Hè Thu năm 2025 tại xã Định Hòa, tỉnh An Giang, Trung tâm Khuyến nông triển khai thực hiện mô hình canh tác lúa chất lượng cao, phát thải thấp thuộc dự án Khuyến nông TW nhằm phục vụ nhân rộng phát triển Đề án “Phát triển bền vững một triệu héc ta chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030” tại tỉnh An Giang.
Mô hình thực hiện tại HTX Dịch vụ Nông nghiệp Thanh Xuân (xã Định Hòa, Tỉnh An Giang), diện tích sản xuất: 300 ha; Số thành viên: 132 thành viên, thực hiện điểm trình diễn 50 ha, số hộ: 11 hộ. Các đơn vị tham gia mô hình gồm: Trung tâm Khuyến nông Quốc gia, Trung tâm Khuyến nông An Giang, Công ty Cổ phần phân bón Bình Điền, Công ty TNHH lúa gạo Việt Nam (Vinarice), Công ty Bayer Việt Nam; Công ty TNHH TMDV Sài Gòn Kim Hồng, – Công ty TNHH MTV Cơ khí Nông nghiệp Phan Tấn, Công ty Rize.
Các bên tham gia đã hướng dẫn HTX áp dụng đồng bộ các giải pháp kỹ thuật, công nghệ, cơ giới; hỗ trợ nông dân và các hợp tác xã thực hiện liên kết sản xuất với doanh nghiệp theo chuỗi giá trị nông sản, nhằm góp phần giảm chi phí, tăng thu nhập cho nông dân, xử lý rơm rạ hiệu quả, giảm phát thải, thực hiện các tiêu chí của đề án để minh chứng tính khả thi trên diện rộng khi triển khai đề án và nhân rộng cho các địa phương khác.
Kết quả về sử dụng phân bón mô hình cho thấy: Lượng phân đạm nguyên chất (N) của ruộng mô hình trình diễn là 75,5 kg N, thấp hơn so với ruộng mô hình đối chứng là 15,9 kg N, tương đương 35 kg Urê (455.000 đồng). Lượng phân lân nguyên chất (P2O5) của ruộng mô hình trình diễn là 43,5 P2O5, thấp hơn so với ruộng mô hình đối chứng là 25,5 kg P2O5 tương đương 142 kg Super Lân (710.000 đồng). Lượng phân kali (K2O) của ruộng mô hình trình diễn là 44 kg K2O, thấp hơn so với ruộng mô hình đối chứng là 4 kg K2O, tương đương 7 kg Kali (98.000 đồng). Ngoài ra trong mô hình sử dụng phân bón cân đối đạm, lân, kali, trung vi lượng và phân hữu cơ vi sinh qua đó giúp cây lúa sinh trưởng, phát triển tốt, hạn chế sâu bệnh.
Kết quả quản lý nước – áp dụng kỹ thuật tưới khô ướt xen kẽ (AWD): Mô hình thực hiện theo sự hướng dẫn của Viện Môi trường Nông nghiệp Việt Nam và cán bộ Trung tâm Khuyến nông Giám sát, bố trí tổng khu đo đạc MRV bằng cảm biến AWD, giám sát 10 hộ (50% số hộ tham gia), (so với tiêu chuẩn giám sát của Cơ quan Kiểm định Regrow chỉ yêu cầu 10% số hộ tham gia)
– Chế độ rút nước:
+ Giai đoạn từ 0-7 NSS: giữ ruộng đủ ẩm.
+ Giai đoạn 15-18 NSS: xiết nước
+ Giai đoạn 18-22 NSS: đưa nước vào cấy dặm.
+ Giai đoạn 27 – 40 NSS: xiết nước
+ Giai đoạn 54 NSS-70 NSS: xiết nước
+ Giai đoạn 70 NSS đến trước khi thu hoạch: mặt ruộng khô.
Kết quả giám sát sau 3 ngày rút nước mặt ruộng đều khô, cánh đồng thực hiện rút nước thành công, đúng quy trình.
Kết quả về năng suất cho thấy: Ruộng trình diễn áp dụng mật độ sạ thưa (70 kg/ha) trong khi đó ruộng đối chứng gieo sạ mật độ 120 kg/ha, từ đó số bông /m2 thấp hơn đối chứng. Tuy nhiên, ở ruộng trình diễn tổng số hạt trên bông và tỷ lệ hạt chắc trên bông cao hơn hơn từ đó cho năng suất thực tế cao hơn đối chứng 0,31 tấn/ha.
Hiệu quả kinh tế mô hình cho thấy: Năng suất bình quân trong mô hình 6,67 tấn/ha, cao hơn đối chứng 0,31 tấn/ha. Tổng chi phí sản xuất lúa trong mô hình thấp hơn so với chi phí ngoài mô hình 1.422.375 đồng/ha. Lợi nhuận trung bình của mô hình trình diễn tăng 3.892.375 đồng/ha so với ngoài mô hình (hình dưới), bên cạnh hiệu quả kinh tế, mô hình cho thấy lượng phát thải trung bình giảm 11,887 tấn CO2qđ/ha, nếu chỉ tính giảm phát thải trên cơ sở rút nước theo Gold Standard thì giảm 6,68 tấn CO2qđ/ha so với đối chứng.
Từ kết quả trên cho thấy mô hình canh tác lúa chất lượng cao giảm phát thải đã cho hiệu quả vượt trội về cả mặt kinh tế, môi trường và xã hội so với phương pháp canh tác truyền thống, đặc biệt trong bối cảnh Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao và phát thải thấp đang được triển khai thì mô hình thuộc dự án là động lực cho việc thực hiện thành công của đề án 01 triệu ha trên địa bàn tỉnh An Giang đến năm 2030.
Văn Dũng
