Nhằm triển khai hiệu quả phát triển bền vững Đề án 1 triệu héc-ta chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030. Trung tâm Khuyến nông An Giang đã tổ chức 110 lớp tập huấn tuyên truyền quy trình kỹ thuật theo quyết định số 4043/QĐ-TTTV-TTBVTV ngày 10 tháng 11 năm 2025 của Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Quyết định 4043) cho gần 5 nghìn nông dân, Tổ hợp tác, Hợp tác xã (HTX) đến tham dự.
Các lớp tập huấn nhằm quán triệt mục tiêu, nội dung và các giải pháp trọng tâm trong việc xây dựng vùng sản xuất lúa chất lượng cao gắn với giảm phát thải khí nhà kính, thích ứng với biến đổi khí hậu và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường trong nước và xuất khẩu.
Với sự hướng dẫn của cán bộ kỹ thuật Trung tâm Khuyến nông học viên tham gia cơ bản đã nắm thông tin về mục tiêu phát triển bền vững 1 triệu hécta lúa tại đồng bằng sông Cửu Long. Đến năm 2030 An Giang diện tích tham gia Đề án sẽ đạt 351.362 hecta chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp, thúc đẩy phát triển các Hợp tác xã tăng tỷ lệ gắn với liên kết; Xây dựng chuỗi giá trị ngành hàng để nhân rộng. Theo đó, các tiêu chí cũng phải phù hợp với quy hoạch và cơ sở hạ tầng đáp ứng sản xuất theo qui trình, tổ chức sản xuất theo HTX và tổ khuyến nông cộng đồng cùng doanh nghiệp tham gia liên kết.
Theo Quyết định 4043 việc sản xuất lúa không chỉ hướng đến năng suất mà đặt trọng tâm vào chất lượng, hiệu quả kinh tế và bảo vệ môi trường giảm phát thải khí nhà kính. Quy trình sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp được xây dựng trên cơ sở áp dụng đồng bộ các tiến bộ kỹ thuật như: sử dụng giống lúa chất lượng cao, gieo sạ hợp lý, quản lý nước tiết kiệm, bón phân cân đối, giảm sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hóa học, xử lý rơm rạ, tăng cường cơ giới hóa và ứng dụng công nghệ số trong quản lý sản xuất.
Chị Hồ Thị Xuân Hương cán bộ kỹ thuật Trung tâm Khuyến nông phụ trách các lớp tập huấn cho biết: trọng tâm của lớp tập huấn là tuyên truyền cho học viên nắm được quy trình trong canh tác lúa theo kỹ thuật mới như: Quản lý nước trước mùa vụ, Quản lý nước trong vụ để giảm phát thải khí metan; Quản lý và bón phân hợp lý, đặc biệt là lượng phân đạm để giảm phát thải N2O; Sử dụng lượng giống từ 70-80kg/ha, gieo sạ bằng máy sạ cụm, drone để đẩy nhanh phong trào cơ giới hóa trong nông nghiệp. Quản lý dịch hại tổng hợp bằng công nghệ sinh thái và IPM, quan tâm về yếu tố dư lượng để nâng cao chất lượng, tạo sản phẩm lúa gạo chất lượng cao; đặc biệt về quản lý rơm rạ tuần hoàn, khuyến cáo nông dân hạn chế đốt ruộng, đưa rơm ra khỏi ruộng hoặc vùi rơm rạ trong điều kiện khô, bên cạnh đó giới thiệu 1 số thiết bị cơ giới hóa khắc phục vấn đề nông dân lo ngại khi vùi rơm, không đốt rơm.
Ông Lê Văn Dũng, phó giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh An Giang nhấn mạnh, việc tuyên truyền quy trình theo quyết định 4043 nông dân thực hiện không chỉ góp phần giảm chi phí đầu vào, tăng thu nhập mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện các cam kết quốc tế của Việt Nam về giảm phát thải khí nhà kính, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp.
Nhiều học viên cũng dành nhiều thời gian trao đổi, thảo luận về những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai tại đại phương, nhất là vấn đề tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị, liên kết giữa nông dân – hợp tác xã – doanh nghiệp, cũng như cơ chế chính sách, khoa học kỹ thuật và thị trường tiêu thụ sản phẩm.
Ghi nhận tại các lớp tập huấn, nông dân tham gia Đề án chia sẻ: Chị Thạch Thị Thúy, xã Tân Hội là nông dân tham gia thực hiện 7 héc-ta lúa cho biết: Tôi thường xuyên tham gia lớp tập huấn về tiến bộ kỹ thuật do Khuyến nông tổ chức, lúc đầu nghe nói gieo sạ thưa, giảm phân, giảm thuốc bảo vệ thực vật và xử lý rơm tôi cũng lo lắng sợ năng suất giảm. Nhưng làm theo hướng dẫn thì thấy lúa khỏe hơn, ít sâu bệnh, chi phí giảm rõ rệt. Vụ rồi tôi lời cao hơn mấy vụ trước dù giá vật tư tăng.
Anh Nguyễn Ngọc Toán, Giám đốc Hợp tác xã Tân An, xã Tân Hội nhận định nông dân trong HTX được cán bộ khuyến nông tập huấn bài bản những tiến bộ kỹ thuật, luôn sẵn sàng giúp đỡ, bám sát từng giai đoạn sản xuất, vì vậy bà con yên tâm và dần thay đổi tập quán canh tác truyền thống sang quy trình sản xuất giảm phát thải khí nhà kính. Khi HTX tham gia mô hình, không làm riêng lẻ nữa mà sản xuất theo quy trình chung, có doanh nghiệp bao tiêu, lúa đạt chất lượng cao, bán được giá tốt hơn, đầu ra ổn định nên bà con rất phấn khởi.
Ông Lê Văn Dũng khẳng định, việc tuyên truyền và nông dân thực hiện sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp theo Quyết định 4043 là nhiệm vụ lâu dài, đây không chỉ là giải pháp kinh tế giảm chi phí, tăng lợi nhuận mà còn là trách nhiệm đối với môi trường và các thế hệ tương lai, góp phần xây dựng nền nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại và nông dân văn minh. Thành công của Đề án 1 triệu héc-ta lúa không chỉ nâng cao giá trị hạt gạo Việt Nam mà còn góp phần cải thiện thu nhập cho nông dân, bảo vệ môi trường và hướng đến nền nông nghiệp sinh thái, bền vững.
Bài và ảnh: Trang Nghiêm
