Phát huy lợi thế điều kiện tự nhiên, nâng cao hiệu quả sử dụng đất và đa dạng hóa sinh kế cho nông dân, Trung tâm Khuyến nông An Giang phối hợp với địa phương tổ vừa chức thả giống mô hình nuôi tôm càng xanh toàn đực xen canh với trồng lúa năm 2026 tại các ấp Dân Quân, Cạn Ngọn, Lê Minh Bằng, Xẻo Lùng và Hỏa Ngọn, xã Vĩnh Hòa, tỉnh An Giang. Mô hình có 14 hộ dân tham gia.
Đây là mô hình nằm trong chương trình “Phát triển nuôi thủy sản kết hợp theo hướng nâng cao năng suất và giá trị sản phẩm”, hướng đến phát triển sản xuất nông nghiệp thích ứng với điều kiện biến đổi khí hậu, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng đất và cải thiện thu nhập cho người dân.
Trong những năm gần đây, mô hình sản xuất tôm càng xanh xen canh với lúa được đánh giá là hướng đi phù hợp đối với những vùng có điều kiện sinh thái thuận lợi. Việc kết hợp hai đối tượng sản xuất trên cùng diện tích không chỉ giúp nông dân tận dụng hiệu quả mặt nước và đất canh tác mà còn góp phần đa dạng hóa nguồn thu nhập, giảm áp lực sử dụng vật tư nông nghiệp và hướng đến nền sản xuất thân thiện với môi trường.
Mô hình được triển khai tại 14 điểm, với diện tích 14 ha, mỗi ha thả 20.000 post tôm càng xanh, trong đó Trung tâm Khuyến nông tỉnh An Giang đã hỗ trợ 50% chi phí con giống, 50% con giống còn lại do hộ tham gia tự đầu tư. Ngoài ra, các hộ tham gia được hướng dẫn kỹ thuật từ khâu chuẩn bị ruộng, cải tạo ao mương, chọn giống, thả giống, chăm sóc, quản lý môi trường nước đến theo dõi sinh trưởng và phòng ngừa dịch bệnh cho tôm.
Ao ương tôm giống được bố trí chiếm khoảng 10% diện tích nuôi nhằm tạo điều kiện thuận lợi để tôm thích nghi và phát triển tốt trong giai đoạn đầu. Các yếu tố môi trường trong ao nuôi được kiểm tra kỹ, bảo đảm đạt yêu cầu chuyên môn trước khi thả giống. Nguồn tôm giống được cung cấp từ Trung tâm giống Nông lâm Ngư nghiệp An Giang, kích cỡ post 12–15, đồng đều, khỏe mạnh, sạch bệnh và đã được hạ độ mặn phù hợp với môi trường ao nuôi.
Trong quá trình thả giống, cán bộ kỹ thuật Trung tâm Khuyến nông đã trực tiếp hướng dẫn các hộ dân thuần hóa nhiệt độ trước khi đưa tôm xuống ao, nhằm hạn chế sốc môi trường, giúp tôm nhanh thích nghi và nâng cao tỷ lệ sống. Việc thả giống đúng kỹ thuật ngay từ đầu được xem là yếu tố quan trọng quyết định tỷ lệ sống và khả năng sinh trưởng của tôm trong suốt vụ nuôi.
Theo cán bộ kỹ thuật Trung tâm Khuyến nông, mô hình tôm càng xanh xen canh với lúa có nhiều ưu điểm so với phương thức sản xuất đơn thuần. Trong quá trình canh tác, ruộng lúa tạo môi trường thuận lợi cho tôm sinh trưởng, trong khi tôm góp phần tận dụng nguồn thức ăn tự nhiên trong ruộng. Sau vụ lúa, nông dân có thể tiếp tục quản lý mặt nước để nuôi tôm, qua đó nâng cao hiệu quả khai thác trên cùng đơn vị diện tích.
Mô hình tôm càng xanh toàn đực xen canh ruộng lúa được kỳ vọng phát huy lợi thế của hệ thống sản xuất lúa – thủy sản, tận dụng hiệu quả diện tích canh tác, đa dạng hóa sản phẩm và giảm sự phụ thuộc vào một đối tượng nuôi trồng duy nhất. Qua đó, góp phần xây dựng hướng sản xuất phù hợp với điều kiện biến đổi khí hậu, nâng cao hiệu quả kinh tế, tạo tiền đề để nông dân tiếp tục nhân rộng mô hình trong thời gian tới./.
Bài và ảnh: Bùi Hữu Lộc
