Trong bối cảnh sản xuất nông nghiệp đang phát triển theo hướng hiện đại, ứng dụng công nghệ cao và thông minh thì vai trò của hoạt động khuyến nông là vô cùng quan trọng. Khuyến nông luôn đồng hành cùng nông dân, đào tạo tập huấn nâng cao năng lực và kết nối giữa nông dân với doanh nghiệp. Qua đó, từ ngày 29-31/10, Trung tâm Khuyến nông An Giang tổ chức chuyến tham quan và học tập mô hình Khuyến nông cộng đồng (KNCĐ), mô hình nông nghiệp công nghệ cao, mô hình sản xuất liên kết tiêu thụ tại TP. Cần Thơ và tỉnh Cà Mau cho 30 viên chức Khuyến nông, đại diện hợp tác xã (HTX), nông dân và thành viên tổ KNCĐ.
Tham quan học tập mô hình tôm – lúa hữu cơ đạt chứng nhận ASC thuộc HTX Trí Lực, xã Trí Phải, tỉnh Cà Mau. Khi tham gia mô hình người dân phải tuân thủ theo quy trình, sử dụng chế phẩm sinh học, sản phẩm làm ra đạt năng suất và chất lượng hơn. Ngoài ra, HTX còn bao tiêu sản phẩm với giá cao hơn thị trường. Ban đầu HTX liên kết với Công ty TNHH xã hội chuỗi tôm rừng Minh Phú, thực hiện sản xuất theo tiêu chuẩn ASC chỉ với khoảng 200 hộ dân (với diện tích khoảng 200 hecta), đến nay đã có 405 hộ dân tham gia (với diện tích hơn 970 hecta) sản xuất tôm – lúa đạt chứng nhận quốc tế ASC. Với chứng nhận này, con tôm và hạt gạo được xuất khẩu sang các thị trường tiêu thụ khó tính. Từ những kết quả đạt được, khẳng đây là mô hình bền vững, thích ứng biến đổi khí hậu, hạn chế ô nhiễm môi trường.
Mô hình nuôi tôm siêu thâm canh của ông Bùi Chí Thượng, ngụ ấp Tân Hòa, xã Lương Thế Trân, tỉnh Cà Mau. Trên diện tích gần 4 ha, mỗi năm thả nuôi 3 vụ, ông bố trí 7 ao nuôi (mỗi ao khoảng 1.500 m²), phần còn lại dành cho hệ thống ao lắng, ao xử lý nước thải nhằm đảm bảo môi trường nuôi ổn định. Theo ông Thượng, trong suốt quá trình nuôi, ông hạn chế tối đa việc sử dụng hóa chất và kháng sinh, luôn chú trọng hệ thống lọc, xử lý nước tuần hoàn kết hợp chế phẩm sinh học. Cách làm này giúp tôm phát triển nhanh, khoảng 120 ngày nuôi có thể đạt trọng lượng 15-17 con/Kg, được các nhà máy thu mua với giá cao hơn thị trường. Mô hình nuôi tôm siêu thâm canh theo hướng thuận thiên kết hợp với sử dụng chế phẩm sinh học mang lại cho ông Thượng lợi nhuận hảng tỉ đồng mỗi năm, ngoài ra còn giảm thiểu chất thải ra môi trường, hướng đến sản xuất xanh, bền vững.
Mô hình nuôi cá chình thương phẩm của ông Nguyễn Hữu Ánh, phường Tân Thành, tỉnh Cà Mau. Trại nuôi cá chình gần 7 hecta của ông Ánh, mỗi ao nuôi rộng khoảng 1.000 m2, được bố trí thu hoạch luân phiên đảm bảo mỗi năm đều có sản phẩm bán ra thị trường. Cá chình sau khoảng 24 tháng nuôi đạt trọng lượng trung bình 3-6 kg được thương lái đến tận trang trại mua giá khoảng 500.000 đồng mỗi kg. Ông Ánh chia sẻ, để nuôi cá lớn nhanh, hạn chế hao hụt, người nuôi cần xử lý thật kỹ nguồn nước từ khi đào ao nuôi đến khi thả con giống, chọn mua con giống đảm bảo sạch bệnh và khỏe mạnh. Trong quá trình nuôi, phải thường xuyên kiểm tra mực nước, vệ sinh đáy ao và phòng bệnh đường ruột cho cá. Thêm nữa, cá chình nuôi theo hình thức sinh thái, dùng cá rô phi làm thức ăn nuôi cá chình, giúp cá nhanh lớn, chắc thịt và thơm ngon. Chị Siêu Thị Dệt, cán bộ khuyến nông địa phương cho biết thêm “Chú Ánh thường xuyên hỗ trợ con giống, kinh nghiệm sản xuất, vốn cho những hộ khác trong vùng muốn nuôi cá chình. Đây là mô hình có hiệu quả kinh tế cao, góp phần đáng kể trong việc phát triển kinh tế xã hội của địa phương”.
