Rơm rạ là nguồn nguyên liệu quý, có thể tận dụng để sản xuất nấm rơm và tiếp tục sử dụng phần giá thể sau trồng nấm để ủ phân hữu cơ compost, phục vụ sản xuất nông nghiệp. Ngày 28/9/2026, Trung tâm Khuyến nông An Giang phối hợp cùng địa phương triển khai mô hình “Quản lý rơm rạ tuần hoàn” tại hộ ông Lê Thanh Bích Vũ, ấp Vĩnh Thành B, xã Bình An, tỉnh An Giang. Mô hình hướng đến mục tiêu khai thác hiệu quả nguồn phụ phẩm rơm rạ, nâng cao thu nhập cho nông dân, giảm tác động đến môi trường, góp phần thực hiện Đề án phát triển bền vững một triệu héc-ta chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Ngày 11/5, Trung tâm Khuyến nông An Giang tổ chức hội thảo đánh giá kết quả mô hình trồng nấm rơm. Tham dự hội thảo có bà Huỳnh Đào Nguyên, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông An Giang, đại diện Phòng Kinh tế, Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Bình An và trên 50 nông dân đến tham dự.
Tại hội thảo, các đại biểu được tham quan thực tế mô hình, xem video clip giới thiệu quá trình triển khai, đồng thời nghe cán bộ kỹ thuật thông tin về quy trình sản xuất, kết quả thu hoạch và hiệu quả kinh tế. Qua đánh giá, mô hình được triển khai trên diện tích 1.500 m², với thời gian từ khi bắt đầu xuống giống đến kết thúc thu hoạch khoảng 1,5 tháng. Kết quả cho thấy, ngoài sản phẩm nấm rơm, mô hình còn tận dụng phụ phẩm nông nghiệp để phát triển thêm giá thể compost, góp phần nâng cao giá trị sản xuất.
Theo kết quả tổng hợp, mô hình mang lại lợi nhuận khoảng 17 triệu đồng, trong đó khoảng 10 triệu đồng từ sản phẩm nấm rơm và 7 triệu đồng từ giá thể compost. Riêng đối với nấm rơm, với mức giá bán bình quân khoảng 70.000 đồng/kg, mô hình cho thấy khả năng tạo nguồn thu nhập khá trong thời gian sản xuất ngắn. Đây là hướng sản xuất phù hợp với những hộ nông dân có diện tích đất vườn, tận dụng được nguồn rơm rạ sau thu hoạch lúa và lao động nhàn rỗi tại gia đình.
Phát biểu tại hội thảo, bà Huỳnh Đào Nguyên, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông An Giang, đánh giá mô hình có nhiều triển vọng, nhất là về hiệu quả kinh tế và khả năng áp dụng trong điều kiện sản xuất của nông hộ. Bà Huỳnh Đào Nguyên cho biết: Qua tham quan thực tế và trao đổi tại hội thảo, có thể thấy mô hình trồng nấm rơm mang lại hiệu quả thiết thực cho nông dân. Với quy mô 1.500 m², sau khoảng 1,5 tháng sản xuất, lợi nhuận từ riêng sản phẩm nấm rơm đạt khoảng 10 triệu đồng. Đây là kết quả đáng khích lệ, bởi thời gian sản xuất tương đối ngắn, công lao động không quá nặng nhọc, phù hợp để nông dân tận dụng diện tích đất vườn và thời gian nhàn rỗi để phát triển sản xuất, tăng thêm thu nhập.
Theo bà Nguyên, giá nấm rơm trên thị trường có sự biến động tùy theo thời điểm, có lúc khoảng 50.000 – 60.000 đồng/kg, cũng có thời điểm tăng lên 80.000 đồng/kg. Do đó, khi triển khai mô hình, nông dân cần chủ động cập nhật giá cả thị trường, tính toán chi phí đầu vào và lựa chọn thời điểm thu hoạch phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế.
Bên cạnh đó, yếu tố thời tiết cũng là vấn đề cần quan tâm trong quá trình sản xuất nấm rơm. Đối với hình thức trồng ngoài trời, nông dân có thể linh hoạt bố trí thời vụ, tạm ngưng sản xuất khi điều kiện thời tiết không thuận lợi và tiếp tục triển khai khi môi trường phù hợp. Riêng mô hình trồng nấm rơm trong nhà có thể tổ chức sản xuất từ 2 – 3 vụ, nếu bảo đảm tốt các điều kiện kỹ thuật, đặc biệt là khâu vệ sinh, sát trùng nhà trại sau mỗi đợt thu hoạch, nhằm hạn chế mầm bệnh và duy trì năng suất.
Giám đốc Trung tâm Khuyến nông An Giang cũng khẳng định, đối với những hộ có nhu cầu chuyển sang trồng nấm rơm trong nhà, Trung tâm Khuyến nông sẵn sàng hỗ trợ, hướng dẫn quy trình kỹ thuật và chia sẻ kinh nghiệm thực hiện. Thời gian qua, đơn vị đã triển khai nhiều điểm mô hình liên quan đến trồng nấm rơm trong nhà, qua đó tích lũy kinh nghiệm để hỗ trợ nông dân áp dụng phù hợp với điều kiện thực tế tại địa phương.
Tại hội thảo, các đại biểu cũng trao đổi về khả năng tận dụng phụ phẩm sau trồng nấm rơm để phát triển thêm các sản phẩm có giá trị kinh tế. Tuy nhiên, theo bà Huỳnh Đào Nguyên, việc tổ chức sản xuất và tiêu thụ một số sản phẩm phụ phẩm, trong đó giá thể compost, cần được nghiên cứu thêm về nhu cầu thị trường, điều kiện sản xuất và đầu ra tại địa phương. Bởi hiện nay, diện tích trồng hoa kiểng chuyên canh trên địa bàn tỉnh còn hạn chế, chủ yếu tập trung ở một số khu vực và hộ sản xuất nhỏ lẻ.
Thông qua hội thảo, Trung tâm Khuyến nông An Giang mong muốn tiếp tục kết nối, trao đổi kinh nghiệm giữa cán bộ kỹ thuật và nông dân, kịp thời tháo gỡ những khó khăn trong quá trình sản xuất. Đồng thời, khuyến khích các hộ có điều kiện về diện tích đất, nguồn nguyên liệu rơm rạ và lao động gia đình nghiên cứu áp dụng mô hình trồng nấm rơm phù hợp.
Với ưu điểm thời gian sản xuất ngắn, tận dụng tốt phụ phẩm nông nghiệp, ít đòi hỏi diện tích lớn và có khả năng tạo thêm thu nhập, mô hình trồng nấm rơm tại xã Bình An được kỳ vọng sẽ mở ra hướng phát triển kinh tế phù hợp cho nông hộ, góp phần thúc đẩy sản xuất nông nghiệp theo hướng tuần hoàn, nâng cao giá trị sử dụng rơm rạ và phát triển sinh kế bền vững tại địa phương.
Bài và ảnh: Trang Nghiêm
