Vào mùa mưa bão với điều kiện thời tiết ẩm ướt, nhiệt độ thay đổi đột ngột và tình trạng ngập lụt diện rộng là thời điểm dịch bệnh trên đàn vật nuôi bùng phát mạnh mẽ, đặc biệt là bệnh Cúm gia cầm. Đây là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do vi-rút Cúm typ A (như H5N1, H5N6,…) gây ra trên các loài gia cầm như gà, vịt, ngan, ngỗng và chim hoang dã. Bệnh có tốc độ lây lan rất nhanh, tỷ lệ chết lên đến 100% và nguy hiểm hơn là có khả năng lây sang người, gây tử vong cao.
Thời tiết và môi trường ẩm ướt, nguồn nước bị ô nhiễm sau mưa lũ và các đàn chim di cư là điều kiện thuận lợi để vi-rút Cúm gia cầm tồn tại và phát tán. Mầm bệnh lây lan trực tiếp từ gia cầm mắc bệnh sang gia cầm khỏe mạnh, hoặc lây gián tiếp qua không khí, nguồn nước, thức ăn, dụng cụ chăn nuôi, phương tiện vận chuyển và quần áo của người chăm sóc.
Khi gia cầm mắc bệnh Cúm ở thể độc lực cao, bệnh diễn biến rất nhanh khiến gia cầm sốt cao, sốc và gục chết đột ngột hàng loạt. Đối với thể cấp tính, gia cầm thường biểu hiện ủ rũ, xù lông, đầu và mào sưng tấy, mào và yếm chuyển màu tím tái. Gia cầm khó thở, chảy nhiều nước dãi, vẩy mỏ, xuất huyết ở chân và da không có lông. Ngoài ra, gia cầm còn bị tiêu chảy phân xanh, phân trắng, quay cuồng hoặc vẹo cổ trước khi chết.
Để chủ động ngăn chặn dịch Cúm gia cầm bùng phát trong mùa mưa bão, ngành Thú y khuyến cáo người chăn nuôi thực hiện đồng bộ các biện pháp phòng bệnh an toàn sinh học. Tiêm vắc-xin phòng bệnh Cúm gia cầm đầy đủ và đúng lịch theo hướng dẫn của cơ quan thú y là giải pháp phòng bệnh chủ động, hiệu quả nhất hiện nay.
Bên cạnh đó, hộ chăn nuôi cần khẩn trương gia cố chuồng trại, đảm bảo mái che chắc chắn, nền chuồng cao ráo, thoáng mát nhưng kín gió, tránh để nước mưa làm ướt hoặc gây ngập lụt. Người dân tuyệt đối không sử dụng nguồn nước sông, kênh, rạch chưa qua xử lý hoặc nước mưa đọng cho gia cầm uống. Chỉ sử dụng thức ăn sạch, không bị ẩm mốc và bổ sung thêm các loại vitamin, khoáng chất, chất điện giải để nâng cao sức đề kháng cho đàn gia cầm.
Công tác vệ sinh, tiêu độc sát trùng cần được xử lý hằng ngày nếu đang có dịch xảy ra, người chăn nuôi tiến hành thu gom phân rác, vệ sinh chuồng trại và phun hóa chất sát trùng định kỳ 1 đến 2 lần mỗi tuần bằng các chế phẩm như Iodine, Benkocid hoặc Cloramin B. Rải vôi bột xung quanh khu vực chuồng nuôi và các lối đi để chặn đứng mầm bệnh từ bên ngoài. Đồng thời, hạn chế tối đa người lạ, thương lái và các phương tiện vận chuyển tự ý ra vào khu vực chăn nuôi.
Khi phát hiện đàn gia cầm có biểu hiện ủ rũ, xuất huyết hoặc chết bất thường hàng loạt, người dân phải nghiêm túc thực hiện quy tắc năm không: Không giấu dịch; Không mua bán, vận chuyển gia cầm bệnh hoặc chết; Không giết mổ, tiêu thụ gia cầm bệnh; Không vứt xác gia cầm chết ra môi trường như sông, kênh, rạch; Và không sử dụng gia cầm bệnh làm thức ăn. Việc báo cáo ngay cho Cán bộ Thú y hoặc Ủy ban nhân dân xã, phường gần nhất sẽ giúp cơ quan chuyên môn kịp thời lấy mẫu xét nghiệm, hướng dẫn xử lý ổ dịch đúng kỹ thuật và hạn chế tối đa nguy cơ lây nhiễm sang người.
Bài và ảnh: Thái Tấn Tài