Tham quan mô hình nuôi cá rô phi Thái tại hộ anh Hoàng Văn Vinh, phường Vĩnh Phước, TP.Cần Thơ. Với ao nuôi có diện tích khoảng 3000 m2, sau hơn 5 tháng nuôi, trung bình thu được khoảng 10 tấn cá, đạt lợi nhuận khá cao tùy theo giá thị trường. Anh Vinh cho biết, trong quá trình nuôi hạn chế dùng kháng sinh, chỉ sử dụng chế phẩm sinh học xử lý nước và cho cá ăn nhằm kiểm soát nguồn nước và dịch bệnh. Ngoài ra, ao nuôi cũng được trang bị hệ thống quạt nước kết hợp sụt khí đáy ao để đảm bảo đủ oxy hòa tan cho cá hô hấp. Sử dụng thức ăn công nghiệp dạng viên nổi hạn chế thất thoát và tránh ô nhiễm nguồn nước. Cá rô phi là đối tượng dễ nuôi, ít rủi ro, chi phí đầu tư thấp và thị trường tiêu thụ khá lớn.
Tham quan học tập mô hình sản xuất liên kết tiêu thụ lúa gạo tại HTX Hưng Lợi, xã Đại Ngãi, TP. Cần Thơ. Với tổng diện tích sản xuất lúa hơn 600 ha, tập hợp được 522 thành viên, HTX được đầu tư cơ giới hóa 100% (như máy cày, máy gặt đập liên hợp, máy sấy, kho bảo quản…). Theo ông Trương Văn Hùng, Giám đốc HTX cho biết, các thành viên HTX được hỗ trợ lúa giống, thuốc bảo vệ thực vật, phân bón với giá rẻ hơn thị trường. Bên cạnh đó, các hộ còn được tập huấn các quy trình canh tác lúa giảm lượng giống gieo sạ, giảm lượng phân bón và số lần phun thuốc bảo vệ thực vật, sản lượng lúa đạt năng suất cao, được bao tiêu thu mua cao hơn lúa bên ngoài từ 300 – 500 đồng/kg, giúp thành viên tăng được lợi nhuận. Ngoài ra, HTX còn tham gia canh tác lúa Đề án 1 triệu héc-ta chất lượng cao, phát thải thấp, sử dụng giống lúa đặc sản như ST 25 và ký hợp đồng bao tiêu sản phẩm với Công ty Gạo Ông Thọ. Mô hình liên kết sản xuất – tiêu thụ lúa gạo tại HTX Hưng Lợi cho thấy hiệu quả của việc sản xuất nông nghiệp theo chuỗi giá trị, tập trung và bền vững.
Qua 03 ngày tham quan và học tập thực tế, tại mỗi mô hình điều ưu điểm riêng có thể ứng dụng tại tỉnh nhà An Giang để nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị của sản phẩm nông nghiệp. Điểm mấu chốt để thành công ở mỗi mô hình là kiên trì sản xuất theo hướng thuận thiên kết hợp áp dụng biện pháp sinh học và ứng dụng khoa học công nghệ hiện đại. Quá trình đó đòi hỏi phải có sự liên kết chặt chẽ giữa bốn nhà: Nhà nông (thành viên HTX) – Nhà nước (chính sách hỗ trợ) – Nhà khoa học (chuyển giao kỹ thuật) – Doanh nghiệp (bao tiêu sản phẩm) nhằm hướng tới một nền nông nghiệp xanh, hiệu quả và bền vững.
Bài và ảnh: Lâm Cẩm Hoa
