Qua trình diễn tại hai xã Vĩnh Hanh và Hòn Đất trong vụ Hè Thu năm 2026, mô hình sử dụng bộ sản phẩm phân bón Cà Mau ghi nhận năng suất lúa tăng 600–800 kg/ha, lợi nhuận cao hơn ruộng đối chứng từ 6 đến gần 12 triệu đồng/ha. Kết quả bước đầu cho thấy hiệu quả của việc sử dụng phân bón cân đối, song cần tiếp tục đánh giá qua nhiều vụ sản xuất và điều kiện canh tác khác nhau.
Ngày 21/10, Trung tâm Khuyến nông tỉnh An Giang phối hợp với Tổng Công ty Phân bón Dầu khí Cà Mau (PVCFC) tổ chức hội thảo chuyển giao kỹ thuật với chủ đề “Hiệu quả mô hình sử dụng bộ sản phẩm phân bón Cà Mau cho cây lúa tại An Giang trong điều kiện biến đổi khí hậu”.
Tham dự hội thảo có ông Lê Văn Dũng, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông An Giang; ông Đặng Thanh Phong, Quyền Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, cùng đại diện PVCFC, cán bộ chuyên môn, viên chức phụ trách lĩnh vực trồng trọt và nông dân đến từ các xã, phường trên địa bàn tỉnh.
Tại hội thảo, báo cáo kết quả thực hiện hai mô hình trình diễn ở xã Vĩnh Hanh và xã Hòn Đất được xem là cơ sở để đánh giá hiệu quả của giải pháp phân bón đồng bộ trong điều kiện sản xuất thực tế. Các đại biểu cũng trao đổi kinh nghiệm sử dụng phân bón, chia sẻ quá trình canh tác và thảo luận khả năng áp dụng vào sản xuất đại trà.
Hai mô hình được triển khai trong vụ Hè Thu năm 2026 tại hộ ông Trần Tự Do, ấp Vĩnh Thuận, xã Vĩnh Hanh và hộ ông Phùng Chí Nguyện, ấp Vàm Biển, xã Hòn Đất. Trên diện tích trình diễn 5.000 m² mỗi hộ, nông dân sử dụng bộ sản phẩm phân bón Cà Mau kết hợp chế phẩm điều hòa sinh trưởng SPM-L6; phần diện tích còn lại được canh tác theo tập quán địa phương để đối chiếu kết quả.
Điểm đáng chú ý là quy trình sử dụng phân bón được bố trí theo từng giai đoạn sinh trưởng của cây lúa, kết hợp điều chỉnh lượng dinh dưỡng phù hợp thay vì chỉ tập trung tăng lượng phân bón. Qua theo dõi, ruộng mô hình duy trì số bông hữu hiệu cao hơn ruộng đối chứng khoảng 10 bông/m²; số hạt chắc trên bông cũng có xu hướng tăng.
Tại xã Vĩnh Hanh, năng suất thực thu của ruộng mô hình đạt 8,3 tấn/ha, cao hơn ruộng đối chứng 0,8 tấn/ha. Lợi nhuận ròng đạt hơn 36,2 triệu đồng/ha, tăng gần 6 triệu đồng/ha so với đối chứng.
Ở xã Hòn Đất, năng suất thực thu đạt 9,1 tấn/ha, cao hơn ruộng đối chứng 0,6 tấn/ha. Lợi nhuận ròng đạt gần 40,75 triệu đồng/ha, tăng khoảng 11,95 triệu đồng/ha. Đây là mức chênh lệch lợi nhuận cao nhất trong hai mô hình được báo cáo.
Theo số liệu tổng hợp, tổng chi phí đầu tư tại ruộng mô hình giảm từ khoảng 305.700 đồng đến hơn 7,8 triệu đồng/ha so với ruộng đối chứng, tùy địa điểm. Trong đó, khoản tiết giảm chủ yếu đến từ chi phí phân bón gốc nhờ điều chỉnh lượng sử dụng và phối hợp các sản phẩm theo quy trình. Dù có phát sinh chi phí cho chế phẩm điều hòa sinh trưởng, tổng chi phí sản xuất vẫn thấp hơn tại các ruộng đối chứng.
Những kết quả này cho thấy hiệu quả kinh tế không chỉ phụ thuộc vào năng suất mà còn nằm ở khả năng kiểm soát chi phí đầu vào. Trong bối cảnh giá vật tư nông nghiệp thường xuyên biến động, sử dụng phân bón hợp lý có thể giúp nông dân cải thiện lợi nhuận mà không phải gia tăng đầu tư theo hướng thiếu cân đối.
Nhận xét về báo cáo tại hội thảo, ông Lê Văn Dũng, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông An Giang, đánh giá kết quả hai mô hình đã cung cấp cơ sở thực tế để xem xét hiệu quả của việc sử dụng bộ sản phẩm phân bón theo quy trình đồng bộ. Theo ông, điểm cần quan tâm không chỉ là mức tăng năng suất mà còn là khả năng tiết giảm chi phí, nâng cao hiệu quả sử dụng phân bón và giúp nông dân chủ động hơn trong quyết định đầu tư cho từng vụ lúa.
PGĐ TTKN An Giang cũng cho rằng kết quả trình diễn cần được tiếp tục theo dõi, đối chiếu qua các vụ sản xuất và điều kiện thổ nhưỡng, thời tiết khác nhau trước khi đưa ra khuyến cáo nhân rộng trên diện rộng. Việc chuyển giao kỹ thuật cần đi cùng hướng dẫn nông dân sử dụng phân bón đúng liều lượng, đúng thời điểm và phù hợp với nhu cầu dinh dưỡng của cây lúa, tránh tâm lý phụ thuộc vào một sản phẩm hoặc tăng lượng phân bón để chạy theo năng suất.
Tại hội thảo, đại diện các hộ tham gia mô hình chia sẻ quá trình áp dụng quy trình trên đồng ruộng, đồng thời trao đổi những vấn đề thực tế trong chăm sóc và quản lý dinh dưỡng cho cây lúa. Những kinh nghiệm này góp phần giúp nông dân có thêm thông tin để lựa chọn giải pháp phù hợp với điều kiện sản xuất của gia đình.
Dù kết quả bước đầu khá tích cực, hai mô hình mới được thực hiện trong một vụ Hè Thu và bố trí theo lô lớn, không lặp lại. Vì vậy, việc tiếp tục triển khai tại các vùng sinh thái khác nhau, đồng thời theo dõi thêm trong vụ Đông Xuân và Thu Đông, là cần thiết để đánh giá tính ổn định của hiệu quả kỹ thuật và kinh tế.
Từ kết quả tại Vĩnh Hanh và Hòn Đất, Trung tâm Khuyến nông An Giang cùng doanh nghiệp có thêm cơ sở để tiếp tục hoàn thiện quy trình và chuyển giao kỹ thuật đến nông dân. Mục tiêu lâu dài là hướng người trồng lúa đến phương thức canh tác dựa trên hiệu quả sử dụng vật tư, cân đối dinh dưỡng và tính toán lợi nhuận, qua đó góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất lúa trong điều kiện biến đổi khí hậu.
Bài và ảnh: Phạm Thị Duyên
