Đoàn công tác Quốc tế tham quan mô hình canh tác lúa tại HTX Thanh Xuân, xã Định Hoà, tỉnh An Giang

Vừa qua, đoàn công tác Quốc tế thuộc Công ty Bayer đã có chuyến thăm mô hình canh tác lúa chất lượng cao và phát thải thấp tại HTX Thanh Xuân, xã Định Hòa, tỉnh An Giang.

Đoàn công tác có sự tham gia của Tiến sỹ Philipp Roesler Nguyên Bộ trưởng Bộ Y tế, bộ trưởng Bộ Kinh tế và Công nghệ, Nguyên Phó Thủ tướng Đức, Thành viên Hội đồng Quản trị Bayer toàn cầu, Tiến sỹ David Christoph Lerch, Phó chủ tịch toàn cầu về Quan hệ công chúng, kiêm Giám đốc Chính sách công toàn cầu, Ông Mark Francis Erickson Giám đốc Điều hành, Trưởng BP Nghiên cứu tài chính toàn cầu, Ông Paranee Adulyapichet Giám đốc Đối ngoại Khu vực ASEAN, Ông Maxillian Rummert Tổng GĐ Bayer Việt Nam và một số lãnh đạo Cty Bayer.

Hợp tác xã Dịch vụ Nông nghiệp Thanh Xuân, có địa chỉ tại ấp Hòa Xuân, xã Định Hòa, Tỉnh An Giang, do Ông Trần Tấn Xuyên làm Giám đốc, với Diện tích sản xuất: 300 ha; Số thành viên: 132 thành viên. Trong những năm qua HTX đã đẩy mạnh áp dụng đồng bộ các giải pháp kỹ thuật, công nghệ, cơ giới trong sản xuất, thực hiện liên kết sản xuất với doanh nghiệp theo chuỗi giá trị, góp phần giảm chi phí, tăng thu nhập cho xã viên HTX. Đặc biệt, giai đoạn năm 2025-2026 HTX đã tham gia Dự án: “Xây dựng mô hình canh tác lúa giảm phát thải phục vụ phát triển bền vững vùng nguyên lúa gạo xuất khẩu của Đồng bằng Sông Cửu Long”. Với sự hỗ trợ của Trung tâm Khuyến nông An Giang và đồng hành của các Doanh nghiệp như Bình Điền, Bayer , VinaRice, Sài Gòn Kim Hồng, Phan Tấn  kết quả về hiệu quả kinh tế cho thấy:

Mô hình đã thành công trong việc cắt giảm chi phí sản xuất thông qua việc áp dụng đồng bộ các giải pháp kỹ thuật:

Giảm giống gieo sạ: Lượng giống giảm 41,6% (từ 120kg/ha xuống còn 70kg/ha), giúp tiết kiệm khoảng 915.000 đồng/ha.

Tiết kiệm phân bón: Nhờ phương pháp vùi phân và sử dụng phân bón chuyên dùng, lượng phân nguyên chất giảm đáng kể: giảm 15,9kg Đạm (N), 25,5kg Lân (P2O5) và 4kg Kali (K2O). Riêng lượng phân đạm giảm tương đương 35kg Urê/ha.

Giảm thuốc bảo vệ thực vật (BVTV): Số lần phun thuốc giảm 2 lần/vụ. Chi phí thuốc BVTV ở mô hình trình diễn thấp hơn đối chứng khoảng 1.691.000 đồng/ha do lúa sạ thưa, bón phân cân đối nên ít sâu bệnh hơn.

Tiết kiệm nước: Lượng nước tưới giảm khoảng 30-40% nhờ kỹ thuật tưới khô ướt xen kẽ (AWD).

Tăng doanh thu và năng suất

Mặc dù mật độ sạ thưa làm số bông trên mỗi m2 thấp hơn (370,8 so với 446,6 bông), nhưng mô hình trình diễn lại đạt hiệu quả cao hơn nhờ:

Chất lượng bông lúa: Tổng số hạt trên mỗi bông và tỷ lệ hạt chắc cao hơn đáng kể so với đối chứng.

Tận dụng phụ phẩm: Mô hình thu được thêm 300.000 đồng/ha từ việc bán rơm, điều mà mô hình đối chứng chưa thực hiện.

