêu thụ chính là chìa khóa then chốt. Sự vào cuộc đồng bộ của Nhà nước, doanh nghiệp và nông dân sẽ tạo nên chuỗi giá trị bền vững, góp phần khẳng định vị thế của hạt gạo An Giang thị trường trong nước và quốc tế.
Bài và ảnh: Trang Nghiêm
