Áp dụng quy trình AWD bằng cảm biến có tích hợp trí tuệ nhân tạo AI để nhận dạng các ống đo mực nước còn lại, giúp tiết kiệm chi phí và nguồn nhân lực để thực hiện công tác MRV trên những cánh đồng thực hiện dự án Khuyến nông Quốc gia “Xây dựng mô hình canh tác lúa giảm phát thải phục vụ phát triển bền vững vùng nguyên lúa gạo xuất khẩu của Đồng bằng Sông Cửu Long” tại An Giang.
Hệ thống gồm nhiều thiết bị chuyên biệt như:
- Thiết bị thu thập các thông tin quan trắc: Bao gồm Nhiệt độ, Độ ẩm, Ánh sáng, Chỉ số nhiệt của môi trường trong bán kính 10km.
- Thiết bị thu thập kết cấu đất: Các chỉ số đất được thu thập bằng cảm biến như: N, P, K, EC, pH, Độ ẩm đất, Nhiệt độ đất
- Thiết bị ghi nhận một thiết bị điện đang hoạt động: Là một thiết bị được gắn vào 1 thiết bị khác. Có tác dụng chuyển thiết bị điện đó thành thiết bị thông minh (điều khiển bằng điện thoại để bật / tắt) và ghi nhận khi nào thiết bị được bật và được bật trong bao lâu. Thiết bị này đặc biệt hữu dụng trong mô hình Tưới ngập khô xen kẽ (AWD) khi được gắn vào máy bơm ở trạm bơm. Như vậy sẽ quản lý được hiệu quả và tính chính xác của thiết bị.
- Thiết bị theo dõi mực nước trên mặt ruộng bằng cảm biến: thiết bị được thiết kế để theo đúng mô hình tưới Ngập khô xen kẽ (AWD). Đây là thiết bị có thể sử dụng liên tục trong 06 tháng và cần rất ít sự can thiệp của con người.
- Thiết bị đo phát thải Khí nhà kính (KNK): Các cảm biến đọc CH4, CO2 và N2O được sử dụng công nghệ phân tích Quang phổ hấp thụ laser đi-ốt có thể điều chỉnh TDLAS (Tunable Diode Laser Absorption Spectroscopy). TDLAS sử dụng tia laser đi-ốt có thể điều chỉnh để thăm dò các vạch hấp thụ cụ thể của các phân tử khí. TDLAS phân tích các thay đổi về cường độ hấp thụ laser để thu được nồng độ khí.Và công nghệ Cảm biến hồng ngoại không tán xạ NDIR (Non-Dispersive infrared) hoạt động dựa trên nguyên lý đo sự hấp thụ của khí gas đối với ánh sáng hồng ngoại. Tuỳ vào yêu cầu của chuyên gia, chúng tôi sẽ sử dụng loại công nghệ tương ứng. Thiết bị đo phát thải KNK có thể di chuyển từ điểm này sang điểm khác và đo khí phát thải trực tiếp tại thời điểm đo trên mặt ruộng. Điều đặc biệt là chi phí vận hành, mức độ nhỏ gọn dễ di chuyển cũng như khả năng ‘đọc’ chính xác nồng độ KNK giúp chúng tôi tự tin về việc mở rộng dự án triển khai Lúa phát thải thấp.
Toàn bộ dữ liệu được thu thập, lưu trữ và báo cáo trực tuyến qua nền tảng điện toán đám mây, minh bạch và không thể can thiệp chỉnh sửa. Các số liệu hiển thị thời gian thực, trực quan bằng biểu đồ, có thể xuất ra định dạng excel để phân tích. Nền tảng số còn cho phép phân quyền quản lý, theo dõi quy trình canh tác, quản lý nước, giống, phân bón, nhật ký sản xuất của từng hộ nông dân.
Với thiết kế nhỏ gọn, dễ vận hành, hệ thống thiết bị này hỗ trợ đắc lực cho lực lượng khuyến nông cộng đồng, giảm công sức phải lội ruộng đo đạc, ghi chép thủ công, đồng thời mở ra tiền đề xây dựng tín chỉ các-bon trong nông nghiệp bền vững.
Ngoài cánh đồng của dự án Khuyến nông TW tại Hợp tác xã Nông nghiệp Vinacam (Xã Hòn Đất, tỉnh An Giang) hệ thống thiết bị AWD cũng được triển khai tại Hợp tác xã Thanh Niên Phú Hòa (Xã Tân Hội, tỉnh An Giang). Qua thực tiễn, các hợp tác xã đánh giá công nghệ này phù hợp với sản xuất quy mô lớn, dễ tiếp cận, góp phần gia tăng hiệu quả quản lý đồng ruộng.
Thứ trưởng Trần Thanh Nam nhấn mạnh, việc áp dụng công nghệ tưới tiết kiệm nước, giảm phát thải khí nhà kính là xu thế tất yếu của ngành lúa gạo Việt Nam. Nếu nhân rộng, công nghệ AWD sẽ trở thành công cụ quan trọng giúp nâng cao giá trị hạt gạo Việt, đồng thời khẳng định cam kết quốc gia về phát triển nông nghiệp xanh, bền vững, gắn với mục tiêu giảm phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.
Văn Dũng