Đánh giá chung về hiệu quả

• Hiệu quả lợi nhuận: Lợi nhuận của mô hình trình diễn tăng 19,9% so với ngoài mô hình. Điều này vượt mức mục tiêu ban đầu đề ra là tăng ≥15%.
• Khả năng cạnh tranh: Giá thành sản xuất giảm được 396 đồng cho mỗi kg lúa. Đây là một con số ấn tượng giúp tăng sức cạnh tranh của hạt gạo trên thị trường.
• Giá trị bền vững: Bên cạnh hiệu quả kinh tế trực tiếp, mô hình còn giúp giảm phát thải trung bình 11,887 tấn CO2tđ/ha. Đây là cơ sở quan trọng để nông dân có thể nhận thêm thu nhập từ tín chỉ carbon trong tương lai.

Hiệu quả môi trường:

Giảm phát thải khí nhà kính (GHG)

Mô hình trình diễn ghi nhận mức giảm phát thải trung bình 11,887 tấn CO2 tương đương (CO2tđ) trên mỗi ha so với đối chứng.

• Cơ chế giảm phát thải:
  • Giảm khí Methane (CH4): Nhờ áp dụng kỹ thuật tưới “Ngập khô xen kẽ” (AWD). Khi mặt ruộng khô, oxy đi vào đất ức chế vi khuẩn sinh methane (loại khí có khả năng gây hiệu ứng nhà kính cao gấp 28 lần CO2).
  • Giảm khí Nitrous Oxide (N2O): Việc giảm lượng phân đạm (giảm 15,9kg N nguyên chất/ha) và áp dụng kỹ thuật vùi phân giúp hạn chế sự bay hơi của các hợp chất nitơ vào khí quyển.

Quản lý tài nguyên nước hiệu quả

• Tiết kiệm nước: Việc áp dụng quy trình tưới AWD giúp giảm khoảng 30-40% lượng nước tưới mà không ảnh hưởng đến năng suất.
• Ý nghĩa: Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh biến đổi khí hậu, hạn hán và xâm nhập mặn ngày càng phức tạp tại ĐBSCL, giúp chia sẻ nguồn nước cho các khu vực khác và duy trì hệ sinh thái nước ngọt.

Giảm ô nhiễm hóa chất và bảo vệ đa dạng sinh học

• Giảm thuốc BVTV: Việc giảm 2 lần phun thuốc mỗi vụ không chỉ tiết kiệm tiền mà còn giảm lượng hóa chất độc hại phát tán ra môi trường đất, nước và không khí.
• Cân bằng hệ sinh thái: Sạ thưa (70kg giống/ha) giúp ruộng thông thoáng, giảm áp lực sâu bệnh tự nhiên, từ đó bảo vệ các loài thiên địch trên đồng ruộng.
• Giảm dư lượng: Hạn chế phân bón hóa học và thuốc BVTV giúp cải thiện chất lượng đất, tránh tình trạng chai hóa đất và ô nhiễm nguồn nước mặt.

Trong mô hình canh tác lúa chất lượng cao phát thải thấp tại HTX Thanh Xuân (An Giang), sự tham gia của Công ty Bayer Việt Nam gắn liền với việc áp dụng các quy trình ForwardFarming, trong đó sự quản lý dịch hại bền vững (như IPM, IPHM), giúp đạt được hiệu quả rõ rệt về việc giảm số lần phun xịt và tối ưu hóa chi phí với kết quả ấn tượng tại HTX như sau:

Giảm số lần phun xịt thuốc Bảo vệ thực vật (BVTV)

Nhờ áp dụng nguyên tắc “4 đúng” (đúng thuốc, đúng liều lượng và nồng độ, đúng thời điểm và đúng phương pháp) và quy trình quản lý sức khỏe cây trồng tổng hợp (IPHM), mô hình đã cắt giảm đáng kể số lần sử dụng hóa chất:

Tổng số lần phun giảm: Giảm được 2 lần/vụ so với tập quán nông dân (từ 10 lần xuống còn 8 lần).

Chi tiết loại giảm: Thuốc bệnh: Giảm từ 6 lần xuống còn 5 lần; Thuốc sâu, rầy: Giảm từ 2 lần xuống còn 1 lần.

