Nuôi cá đăng quầng kết hợp nông nghiệp tuần hoàn mang lại hiệu quả kép, vừa tăng thu nhập, vừa bảo vệ môi trường. Đây là mô hình tận dụng diện tích mặt nước tự nhiên, luân canh vụ lúa vụ cá, giúp giảm chi phí, tái sử dụng tài nguyên và nâng cao giá trị kinh tế.
Sáng ngày 28/11, Trung tâm Khuyến nông An Giang (TTKN An Giang) phối hợp cùng UBND xã Vĩnh Hòa Hưng tổ chức ngày hội thu hoạch mô hình nuôi cá đăng quầng trên ruộng lúa trong mùa nước nổi. Tham dự có ông Lê Văn Dũng – Phó Giám đốc TTKN An Giang, bà Nguyễn Hồng Hà – Phó trưởng phòng Thông tin Tuyên truyền TTKN An Giang cùng 40 đại biểu tham dự là cán bộ địa phương và nông dân từ các địa phương của tỉnh An Giang tham dự.
Trước khi vào buổi hội thảo, nông dân được tham quan cảnh nông dân tại ấp Sáu A, xã Vĩnh Hòa Hưng đang thực hiện việc quây lưới để thu hoạch. Giống cá được thả nuôi chủ yếu là cá chép, mè hoa, cá lóc và cá trê, thả được từ 3 đến 4 tháng. Người tham quan tỏ ra thích thú khi lần đầu được chứng kiến một diện tích lớn khoảng hơn 85 ha được người dân tận dụng để nuôi cá thay vì sản xuất vụ lúa Thu Đông.
Sau khoảng 3 đến 4 tháng nuôi, cá đạt trọng lượng khoảng 1 kg/con, giá bán bình quân 13.000 đồng/kg. Trung bình mỗi ha nuôi cho thu hoạch khoảng 1 tấn cá thương phẩm, sau khi trừ chi phí, người nuôi lợi nhuận hàng chục triệu đồng. Không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế, mô hình còn góp phần làm sạch đồng ruộng, giảm sâu bệnh, tái tạo đất trước vụ Đông Xuân và giữ cân bằng hệ sinh thái nhờ khai thác tự nhiên thân thiện.
Theo chia sẻ của nông dân địa phương, các hộ tham gia mô hình được hỗ trợ tập huấn kỹ thuật, hướng dẫn cách lựa chọn cá giống khỏe, mô hình này có lợi thế tận dụng hoàn toàn nguồn thức ăn tự nhiên, nông dân chỉ đầu tư con giống. Điểm hay của mô hình là không tốn chi phí thức ăn, cá khi được thả xuống sẽ tự tìm kiếm nguồn thức ăn phù hợp với đặc tính tự nhiên của mỗi loài. Cá mè sẽ ăn các loại tảo, phù du và bùn bã hữu cơ, cá chép ăn động vật đáy, giun, ốc, ấu trùng côn trùng và lúa còn sót lại. Nhờ đó, nông dân nuôi cá giảm được chi phí đầu tư cho thức ăn, lại tăng lợi nhuận vì đạt chất lượng.
Tại buổi hội thảo, ông Lê Văn Dũng – Phó Giám đốc TTKN An Giang phấn khởi chia sẻ, mô hình nuôi cá đăng quần của nông dân ấp Sáu A cho thấy tư duy đổi mới sáng tạo trong canh tác nông nghiệp, thay đổi mô hình thuần lúa sang mô hình kinh tế tuần hoàn giúp tăng thu nhập mà cần tái tạo lại nguồn tài nguyên cho đất, môi trường và xã hội.
Thực tế cho thấy, mô hình nuôi cá trên nền đất lúa tạo hệ sinh thái kết hợp, mang lại lợi ích cho cả cá và cây lúa, vừa tận dụng được diện tích mặt nước, tăng sản lượng trên cùng diện tích canh tác. Việc áp dụng mô hình còn góp phần quan trọng giảm phát thải khí nhà kính. Cách sử dụng phân bón tự nhiên từ cá làm giảm nhu cầu sử dụng phân bón hóa học, từ đó giảm lượng khí nhà kính phát thải từ quá trình sản xuất và sử dụng phân bón. Hơn nữa, mô hình này giúp tăng khả năng hấp thụ carbon của đất, góp phần giảm ô nhiễm môi trường trong nuôi trồng thủy sản…
Ông Nguyễn Văn Thiềm – Chủ tịch UBND xã Vĩnh Hòa Hưng cho biết, mô hình nuôi cá đăng quầng phù hợp với điều kiện tự nhiên địa phương, nhưng diện tích còn nhỏ, trong thời gian tới, xã sẽ tiến hành mở rộng diện tích để phát triển giúp ổn định sinh kế cho người dân. Bên cạnh đó, sẽ đăng ký sản phẩm OCOP để đa dạng hóa các sản phẩm OCOP khác của địa phương.
Qua việc tham quan ngày hội thu hoạch mô hình nuôi cá đăng quầng trên ruộng lúa có thể thấy được nông dân đã chủ động trong việc thích nghi với biến đổi khí hậu, giảm được nạn bắt cá bằng kích điện, giữ và tái tạo nguồn tài nguyên cho đất, tăng tính liên kết cộng đồng tại địa phương. Trong thời gian tới, xã Vĩnh Hòa Hưng sẽ phát triển nghề làm mắm từ cá chép, cá mè hoa, nhiều hộ tận dụng cá nhỏ không đạt kích cỡ thương lái thu mua để chế biến thành sản phẩm truyền thống, mở ra hướng đi ổn định và bền vững.
Bài và ảnh: Lê Giang