Nguyên nhân: Việc sạ thưa (70kg giống/ha) và bón phân vùi cân đối (NPK Bình Điền kết hợp hữu cơ vi sinh) giúp cây lúa khỏe mạnh, cứng cáp, từ đó hạn chế áp lực sâu bệnh tự nhiên ngay từ đầu vụ.

Hiệu quả về mặt chi phí

Việc giảm số lần phun xịt dẫn đến sự tiết kiệm “kép” cả về chi phí vật tư và nhân công:

Tiết kiệm chi phí thuốc BVTV: Chi phí mua thuốc ở mô hình trình diễn là 4.693.000 đồng/ha, thấp hơn đối chứng (6.384.000 đồng/ha). Như vậy, nông dân tiết kiệm được 1.691.000 đồng/ha tiền thuốc.

Tiết kiệm chi phí nhân công: * Công phun thuốc ở mô hình là 1.200.000 đồng (cho 8 lần phun).

Công phun ở đối chứng là 1.500.000 đồng (cho 10 lần phun).

Tiết kiệm thêm được 300.000 đồng/ha chi phí thuê lao động phun thuốc.

Tổng cộng: Chỉ riêng khâu quản lý dịch hại, mô hình đã giúp nông dân giảm chi phí tổng cộng khoảng 1.991.000 đồng/ha so với tập quán cũ.

Bên cạnh việc giảm phun xịt, sự kết hợp giữa quy trình của Bayer và các đơn vị đồng hành còn mang lại các giá trị quan trọng khác cho HTX Thanh Xuân:

Giảm giá thành sản xuất: Tổng chi phí sản xuất giảm 1.422.375 đồng/ha, đưa giá thành sản xuất 1kg lúa xuống còn 3.527 đồng (giảm 396 đồng/kg so với đối chứng).

An toàn cho người lao động: Giảm số lần tiếp xúc trực tiếp với hóa chất trên đồng ruộng thông qua việc cắt giảm số lần phun.

Tăng lợi nhuận: Nhờ giảm chi phí đầu vào và năng suất thực tế tăng thêm 0,31 tấn/ha, lợi nhuận của nông dân tăng thêm 3.892.375 đồng/ha (tăng 19,9%).

Phát thải thấp: Mô hình giúp giảm phát thải trung bình 11,887 tấn CO2tđ/ha, đóng góp tích cực vào cam kết tăng trưởng xanh của tỉnh An Giang.

Quy trình mà Bayer phối hợp thực hiện tại HTX Thanh Xuân đã minh chứng rằng việc chuyển đổi sang hướng canh tác bền vững (ForwardFarming) không làm giảm năng suất mà ngược lại, giúp nông dân làm chủ chi phí, bảo vệ sức khỏe và môi trường tốt hơn.

Tiến sỹ Philipp Roesler Nguyên Bộ trưởng Bộ Y tế, bộ trưởng Bộ Kinh tế và Công nghệ, Nguyên Phó Thủ tướng Đức, Thành viên Hội đồng Quản trị Bayer toàn cầu đã trao đổi thảo luận kết quả thực hiện mô hình cùng HTX, nhân viên Khuyến nông và nhóm thực hiện về quy trình canh tác và kết quả thực hiện, ông đánh giá cao sự tham gia của Khuyến nông và bà con nông dân HTX và cho biết trong thời gian tới, phía cty sẽ tiếp tục đồng hành, hỗ trợ nông dân trong việc quản lý dịch hại, dinh dưỡng cây trồng và giúp HTX có khả năng thích ứng với tình hình biến đổi khí hậu tại ĐBSCL nói chung và An Giang nói riêng. Mặt khác, Tiến sỹ Philipp Roesler cũng tìm hiểu những khó khăn, trở ngại trong sản xuất thời gian qua mà bà con nông dân và HTX đã gặp, đã được HTX nêu ra như hạn hán, xâm nhập mặn và nhiệt độ tăng, giá thành sản xuất lúa,…các thành viên tham gia chuyến khảo sát cũng đồng tình và ghi nhận để có những nghiên cứu và tìm giải pháp chiến lược giúp bà con sản xuất lúa được bền vững hơn./.

Văn Dũng

Một số hình ảnh đoàn công tác